["Қўлида мулк бўлган Зот улуғ, муқаддас бўлди. У барча нарсага қодирдир.","У, ўлим ва ҳаётни сизларнинг қайсиларингиз амалда яхшироқ эканлигингизни синаш учун яратди. У азийз ва ўта мағфиратлидир.  [1]###[1] (Ўлимни эслаган одам унга тайёргарлик кўради ва ўлгандан сўнг шарманда бўлмаслик учун ўзини яхши ишларга сафарбар қилади.)","У етти осмонни табақама-табақа яратган. Роҳманнинг яратганида ҳеч тафовут кўрмассан. Қайта назар сол! Бирор камчилик кўряпсанми?","Сўнг такрор-такрор назар сол, назар сенга истаганини топа олмай, ҳориб-чарчаган ҳолда қайтадир.","Ва дарҳақиқат, Биз яқин осмонни чироқлар билан зийнатлаб қўйдик ва у(чироқ)ларни шайтонларга отиладиган нарса ҳам қилиб қўйдик. Ва у(шайтон)ларга олови қизиб турган жаҳаннамни тайёрлаб қўйдик.  [2]###[2] (Араб фолбинлари бизнинг шайтонларимиз осмонга чиқиб, ғойибдаги нарсаларни билиб беради, деб мақтанар эдилар. Қуръони Карим буни рад этиб, бу дунёда шайтонларни юлдузлардан ажраб чиққан учқунлар қувиб ҳайдашини, у дунёда эса, уларга Аллоҳ жаҳаннам азобини тайёрлаб қўйганини таъкидламоқда.)","Ўз Роббиларига куфр келтирганлар учун жаҳаннам азоби бордур ва у қандай ҳам ёмон қайтадиган жой!","Улар жаҳаннамга ташланган чоғларида унинг ҳанграган овозини эшитурлар, у эса, қайнаб турган бўладир.","У ғазабдан ёрилиб кетай дер. Ҳар қачон унга янги гуруҳ ташланганда, унинг хизматкорлари: «Сизларга огоҳлантирувчи келмаганмиди?» – деб сўрайдир.","Улар: «Ҳа, дарҳақиқат, бизга огоҳлантирувчи келган эди. Лекин биз (уни) ёлғончига чиқардик ва: «Аллоҳ ҳеч нарса туширгани йўқ, сизлар катта адашувдан бошқа ҳеч нарса эмассизлар», деган эдик», дейишар.","Ва улар: «Агар эътибор қулоғи билан эшитганимизда ёки ақлни ишлатганимизда эди, дўзахийлар орасида бўлмаган бўлар эдик», дерлар.","Бас, улар ўз гуноҳларини эътироф этдилар. Йўқолсин дўзахийлар!","Албатта, ўз Роббиларидан ғойибдан қўрқадиганлар учун гуноҳларини кечиш ва улкан ажр-савоблар бордир.","Ва сиз сўзингизни сир тутасизми ёки ошкора айтасизми, албатта, У кўнгиллардагини ҳам билгувчи Зотдир.","Яратган зот Ўзи билмасми? Ҳолбуки, У дақиқларгача билувчи ва хабардордир.","У сизларга ерни бўйсундириб қўйган Зотдир. Бас, анинг турли жойларида юринг ва Унинг ризқидан енг ва қабрдан чиқиб бориш ҳам Унинг ҳузурига бўладир.  [3]###[3] (Уламоларимиз қадимдан ушбу ояти кариманинг тафсирини Исломда меҳнатга чорлаш, ризқни териб ейиш, Ер юзинининг турли жойларида ҳаракат қилиш зарурлигига далил қилиб келтирадилар. Дарҳақиқат, Аллоҳ таоло Ерни инсонга бўйсундириб қўйган, лекин бу ҳақиқат ҳозирги асримиздагидек ҳеч қачон яққол кўзга ташланмаган.)","Осмондаги Зот сизларни изтиробда ҳаракатланиб турган ерга юттириб юборишидан омонда бўлдингизми?  [4]###[4] («Осмондаги Зот»дан мурод Аллоҳ таолодир, зеро, У зот бутун халқларидан, жумладан, осмонлардан ҳам юқоридадир.)","Ёки осмондаги Зот сизларга азоб шамолни юборишидан омонда бўлдингизми? Бас, албатта, огоҳлантириш қандоқ бўлишини биласизлар.","Ва, дарҳақиқат, улардан аввалгилари ҳам ёлғонга чиқарган эдилар. Бас, инкорим қандай бўлди?!","Тепаларида (қанотларини) ёйиб ва йиғиб (учаётган) қушни кўрмайдиларми? Уларни Роҳмандан бошқа ушлаб турувчи йўқ. Албатта, У барча нарсани кўрувчидир.","Роҳмандан бошқа сизларга ёрдам берадиган аскар ким ўзи? Кофирлар ғурурдан бошқа ҳеч нарсада эмаслар!","У ризқни тортиб қўйса, сизга ризқ берадиган ким ўзи?! Балки улар абадий туғёнда ва ҳақдан нафратда бўлурлар.","Юз тубан қоқилиб юраётган киши ҳидоятдами ёки тўғри йўлдан қоматини тик тутиб бораётган кишими?  [5]###[5] («Юз тубан, қоқилиб юраётган киши» кофир кишидир. Чунки, унинг аниқ йўли, мақсади ва кўрсатмаси йўқ. Йўли адаштирувчи, хавф-хатарларга тўладир.)","Айт: «У сизларни йўқдан бор қилган ва сизларга эшитиш, кўриш ва ақлни берган Зотдир. Жуда ҳам оз шукр қиласизлар-а?!»","Айт: «У сизларни ер юзида яратган, кўпайтирган Зотдир. Ва Унинг ҳузурига тўпланурсизлар».","Ва улар: «Агар ростгўй бўлсангиз, бу ваъда қачон бўлур?» – дерлар.","Айт: «Албатта, илм фақат Аллоҳнинг ҳузуридадир. Ва албатта, мен яққол огоҳлантирувчиман, холос».","Бас у(азоб)ни яқиндан кўрганда куфр келтирганларнинг юзлари қораядир. Ва уларга: «Сўраган нарсангиз шу бўлур», дейилур.","Айт: «Айтинглар-чи, агар Аллоҳ мени ва мен билан бўлганларни ҳалок қилса ёки раҳим қилса, кофирларни аламли азобдан ким қутқариб қоладир?!","Айт: «У Роҳмандур, биз Унга иймон келтирдик ва Унга таваккал қилдик. Бас, сизлар тезда ким очиқ-ойдин хатода эканини билурсизлар».","Айт: «Айтинглар-чи, агар сувларингиз ерга сингиб кетса, сизларга ким осонгина топиладиган сувни келтирур?»","Нуун. Қалам билан ва сатрларга ёзадиган нарсалар билан қасам.  [1]###[1] (Оятда қасам қалам билан чекланмади, балки Аллоҳ сатрларга ёзилажак нарсалар билан ҳам қасам ичди. Бизнинг замонамизда қаламдан бошқа ёзув қўлланмалари ҳам чиқди. Қалам ва ёзиш билан қасам ичилиши мусулмонлар учун ўқиш-ёзиш, илм-маърифатга катта эътибор беришга чақириқдур.)","Сен Роббинг неъмати ила мажнун эмассан.","Ва албатта, сенга миннат қилинмайдиган ажр бордур.","Ва албатта, сен улкан хулқдасан.","Бас, тезда кўрасан ва улар ҳам кўрурлар.","Сизлардан қайсингизда мажнунлик борлигини.","Албатта, Роббинг Ўзи ким Унинг йўлидан адашганини билувчидур ва У ҳидоятда юрувчиларни ҳам билувчидур.","Бас, ёлғонга чиқарувчиларга итоат қилма.","Агар сен муроса қилсанг, улар ҳам муроса қилишни орзу қиладилар.","Итоат қилма! Ҳар бир қасамхўр, пасткашга.","Айбловчи, чақимчилик қилиб юрувчига.","Яхшиликни ман қилувчи, тажовузкор, сергуноҳга.","Қўпол, ундан сўнг, отасининг тайини йўққа.","Моли ва ўғиллари кўп бўлганидан.","Бизнинг оятларимиз унга ўқилган пайтда, аввалгиларнинг афсоналари, дер.","Тезда унинг тумшуғига белги қўямиз.","Албатта, Биз уларни боғ эгаларини синаганимиздек синаб кўрдик. Вақтики, эрта тонгда териб оламиз, деб қасам ичдилар.","Ва истисно қилмадилар.","Улар ухлаб ётганда, у(боғ)нинг устидан Роббингдан бўлган айланувчи айланиб чиқди.","Бас, у худди меваси териб олинганга ўхшаб қолди.","Улар тонг саҳарда бир-бирларини чақирдилар.","Агар терадиган бўлсангиз, экинзорингизга эртароқ боринг, деб.","Бас, паст овоз билан гаплашиб юриб кетдилар.","Бугун сиз борингизда у(боғ)га мискин кира кўрмасин, деб.","Ва эрталабда қасд-ла, ўзларини қодир сезиб, бордилар.","Уни кўрганларида, биз адашибмиз, дедилар.","Балки биз маҳрум бўлгандирмиз, дедилар.","Уларнинг энг яхши ва адолатлиси: «Сизларга тасбиҳ айтсаларингиз-чи, демабмидим», деди.","Роббимиз айблардан пок бўлди, албатта, биз золимлардан эдик, дедилар.","Бас, баъзилари баъзиларини маломат қила бошладилар.","«Вой, шўримиз қурсин, туғёнга кетган эканмиз.","Шояд, Роббимиз унинг ўрнига ундан кўра яхшироғини берса. Биз ўз Роббимизга рағбатлимиз, дедилар.","Азоб шундоқ бўлур ва агар билсалар, албатта, охират азоби бундан катта бўладир.","Албатта, тақводорлар учун Роббилари ҳузурида наъийм жаннатлари бордур.","Мусулмонларни жинояткорларга ўхшатиб қўярмидик?!","Сизларга нима бўлди, қандай ҳукм чиқаряпсизлар?!","Ёки сизларнинг китобингиз бор-у, ундан ўқидингизми?","Унда сизларга нимани ихтиёр қилсангиз, албатта, (бўлаверади) дейилганми?!","Ёки сизларга бизнинг қиёмат кунигача етадиган берган ваъдаларимиз бўлиб, унда, албатта, сиз нима ҳукм қилсангиз, шу бўлади, дейилганми?!","Сўра улардан, қай бирлари бу нарсага кафил экан?","Ёки уларнинг шериклари бормикин, агар ростгўй бўлсалар, ўша шерикларини ҳам олиб келсинлар.","Болдирлар шимарилган кунида ва улар саждага чақирилганда, қодир бўлмаслар. [2]###[2] (Бу қиёмат куни содир бўлади. У кунда ҳисоб-китоб шиддатли ва аҳвол оғир бўлади. Аллоҳ таоло халқлар ўртасида ҳукм қилиш учун келади, бир пайт У зотнинг мукаррам болдири очилади, бироқ бу махлуқларидаги бирон ҳолатга ўхшамайди. Имом Бухорий ва Муслим ривоят қилган ҳадисда Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам шундай дедилар: «Роббимиз болдирини очади ва ҳар бир мўмин ва мўмина Унга сажда қилади. Дунёда одамларга кўрсатиш ва эшиттириш учун риёкорона сажда қилган кимсаларгина қолади. Улар сажда қилмоқчи бўладилар-у, бироқ беллари (букилмайдиган) бир бутун қилиб қўйилади».","Уларнинг кўзлари қўрқинчга тўла, хорлик ўраб олган. Ва дарҳақиқат, улар саломатлик ҳолларида сажда қилишга чақирилган эдилар.","Бу гапни ёлғонга чиқарувчиларни Менинг Ўзимга қўйиб қўй. Биз уларни ўзлари билмаган тарафдан аста-секин оламиз.","Ва уларга муҳлат бераман. Албатта, Менинг ҳийлам метиндир.","Ёки сен улардан ҳақ сўраяпсан-у, улар қарзга ботиб қолдиларми?","Ёки ҳузурларида ғойиб илми бор-у, улар ёзиб оладиларми?","Роббинг ҳукмига сабр қил ва бир вақтлар ғамга тўлган ҳолда нидо қилган балиқ соҳибига ўхшама.","Агар уни Роббисининг неъмати топмаганда, очиқ саҳро жойга, мазамматга қолган ҳолда ташланган бўларди.","Бас, уни Роббиси танлаб олди ва солиҳ бандаларидан қилди.","Ва кофирлар зикрни эшитаётганларида сени кўзлари билан тойдирмоқчи бўлдилар ва, албатта, у жиннидур, дерлар.","Ҳолбуки, у бутун оламларга эслатмадан ўзга нарса эмас.","Ал-Ҳааққоҳ.","Ал-Ҳааққоҳ нима ўзи?!","Ал-Ҳааққоҳ нималигини сенга нима билдирди?!","Самуд ва Од қориъани ёлғонга чиқаришди.  [1]###[1] («Қориъа» ҳам қиёматнинг номларидан бири, шиддат билан эшик қоқиб келувчи маъносини англатади.)","Бас, аммо Самуд ҳаддан ошувчи билан ҳалок қилинди.  [2]###[2] («Ҳаддан ошувчи»дан мурод қаттиқ чақмоқдир.)","Ва аммо Од қаттиқ (совуқ) шамол билан ҳалок қилиндилар.","У зот уларнинг устидан бу шамолни етти кечаю саккиз кундуз «беминнат хизмат» қилдириб қўйди. Бас, қавмнинг у ерда ҳалок бўлиб, ағдарилиб ётганини кўрасан. Улар худди хурмонинг чириган томирларига ўхшарлар.","Бас, сен улардан бирортасининг боқий қолганини кўрасанми?","Фиръавн, ундан аввалгилар ва тўнтарилганликлар хато қилдилар.","Бас, улар Роббиларининг Расулига осий бўлдилар. Дарҳақиқат, У зот уларни қаттиқ тутишлик билан тутди.","Албатта, Биз сув туғёнга келган пайтда сизларни кемада кўтарганмиз.","Уни сизларга эслатма қилиш учун ва англовчи қулоқлар англаб олиши учун.  [3]###[3] (Бўлиб ўтган қисса ва ҳодисалар ҳамма учун ўрнак, эслатма, ваъз-насиҳат бўлиши керак.)","Агар дудга биргина пуфлаш-ла пуфланса...","Ва еру тоғлар кўтарилиб, бир мартагина силкитилса...","Бас, ўша кунда, Воқиъа воқеъ бўлибдир.","Ва осмон парчаланса, бас, ўша кунда, у (осмон) беҳолдир.","Ва фаришталар унинг атрофида ва ўша кунда Роббингнинг аршини саккизтаси кўтариб турадир.  [4]###[4] (Аллоҳнинг аршини саккизта ёки саккиз турли фаришталар кўтариб турадилар. Арш ўзида иззат, султон ва моликлик маъноларини англатади. Башарият Аршнинг исмини билади, унинг ҳақиқатини Аллоҳнинг Ўзи билади.)","Бас, ўша кунда кўрикдан ўтасизлар, бирорта нарсангиз махфий қолмайдир.","Бас, кимнинг китоби ўнг тарафдан берилса, у: «Мана, менинг китобимни ўқиб кўринглар!","Албатта, мен ҳисоб-китобимга йўлиқишимга ишонардим», дейдир.","Бас, у розилик ҳаётидадир.","Олий жаннатдадир.","Унинг мевалари яқиндир.","Ўтган кунларда қилган нарсаларингиз туфайли енглар ва ичинглар, ош бўлсин.","Ва аммо кимнинг китоби чап тарафдан берилса, у: «Вой шўрим, кошки менга китобим берилмаса эди.","Ва ҳисоб-китоб қандоқлигини билмасам эдим.","Қани энди, (бу дунёдаги ўлим) охиргиси бўлса эди.","Молу мулким мени сақлаб қола олмади.","Менинг султоним ҳам ҳалок бўлди», дейдир.  [5]###[5] (Мулку султоним, мансабу обрўйим, насабу хасабим ҳамма ҳаммаси ҳалок бўлди.)","Тутинглар уни ва кишанланглар уни!!!","Сўнгра жаҳаннамга солинглар уни!!!","Сўнгра етмиш қулочли занжирга киритинг уни!!!","Чунки, у улуғ Аллоҳга иймон келтирмаган эди.","Ва мискинларга таом беришга қизиқтирмаган эди. [6]###[6] (Мискинларга таом беришга қизиқтирмаслик шунчаликка олиб келса, имкони бўла туриб уларга таом бермаслик қанчалик гуноҳ экан — буни китобхоннинг ўзи фаҳмлайверсин.)","Бас, бугунги кунда унга бу ерда бирон чин дўст йўқ.","Ва ғислийндан ўзга таом ҳам йўқ.","Уни хатокорлардан бошқа ҳеч ким емас.","Сизлар кўриб турган нарсалар билан қасам ичурман.","Ва сизлар кўрмайдиган нарсалар билан ҳам.","Албатта у (Қуръон) карамли Расулнинг сўзидир.  [7]###[7] (Қуръони Каримни Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва салламга нисбат берилиши У зот соллаллоҳу алайҳи ва саллам у каломни тиловат қилувчи ва кишиларга етказувчи эканлигидандир.)","Ва у шоирнинг сўзи эмас. Сизлар жуда оз ишонасизлар.","Ва у фолбиннинг сўзи ҳам эмас. Сизлар жуда оз эслайсизлар.","У оламлар Роббисидан туширилгандир.","Ва агар у Бизнинг (номимиздан) баъзан ёлғон сўзларни тўқиса.","Албатта, Биз уни қудрат билан тутамиз.","Сўнгра, албатта, унинг шоҳ томирини кесамиз.","Бас, сизлардан ҳеч ким уни тўсиб қола олмас.","Ва албатта, у (Қуръон) тақводорлар учун эслатмадир.","Ва албатта, Биз сизларнинг ичингизда ёлғонга чиқарувчилар борлигини билиб турамиз.","Ва албатта, у (Қуръон) кофирлар учун ҳасратдир.","Ва албатта, у (Қуръон) шубҳасиз ҳақиқатдир.","Бас, улуғ Роббингнинг исмини поклаб ёд эт.","Сўровчи воқеъ бўлувчи азоб ҳақида сўради.","Кофирларга. Уни дафъ қилувчи йўқдир.","У Аллоҳдан — маъорижлар эгасидандир.","Фаришталар ва Руҳ Унинг ҳузурига миқдори эллик минг йил бўлган кунда кўтарилур.","Бас, чиройли сабр қил.","Албатта, улар у(қиёмат)ни узоқ деб биладир.","Ва Биз уни жуда яқин деб билурмиз.","У кунда осмон худди қора мой қолдиқларига ўхшаб қоладир.","Ва тоғлар худди титилган жунга ўхшаб қоладир.","Ва яқин дўст ўз дўстидан сўрамайдир.","Уларни кўриб турадирлар. Гуноҳкор ўша кун азобидан қутулиш учун ўз болаларини ҳам.","Ва хотинини ва ака-укасини ҳам.","Ва уни ўзига олган қабиласини ҳам.","Ва ер юзидаги жамийки кимсаларни ҳам фидо қилишни хоҳлайдир. Сўнгра ўзи нажот топса.","Йўқ! Албатта, у(жаҳаннам) кучли алангадур.","Бошнинг терисини сидириб олувчидур.  [1]###[1] (Бош териси шилиб олинган дўзахийга Аллоҳ таоло яна янги тери ато этади. Жаҳаннам ўти эса яна уни шилиб олади ва шу тариқа тўхтовсиз давом этаверади.)","У чақирадир. Орқага кетган ва юз ўгирганни.","Ва (молни) йиғиб, беркитганни.","Албатта, инсон «ҳалуъ» қилиб яратилгандир.  [2]###[2] («Ҳалуъ» сўзи ҳирс, зажр, чидамсизлик ва сабрсизлик маъноларини мужассамлаштиради.)","Агар унга ёмонлик етса, чидамсиздир.","Ва агар яхшилик етса, кўп ман қилувчидир.","Илло, намоз ўқувчиларгина мустаснодир.","Улар намозларида доим бўладиганлардир.","Уларнинг молу мулкларида маълум ҳаққ бордур.","Сўровчи ва бечоралар учундир.","Ва улар қиёмат кунини тасдиқлайдиганлардир.","Ва улар ўз Роббилари азобидан қўрқадиганлардир.","Албатта, Роббиларининг азобидан омонлик йўқдир.","Ва улар ўз фаржларини сақлайдиганлардир.","Илло, ўз хотинлари ёки мулки бўлганлардан (сақламасалар), албатта улар маломат қилинмасдир.","Кимки ўшандан ўзгани истаса, бас, улар чегарадан чиққанлардир.","Улар омонатларига ва аҳдларига риоя қиладиганлардир.","Ва улар гувоҳликларини тўғри берадиганлардир.","Улар намозларини муҳофаза қиладиганлардир.","Ўшалар жаннатларда ҳурматланадиганлардир.","Куфр келтирганларга не бўлдики, сен томон бўйин чўзиб шошилмоқдалар?","Ўнг тарафдан ва чап тарафдан тўп-тўп бўлмоқдалар?  [3]###[3] (Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам Қуръон тиловат қилганларида мушриклар шошилиб келиб, тўп-тўп бўлиб ўтиришар ва кўз узмай тикилиб туришар эдилар.)","Улардан ҳар бир киши наъийм жаннатга киритилишни тамаъ қилурми?","Йўқ! Албатта, Биз уларни ўзлари билган нарсадан яратганмиз.","Машриқлар ва мағриблар Роббиси билан қасам ичаманки, албатта, Биз қодирмиз.","Ўринларига улардан яхшироқларини алмаштиришга ва Биз бу ишни қилишдан ожизмасмиз.","Уларни тек қўй. То ваъда қилинган кунга йўлиққунларича (хоҳлаганларига) шўнғийверсинлар ва ўйнайверсинлар.","У кунда худди санамлар(ибодати)га шошганларидек, қабрларидан шошиб чиқурлар.","Кўзлари қўрқинчга тўлган, ўзларини хорлик қоплаган ҳолда турурлар. Бу ўша, уларга ваъда қилинган кундур. [4]###[4] (Қиёматни инкор этувчиларга бундан ортиқ таҳдид бўлмаса керак!)","Биз Нуҳни ўз қавмига, қавмингни уларга аламли азоб келишидан аввал огоҳлантиргин, деб Пайғамбар қилиб юбордик.","У: «Эй қавмим, албатта, мен сиз учун очиқ-ойдин огоҳлантирувчиман.","Аллоҳга ибодат қилинглар, Унга тақво қилинглар ва менга итоат қилинглар.","У сизларнинг гуноҳларингиздан мағфират қиладир ва сизни белгиланган ажалгача қўйиб қўядир. Агар билсангиз, албатта, Аллоҳнинг ажали орқага сурилмайдир», – деди.  [1]###[1] (Бу оятда зикр қилинган, гуноҳларнинг кечирилиши ва белгиланган муддатгача яшаб қолиш, аввалги оятда шарт қилинган Аллоҳга ибодат қилиш, унга тақво қилиш ва Пайғамбарга итоат қилиш ишлари бўлсагина вужудга келади.)","У: «Роббим, мен ўз қавмимни кечаю кундуз даъват қилдим.","Менинг чақириғим уларда қочишдан бошқа нарсани зиёда қилмади.","Ва албатта, қачонки мен уларни Сенинг мағфират қилишинг учун чақирсам, улар бармоқларини қулоқларига тиқдилар ва кийимларига бурканиб олдилар, ҳамда (кофирликда) собит бўлдилар ва ниҳоятда улкан такаббурлик қилдилар.","Сўнгра, албатта, мен уларни жаҳрий даъват қилдим.","Сўнгра, албатта, мен уларга ошкора ва яширин (даъват) қилдим.","Бас, ўз Роббингизга истиғфор айтинг, албатта, У гуноҳларни кўплаб мағфират қилувчидир», дедим.","«У зот осмондан устингизга кетма-кет барака ёмғирини юборадир.","Ва сизга молу мулк ва бола-чақа ила мадад берадир ва сизларга боғу роғлар ҳамда анҳорларни берадир.","Сизларга нима бўлдики, Аллоҳнинг азаматини ўйлаб кўрмайсизлар?","Ҳолбуки, У сизларни ҳолатма-ҳолат яратди.","Аллоҳ етти осмонни қандоқ қилиб табақама-табақа яратиб қўйганини кўрмадингизми?","Ва улар ичида ойни нур ва қуёшни чироқ қилиб қўйганини кўрмадингизми?","Ва Аллоҳ сизларни ердан ўстириб чиқарадир.","Сўнгра сизларни унга қайтарадир ва яна чиқарадир.","Ва Аллоҳ сизларга ерни гиламдек тўшаб қўйди.","Унда сиз кенг йўллардан юришингиз учун», деди.","Нуҳ: «Эй Роббим, албатта, улар менга исён қилдилар ва моли, бола-чақаси хусрондан бошқани зиёда қилмаганга эргашдилар.","Ва ниҳоятда улкан макр қилдилар.","Ва улар: «Олиҳаларингизни ҳеч тарк қилманглар, ва, албатта, Ваддни ҳам, Суваъни ҳам, Яғусни ҳам, Яъуқни ҳам ва Насрни ҳам тарк қилманг», дедилар.  [2]###[2] (Шайтон васвасаси туфайли кишилар ҳайкалларга сиғинишининг баёни ушбу оятда нозил қилингандир.)","Дарҳақиқат, улар кўпларини адаштирди. Ва Сен золимларга залолатдан бошқани зиёда қилма», деди.  [3]###[3] (Кўриниб турибдики, Нуҳ алайҳиссаломнинг бу дуолари ниҳоятда аламли дуо. Нуҳ алайҳиссалом ўз қавмларига қилган ушбу дуоибаъдни Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло у зотга сенинг қавмингдан ҳозир иймонга келганларидан ўзгаси зинҳор иймонга келмас, деб хабар берганидан сўнг, уларнинг иймонларидан ноумид бўлиб туриб қилганлар.)","Улар хатолари туфайли ғарқ қилиндилар, бас, оловга киритилдилар. Бас, ўзларига Аллоҳдан ўзга ёрдамчи топа олмадилар.","Ва Нуҳ: «Эй Роббим, ер юзида кофирлардан бирорта ҳам ҳаракатланувчини қўймагин.","Албатта, сен уларни тек қўйсанг, бандаларингни адаштирадилар ва фожиру кофирдан бошқа туғмаслар.","Роббим, мени мағфират қилгин, менинг ота-онамни ҳам ва уйимга мўмин бўлиб кирганларни ва мўминлару мўминаларни ҳам. Ва золимларга ҳалокатдан ўзга нарсани зиёда қилма», деди. [4]###[4] (Нуҳ алайҳиссаломнинг дуолари қабул бўлди. Аллоҳ таоло кофирларни битта ҳам қўймай ҳалок қилди. Чунки улар инсоният баданига тушган қорасон касалидек эдилар. Уларни кесиб ташламаса бўлмас эди.)","Сен айт: «Менга ваҳий қилиндики, албатта жинлардан (бир неча) нафари қулоқ осдилар ва дедилар: «Биз ажойиб Қуръонни эшитдик.","У тўғри йўлга ҳидоят қиладир. Бас, биз унга иймон келтирдик ва ўз Роббимизга бировни ширк келтирмасмиз,  [1]###[1] (Жинлар ўз ақл-фаросатлари ила Қуръонни туширган Аллоҳ уларнинг Робилари эканлиги ва унга шерик бўлиши мумкин эмаслигини ҳам тушуниб етадилар. Макка мушрикларига ўхшаб Аллоҳга ширк келтирмасликларини таъкидлайдилар.)","Ва албатта, Роббимизнинг азамати юксак бўлди. У ўзига хотин ва фарзанд тутгани йўқ.","Ва албатта, эси пастимиз Аллоҳга ноҳақ гапларни айтарди.","Ва албатта, биз инс ҳам, жин ҳам Аллоҳга (нисбатан) ёлғон гапирмас, деб ўйлардик.","Ва албатта, инсдан баъзи кишилар жинларнинг баъзи кишиларидан паноҳ сўрардилар. Бас, бу(жин)лар у(инсон)ларнинг гуноҳ ва хорлигини зиёда қилдилар.","Ва албатта, у(инсон)лар худди сизлар гумон қилганингиздек, Аллоҳ бирор кишини ўлгандан сўнг тирилтирмас, деб гумон қилардилар.","Ва албатта, биз осмон(га етиш)ни талаб қилдик. Бас, уни кучли қўриқчиларга ва учқунларга тўлган ҳолда кўрдик.","Ва албатта, биз у(осмон)да тинглашга қулай жойларга жойлашиб олар эдик. Энди эса, ким қулоқ солса, ўзини пойлаб турган учқунга дучор бўладир.","Ва албатта, биз, ер юзидагиларга ёмонлик ирода қилиндими ёки Роббилари уларга рушдни ирода қилдими, билмасмиз.","Ва албатта, биздан солиҳлар ҳам ва бошқалар ҳам бор. Турли гуруҳлар бўлган эдик.","Ва албатта, биз Аллоҳни ер юзида ожиз қолдира олмаслигимизга ва Ундан қочиб қутула олмаслигимизга ишондик.","Ва албатта, биз ҳидоятни эшитган пайтимизда унга иймон келтирдик. Кимки ўз Роббисига иймон келтирса, савоби озайиб қолишдан ҳам, унга оғир юк юкланишидан ҳам қўрқмайди.","Ва албатта, биздан мусулмонлар (бор) ва биздан адашганлар (бор). Кимлар Исломга кирса, бас, улар ҳақ йўлни танлабдилар.","Ва аммо, адашганлар, бас, жаҳаннамга ўтин бўлибдилар.  [2]###[2] (Оятда йўлдан адашганлар жаҳаннамга ёқилғи бўлишликлари ҳам аниқ, очиқ-ойдин айтилмоқда.)","Ва агар улар тўғри йўлдан юрсалар, албатта Биз уларни кўп сув ила суғорамиз.","У ила уларни синаш учун. Ва кимки ўз Роббиси зикридан юз ўгирса, уни У зот қийин азобга соладир.","Ва албатта, масжидлар Аллоҳникидир. Бас, Аллоҳдан бошқага дуо қилманг.  [3]###[3] (Масжидлар Аллоҳга ибодат қилиш учун бино қилинган жойлардир, шунинг учун ҳам улар «Байтуллоҳ» — Аллоҳнинг уйи деб аталади. Бошқа дин вакиллари ўз ибодатхоналарида Аллоҳга ширк келтиришар, ягона Аллоҳдан ўзгага ҳам ибодат, дуо қилишарди. Аллоҳ таоло бу оятда Ўз Пайғамбари ва мўмин-мусулмонларни тавҳидга — фақат Аллоҳнинг Ўзига ибодат қилишга чақиради.)","Ва албатта, Аллоҳнинг бандаси Унга ибодат қилиб турганда улар унинг атрофида от ёлидек тўпланиб, босиб юборай дейишди.  [4]###[4] (Бу оятда жинларнинг Пайғамбар алайҳиссалом ҳузурларига иккинчи бор келиб Қуръон эшитган пайтлари тасвирланяпти.)","Сен: «Албатта, мен фақат ўз Роббимга ибодат қилурман ва Унга ҳеч кимни ширк келтирмасман», деб айт.","Сен: «Албатта, мен сизлар учун зарарга ҳам, манфаатга ҳам молик эмасман», деб айт.","Сен: «Албатта, мени ҳеч ким Аллоҳ(азоби)дан сақлаб қола олмас ва ҳаргиз Аллоҳдан ўзга пушти паноҳ топа олмасман.","Фақат, Аллоҳдан У зотнинг топшириқларини етказишдир. Кимки Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарига бўйсунмаса, унга жаҳаннам оташи бор, унда абадий қолажаклар», деб айт.","Токи уларга ваъда қилинган нарсани кўрганларида, кимнинг ёрдамчиси заиф-у, кимнинг сони озлигини ҳам билурлар.","Сен: «Сизларга ваъда қилинган нарса яқинми ёки Роббим унга узоқ муддат қилганми, билмасман», деб айт.","У ғайбни билувчидир ва ҳеч кимни ўз ғайбидан хабардор қилмас.","Илло, Ўзи рози бўлган Пайғамбарлар. Албатта, Аллоҳ унинг олдидан ҳам, ортидан ҳам кузатиб юрувчи қўйиб қўядир.","(Пайғамбарлар) ўз Роббилари рисолатларини ҳақиқатан етказганликларини ва Аллоҳ у(банда)лар ҳузуридаги барча нарсани иҳота қилиб олганлигини ва ҳамма нарсанинг ададини ҳисоб қилганлигини билиш учун. [5]###[5] (Пайғамбарлар муҳофазаси учун қўйилган фаришталар бир йўла, уларнинг Аллоҳнинг динини одамларга қандоқ етказаётганларига гувоҳ ҳам бўлиб турадилар. Аллоҳ ҳамма нарсани Ўз ихтиёрига олиб ўрагани, ҳамма нарсанинг ҳисоб-китобини қилиб туришига ҳам шоҳиддирлар.)","Эй, ўраниб ётувчи.","Кечанинг озгинасидан бошқасини (ибодатда) тик туриб ўтказ.","Ярмида ёки ундан бир оз қисқароғида (бедор бўл).","Ёки у(ярим)га яна қўш ва Қуръонни тартил билан тиловат қил. [1]###[1] (Қуръонни тартил билан ўқиш деб уни дона-дона қилиб, ҳар бир ҳарфини ўз ўрнидан чиқариб, оятларини алоҳида-алоҳида қилиб, тажвид қоидалари асосида ўқишга айтилади.)","Албатта, Биз устингга оғир сўзни ташлармиз.","Албатта, кечки ибодат кўпроқ мувофиқ келур ва қироати тўғрироқ бўлур.","Албатта, кундузи сенинг узоқ ишлашинг бор.","Ва Роббингнинг исмини зикр эт ва Унинг ибодатига бутунлай ажралиб чиқ.","У машриқу мағрибнинг Роббидир. Ундан ўзга ибодатга сазовор илоҳ йўқ. Бас, Уни ўзингга вакил қил.","Ва уларнинг гапларига сабр қил ва улардан чиройли четлаш-ла четлаб тур.","Аҳли неъмат бўлган ёлғонга чиқарувчиларни Ўзимга қўйиб қўй ва уларга озгина муҳлат бер.","Албатта, Бизда оғир кишанлар ва жаҳаннам бор.","Ва (томоққа) тиқиладиган таом ва аламли азоб бор.","Бир кундаки, унда еру тоғлар ларзага келади ва тоғлар оқувчи қумтепаларга айланади.","Албатта, Биз сизларга, худди Фиръавнга Расул юборганимиздек, сиз ҳақингизда гувоҳлик берувчи Расулни юбордик.","Бас, Фиръавн Расулга осий бўлди ва Биз уни шиддатли азоб билан тутдик.","Агар кофир бўлсаларингиз, болаларнинг сочини оқартириб юборадиган кундан қандай сақланурсиз?! [2]###[2] («болаларнинг сочини оқартиб юборадиган кун» — қиёмат куни экани ҳаммага маълум.)","Унда осмон парчаланувчидир, У зотнинг ваъдаси амалга ошадир.","Албатта, булар эслатмадир, Ким хоҳласа, ўз Робби томон йўл оладир.","Албатта, Роббинг сени кечанинг учдан иккисидан озроғини, ё ярмини, ё учдан бирини қоим бўлиб ўтказаётганингни ва сен билан бирга бўлганлардан ҳам бир тоифа (шундоқ қилаётганларини) биладир. Ва Аллоҳ кечаю кундузни Ўзи ўлчайдир. У сизлар ҳеч чидай олмаслигингизни билиб, сизларга (енгилликни) қайтарди. Бас (энди), Қуръондан муяссар бўлганича ўқинглар. Сизлардан келажакда касаллар бўлишини ҳам билди. Бошқалар Ер юзида юриб, Аллоҳнинг фазлини ахтаришини, яна бошқалар эса, Аллоҳнинг йўлида жиҳод қилишларини (ҳам билди). Бас, ундан муяссар бўлганича қироат қилинглар. Ва намозни қоим қилинглар, закот беринглар ва Аллоҳга яхши қарз беринглар. Ўзингиз учун нима яхшилик қилган бўлсангиз, Аллоҳнинг ҳузурида ундан яхшироғини ва улканроқ ажрни топарсизлар. Аллоҳга истиғфор айтинглар. Албатта, Аллоҳ мағфират қилувчи ва раҳмдилдир.  [3]###[3] (Бу оят билан Аллоҳ таоло суранинг аввалидаги оятларга биноан фарз қилинган кечаси қоим бўлишни бекор қилди. Шундан сўнг кечада фарз намозлардан ташқари ибодат қилиш ихтиёрийга айланади. Ислом таълимотлари ҳар бир нарсада юксак инсоний фазилатлар ҳукм суришини йўлга қўйиб келган ва иншааллоҳ шундай бўлиб қолади.)","Эй, бурканиб ётган!","Тур ва огоҳлантир!","Ва Роббингни улуғла!","Ва кийимингни покла!","Ва азоб(сабабчиси)дан четлан!","Ва кўп (иш) қилган бўлсанг ҳам, миннат қилма.","Ва Роббинг учун сабр қил.","Бас, вақти келиб, дудга пуфланса...","Бас, ўша, ўшал кун қийин кундир.","У кофирларга осон эмасдир.","Мени Ўзим якка яратган киши билан қўйиб қўй.","Ва унга кўплаб молу дунё бериб қўйдим.","Ва ҳозиру нозир фарзандлар ҳам.","Ва унга (ҳамма нарсани) осонлаштириб қўйдим.","Сўнгра, яна зиёда қилишимни тамаъ қилур.","Йўқ! Чунки, у Бизнинг оятларимизга саркаш эди.","Тезда уни машаққатли чиқиш-ла ҳоритаман.","Албатта, у тафаккур қилди ва чамалаб кўрди.","Лаънат бўлсин унга, қандоқ ҳам чамалади!","Сўнгра яна лаънат бўлсин унга, қандоқ ҳам чамалади.","Сўнгра назар солди.","Сўнгра юзини буриштирди ва қавоғини солди.","Сўнгра юз ўгирди ва такаббурлик қилди.","Бас, «Бу асар қолган сеҳрдан ўзга ҳеч нарса эмас.","Бу башар сўзидан ўзга ҳеч нарса эмас», деди.","Тезда уни сақар(дўзахи)га киритурман.","Ва сақар нималигини сенга нима билдирди?","У боқий қолдирмас ва тарк ҳам қилмас.","У терини кўп куйдирувчидир.","У(сақар)нинг устида ўн тўққизта (фаришта) бор.","Дўзах соҳибларини фаришталардан қилганимиз ва уларнинг адади ҳам фақат кофирларни синаш учун. Китоб берилганлар ишонч ҳосил қилишлари учун. Ва иймонлиларнинг иймони зиёда бўлиши учун. Китоб берилганлар ва мўминлар шак-шубҳа қилмасликлари учун ва қалбларида касали борлар (мунофиқлар) ва