Абаса

(Пайгамбар) кабагын бүркөп, жүзүн буруп алды,^[1]

^[1] Сүрөнүн түшүү себеби төмөндөгүчө Пайгамбарыбыз саллаллоху алайхи ва саллам Меккенин этибарлуу байларын динге даават кылып отурганда, шариятка өтө берилген, өзүн ширктен жана башка чоң күнөөлөрдүн тазалаган Абдуллах ибн Умм-Мактум деген сокур киши келип, бир маселе сурайт. Ал пайгамбардын бош эмес экенин көрбөгөн. Пайгамбар саллаллоху алайхи ва саллам болсо, сөзүнүн бөлүнгөнүнө ачууланып, кабагын бүркөп, жооп бербей, байлар менен сүйлөшүүсүн улантат. Бирок, бул байлар жанагы сокур киши сыяктуу күнөө иштерден өздөрүн тазалабаган, динге өзү умтулуп келбеген кишилер эле. Аллах таала пайгамбарынын бул жоругунун ката экенин эскертип, аны жемелеп, ушул сүрөнү түшүргөн. «Абаса» «кабак бүркөдү», «маңдайын тырыштырды» деген мааниде.

алдына (маселе сурап) сокур киши келгенде.

(Оо, Мухаммад!) Сен кайдан билесиң, ал (сокур киши жаман кулк-мүнөздөрдөн) тазадыр!

Же болбосо, (Аллах тааланы) эскерээр, анан эскермеси ага пайда берээр?!

Ал эми, муктаж эмес адам(дар келгенде)

сен ошо(лор)го бурулуп алдың!

(Бирок), алардын тазарбай (ыйманга келбей) калуусуна сен жоопкер эмессиң.

Ал эми, сага чуркап келген (сокур ) адам…

(Аллахтан жана кыямат күндөн) коркот эле.

Сен андан алагды болуп калдың!

Жок! (Оо, Мухаммад! Эми андай кылбагын!) Бул (аяттар сага Аллах тарабынан) эскерме-сабак.

Ким кааласа – аны эскерет.^[1]

^[1] Кийинки аяттарда Аллах таала бул аяттардын кадырын, пакизалыгын жана улуулугун баяндайт.

(Аяттар Лавхул Махфуз деп аталган) Улук Барактар да,

(Лавхул Махфуз) Таза–Пакиза (жана кадыр баркы) Жогору.

(Жана) периштелердин колунда.

(Алар) Өтө улук, аябай таза (ишенимдүү)

Наалаты инсан! Аны эмне (мынчалык) аша чапкан каапырга айлантты?!

Ал (Аллах) аны эмнеден жаратты эле?!

Бир тамчы (бел) суудан жараткан! Анан аны(н жаралуу баскычтарын өлчөп,) тагдыр кылган.

Андан кийин (бул дүйнөгө келгенде) ага жолдорду^[1] оңой кылып берди.

^[1] Дүйнө – тиричилик жолдорун оңой-жеңил кылды. Ал эми, кааласа диний багытта эң оңой, эң жеңил дин менен Аллахтын ыраазычылыгын таба турган кылды.

Андан соң анын жанын алып, мүрзөгө койду.

Андан соң Өзү каалаган кезде (кыяматта) кайрадан тирилтип алат.

Жок! Ал өзүнө (Аллах) буюрган парыздарды эч аткарбады!

Эми, инсан (бой көтөрө бербей) өзүнүн тамак-ашына карабайбы?!^[1]

^[1] Кайдан келди алар?! Кантип жаралды?! Өзү жаратып алдыбы?! Жок! Бардыгы Аллахтын нээматтары!

Сууну (асмандан) мол-көл кылып мына Биз жаадырдык!

Андан соң жерди жарып,

(ар түрдүү) данды (жана өсүмдүктөрдү) өндүрдүк:

жүзүмдөрдү, көк чөптөрдү,

зайтундарды, курмаларды,

коюу бактарды,

мөмө-жемиштерди, жашылчаларды.

Силер жана чарба айбандарыңар пайдалангыла деп.

Эми, качан (кулактарды) тундуруучу (кыяматтагы) айкырык (Сур кернейинин экинчи тартылуусу) келгенде...,

Ал күнү киши өзүнүн ага-инисинен качып калат.

Апасы менен атасынан дагы.

Аялы менен балдарынан дагы!

(Анткени) ал күнү ар бир адам үчүн аны (башкаларга) көңүл бурдурбай коё турган (өтө оор) абал болот!

Ал күнү (ыймандуу) жүздөр албырып,

күлүп-жайнап, кубанычтуу!

(ыймансыз) жүздөрдү ал күндө чаң-тозон каптап,

караңгылык ороп алат!

Дал ошолор каапыр, шүгүрсүз адамдар!^[1]

^[1] Алар Раббиси канчалык нээмат – жакшылык берсе да шүгүр кылбай, кайра Аллахтын жолуна каршы чыгышты! Аллах бардыгыбызды ушундай каапырлыктан сактасын!