кофирлар, Аллоҳ бу билан нима мисолни ирода қилмоқчи, дейишлари учун. Шундоқ қилиб, Аллоҳ хоҳлаган кимсани адаштирур ва хоҳлаган кимсани ҳидоятга солур. Роббингнинг аскарларини Ўзидан бошқа ҳеч ким билмас. Ва у (дўзах) башар учун эслатмадан ўзга ҳеч нарса эмас.","Йўқ! Ой билан қасам.","Ва чекинаётган тун билан қасам.","Ва ёришаётган тонг билан қасам.","Албатта, у(дўзах) улкан(азоб)ларнинг биридир.","У башарият учун огоҳлантирувчидир.","Сизлардан пешқадам бўлишни ёки ортда қолишни хоҳлаётган кимсалар учундир.","Ҳар бир шахс ўз касбининг гаровидир.","(Бундан) ўнг тараф соҳиблари мустаснодир.","Улар жаннатларда, сўрайдирлар.","Гуноҳкорлардан.","«Сизларни дўзахга нима киритди?» (деб)","Алар: «Намоз ўқийдиганлардан бўлмаган эдик.","Ва мискинларга таом бермаган эдик.","Ва ботилга шўнғувчилар билан бирга шўнғир эдик.","Ва қиёмат кунини ёлғонга чиқарар эдик.","Токи бизга ўлим келгунича», дерлар.","Бас, уларга шафоатчиларнинг шафоати манфаат бермайдир.","Уларга нима бўлдики, эслатмадан юз ўгирарлар.","Худди қаттиқ қўрққан эшаклар.","Арслондан қочгани каби.","Балки улардан ҳар бири ўзига нашр қилинган саҳифалар берилишини ирода қилар.","Йўқ! Балки улар охиратдан қўрқмаслар.","Йўқ! Албатта, у(Қуръон) эслатмадур.","Бас, ким хоҳласа, уни эслайдир.","Ва фақат Аллоҳ хоҳласагина, эсларлар. У зот тақво аҳлидир ва мағфират аҳлидир.","Қиёмат куни билан қасам.","Ва маломатчи нафс билан қасам.","(Кофир) Инсон Бизни унинг суякларини жамлаб олмас, деб ўйларми?","Албатта, Биз унинг бармоқ учларини ҳам асл ҳолига келтиришга қодирмиз.","Балки, инсон келажакда фисқу фужур қилишни хоҳлайдир.","Қиёмат куни қачон? — деб сўрайдир.","Қачонки кўз лол қолиб қўрқинчга тўлса.","Ва ой тутилса.","Ва қуёш билан ой жамланса.","Ўшал кунда инсон: «Қочар жой қаерда?» деб қоладир.","Йўқ! Қочар жой йўқдир!","У кунда жойлашув фақат Роббинг ҳузурида бўладир.","У кунда инсонга аввалу охир қилган ишларининг хабари бериладир.","Ҳа, инсон ўз нафсига қарши ўзи шоҳиддир.","Ва агар узрларини тўкиб солса ҳам.","Сен шошилиб у билан тилингни қимирлатма.","Албатта, у(Қуръон)ни жамлаш ва ўқиб бериш Бизнинг зиммамизда.","Бас, Биз уни ўқисак, қироатига зеҳн солиб тур.","Сўнгра у(Қуръон)ни баён қилиб бериш ҳам Бизнинг зиммамизда.","Йўқ! Балки сизлар шошар дунёни яхши кўрасизлар.","Ва охиратни тарк этасизлар.","У кунда чиройли юзлар бор.","Ўз Роббисига назар солувчилар.","Ва у кунда тиришиб-буришган юзлар ҳам бор.","Ўзларига умуртқасини синдирадиган иш бўлишига ишонарлар.","Йўқ! Вақтики, (жон) ҳалқумга келса.","Ва «Ким буни қутқарар?» дейилса.","Ва, албатта, бу фироқ эканлигига ишонса.","Ва болдирлар бир-бирига алмашса.","У кунда ҳайдаб бориш жойи Роббинг ҳузуридадир.  [1]###[1] (Яъни, жони ҳалқумига келиб қолганда, уни ҳаётда олиб қолиш учун барча чора кўрилади, Ким қутқараркин, деб илтижо қилинади. Лекин иложи бўлмай фироқ вақти келганига ишонч ҳосил бўлади. Жон чиққанда эса оёқлар жонсиз бўлиб бир-бирига чалмашади.)","Бас, у тасдиқламади ва намоз ўқимади.","Ва лекин ёлғонга чиқарди ва юз ўгирди.","Сўнг ўз аҳлига керилиб борди.","Ҳолингга вой бўлсин сенинг, вой бўлсин!","Яна ҳолингга вой бўлсин сенинг, вой бўлсин!","Инсон беҳуда тарк қилинишликнинг ҳисобини қилурми?","У манийдан оққан нутфа бўлмаганмиди?","Сўнг алақа бўлди. Бас, беками-кўст этиб яратди.","Бас, ундан жуфтни — эркак ва аёлни яратди.","Шундай Зот ўликларни тирилтиришга қодир эмасми?!","Дарҳақиқат, инсонга у эсга олинадиган нарса бўлмаган бир замон келмадими?","Албатта, Биз инсонни аралаш нутфадан яратдик. Синаш учун, бас, уни эшитадиган, кўрадиган қилдик.","Албатта, Биз унга йўл кўрсатдик. (У эса) ёки шукр қилувчи, ёки куфр келтирувчи бўлди.","Албатта, Биз кофирлар учун занжирлар, кишанлар ва ёниб турган оловни тайёрлаб қўйганмиз.","Албатта, яхшилар каафур аралаштирилган қадаҳдан ичарлар. [1]###[1] (Каафур — ичимликни хушбўй ва хуштаъм қилувчи модда бўлиб, араблар у аралашган шаробни энг яхши шароб ҳисоблашади.)","Бир булоқданки, ундан Аллоҳнинг бандалари отилтириб ичарлар.","Улар назрга вафо қиларлар ва ёмонлиги кенг тарқаладиган кундан қўрқарлар.","Ўзлари таомни яхши кўриб турсалар ҳам, уни мискин, етим ва асирларга берарлар.  [2]###[2] (Аброрларнинг хислати нима экан! Улар ҳаттоки ўзларига таом керак бўлиб, ҳожатлари тушиб турса ҳам, мискин, етим, асирларни ўзларидан устун қўйиб, таомни уларга берадилар.)","«Албатта, биз сизларни фақат Аллоҳнинг розилиги учун овқатлантирамиз. Бунинг эвазига сизлардан мукофот ёки ташаккур хоҳламаймиз.","Албатта, биз қўрқинчли, шиддатли, узун кунда ўз Роббимиздан қўрқурмиз», дерлар.","Бас, уларни Роббилари ўшал кун шарридан сақлади ва уларга хушрўйлик ҳамда хурсандчилик ато қилди.","Ва сабр қилганликлари учун, уларни боғу роғ ва ипаклар билан мукофотлади.","У ерда сўриларда суянган ҳолдалар. У ерда қуёшни ҳам, совуқни ҳам кўрмаслар.","Ва устиларига у(жаннат)нинг соялари яқиндир ҳамда унинг мевалари жуда ҳам осон қилингандир.","Ва уларга кумуш идишлар ва биллурлардан бўлган қадаҳлар айлантириб турилур.","Биллурлар кумушдандир, (соқийлар) ўлчовини келтиргандирлар.","Ва улар у(ер)да аралашмаси занжабийл бўлган қадаҳдан суғорилурлар.","У(ер)даги «салсабийл» номли булоқдан.  [3]###[3] (Занжабийл — ерга томир отган ўсимлик тури бўлиб, томири туйилиб хушбўй модда ясалади: араблар ундан ўз ичимликларига қўшиб ичишни жуда-жуда севадилар. Ичувчининг томоғидан ҳузур бағишлаб, осонлик билан ўтувчи шаробни араблар салсабийл деб атайдилар. «Салсабийлан» дейилганда шунга ишора қилиняпти.)","Ва уларнинг атрофида абадий ёш болалар айланарлар, агар уларни кўрсанг, сочилган маржон, деб ўйларсан.","Ва агар кўрсанг, у ерда неъматни ва улкан мулкни кўрурсан.","Уларнинг устиларида яшил сундусдан (юпқа ипакдан) ва истабрақдан (қалин ипакдан) кийимлар бор ва кумуш билакузуклар-ла ясанганлар ва Роббилари уларни пок шароб билан суғорур.","Албатта, бу сизга мукофот бўлди ва сизнинг амалингиз қабул бўлди.","Албатта, Биз сенга Қуръонни бўлак-бўлак қилиб туширдик.","Бас, Роббинг ҳукмига сабр қил ва улардан гуноҳкор ёки кофирларига итоат қилма.","Эртаю кеч Роббинг исмини зикр қил.","Ва кечасида ҳам Унга сажда қил ва узоқ кечаларда Унга тасбиҳ айт.  [4]###[4] (Тафсирчилар «букратан»дан мурод Бомдод намози, «асийло»дан мурод пешин ва аср намози, «Ва минал лайли» Шом ва Хуфтон намозлари. «Лайлан товийло»дан мурод кечаси бедорлик билан ўқилган намоз деганлар.)","Албатта, анавилар шошган(дунё)ни яхши кўрурлар ва оғир кунни ортларида қолдирурлар.","Биз уларни яратдик ва яратилишларини маҳкам қилдик. Ва агар хоҳласак, уларнинг ўринларига ўхшашларини келтирамиз.","Албатта, бу (сура) эслатмадур. Бас, ким хоҳласа, ўз Роббисига йўл оладир.","Ва Аллоҳ хоҳласагина, сизлар ҳам хоҳлайсизлар. Албатта, Аллоҳ билувчи ва ҳикматли Зотдир.","У кимни хоҳласа, Ўз раҳматига киритур ва золимлар учун аламли азоблар тайёрлаб қўйгандир.","Кет-кет юборилганлар билан қасам.","Қаттиқ эсган шамоллар билан қасам.","Ва (шариатни) нашр қилувчилар билан қасам.","Фарқловчилар билан қасам.","Ваҳийни ташувчилар билан қасам.","Узрларни ёки огоҳлантиришларни ҳам.","Албатта, сизга ваъда қилинаётган нарса воқеъ бўлгувчидир.","Бас, вақтики юлдузлар ўчирилса.","Ва вақтики, осмон ёрилса.","Ва вақтики, тоғлар кўчирилса.","Ва вақтики, Пайғамбарларга вақт белгиланса.","Қандоқ кунга сурилган-а?","Ажратиш кунига.","Ажратиш кунини сенга нима билдирди?","Ўшал кунда ёлғонга чиқарувчиларга вайл бўлсин!","Аввалгиларни ҳалок қилмадикми?","Сўнгра кейингиларини уларга эргаштирмадикми?","Гуноҳкорларни шундоқ қиламиз.","Ўшал кунда ёлғонга чиқарувчиларга вайл бўлсин!","Сизларни ҳақир сувдан яратмадикми?","Бас, уни мустаҳкам қароргоҳга жойламадикми?!","Маълум вақтгача.","Бас, Биз қодир бўлдик ва қандоқ ҳам яхши қодир бўлувчимиз.  [1]###[1] (Юқорида айтилган ишларга қодир бўлдик, ниҳоятда ажойиб, инсоният тафаккуридан устун бир ҳолатда, қодир бўлдик, деяпти Парвардигор.)","Ўшал кунда ёлғонга чиқарувчиларга вайл бўлсин!","Ерни ўзига тортувчи қилиб қўймадикми?!","Тирикларни ва ўликларни.","Ва Биз унда юксак тоғлар қилдик ва сизларни зилол сув билан суғордик.","Ўшал кунда ёлғонга чиқарувчиларга вайл бўлсин!","Юрингиз! Ўзингиз ёлғонга чиқарган нарсага қараб.","Юрингиз! Уч шўъбаси бор «соя»га қараб.","У, салқин қилувчимас ва оловни ҳам қайтармас.","Албатта, у (жаҳаннам) қасрдек учқунларни отадир.","У (учқун) худди қорамтир-сарғиш туяларга ўхшайдир.","Ўшал кунда ёлғонга чиқарувчиларга вайл бўлсин!","Бу, улар гапира олмайдиган кундир.","Ва уларга узр айтишга изн берилмайдир.","Ўшал кунда ёлғонга чиқарувчиларга вайл бўлсин!","Бу ажратиш куни сизларни ва аввалгиларни жамладик.","Бас, сизларнинг ҳийлангиз бўлса, Менга ишлатиб кўринг-чи?","Ўшал кунда ёлғонга чиқарувчиларга вайл бўлсин!","Албатта, тақводорлар соялар ва булоқлардадир.","Ва ўзлари хоҳлаган мевалардадир.","Енглар ва ичинглар, ош бўлсин. Қилган амалларингиз сабабидандир.","Албатта, Биз муҳсинларни шундай мукофотлармиз.","Ўшал кунда ёлғонга чиқарувчиларга вайл бўлсин!","Енглар ва мазза қилинглар, озгинагина. Албатта, сизлар гуноҳкорсизлар.","Ўшал кунда ёлғонга чиқарувчиларга вайл бўлсин!","Ва агар уларга рукуъ қилинглар дейилса, рукуъ қилмаслар.","Ўшал кунда ёлғонга чиқарувчиларга вайл бўлсин!","Бас, ундан кейин қайси сўзга ишонадилар?!"]