Хакка

Ал – Хаакка!

«Ал – Хаакка» дегени эмне?!

(Оо, Мухаммад!) «Ал – Хаакка» эмне экенин сен кайдан билмек элең?^[1]

^[1] «Аль-Хаакка» Акыйкатта болуучу) Кыяматтын бир нече атактуу ысымдарынын бири. Кыямат кайымдын мындан башка да «Аль-Кариьа” Катуу согуучу), “Аль-Ваакеьа” Окуя), “Ат-Тоомма” Чоң апаат), “Ас-Соохха” Катуу добуш), Ас-Сааьа” Саат) ж.б.у.с. аталыштары дагы бар.

«Самуд» менен «Аад» (коому) Кыяматты жалганга чыгарышкан эле.^[1]

^[1] “Самуд” – бул Хижр деген жерде Азыркы Саудияга караштуу аймак) жашаган илгерки бир уруунун аты. Аллах таала аларга Салих пайгамбарды жиберип, Аллахка, кыяматка ишенүүгө жана Өзүнүн пайгамбары көргөзгөндөй жашоого буюрган. Ал эми, “Аад” болсо Хазрамаут деген жерде жашаган илгерки уруунун аты. Аллах таала аларга Худ пайгамбарды жиберген.

Анан… Самуд (эли жүрөк жарган) ач айкырык менен кыйратылды.

Ал эми, Аад болсо, кутурган бороон шамал менен өлтүрүлдү.

(Аллах) ал шамалды алардын үстүнө жети түн, сегиз күн токтоосуз «кызмат кылдырып» койду. Анан сен (оо, көрүүчү) ал жердеги адамдарды оонап, айкалышып жаткан курма дарагынын денелери сыяктуу кароосуз өлүп жаткандарын көрөсүң!

Эми, карачы (алардан бирөө-жарымынын) өлбөй калганын көрөөр бекенсиң?!

Анан Фараон, андан мурунку (каапыр) адамдар жана көңтөрүлгөн шаар (элдери – Лут коому) каапырчылык (иштерди) жасашып,

Раббисинин пайгамбарына каршы чыгышты эле, (Рабби) аларды өтө катуу азап менен кыйратты!

(Нух доорундагы топон) суу ташкан убакытта, Биз (каапырларды кыйратып) силерди кемеде көтөрүп койгон элек.

Аны (кемени) силерге үлгү-сабак кылуу үчүн жана акылдуу адамдар (сабак катары) билип жүрүү үчүн.

Эми, качан «Сур» (деп аталган чоор) бир ирет тартылганда,^[1]

^[1] Кыямат кайым башталганынын бир белгиси Исрафил периштенин “Сур” деген кернейди тартуусу. Ошол замат топуракта чирип жаткан денелер жамгырдан кийин жайнап чыккан өсүмдүктөр сыяктуу өнүп чыга баштайт. Кийин аларга рухтары учуп келип, биригет.

жер менен тоолор көтөрүлүп, бир ирет кагыштырылып (тоолор упадай урап, жер менен тегиз болуп калганда,)

Дал ошол күндө Ваакеьа (кыямат) болот.

Жана ал күндө үлпүлдөк (алсыз) болуп калган асман жарылганда,

жана асмандын ар тарабында периштелер (Аллахтын кызматына даяр туруп), алардын үстүндө сегиз (күч - кубаттуу периште) Раббиңдин Аршын көтөргөндө,^[1]

^[1] Аллах тааланын “Арш” деп аталган Улук Тактысын көтөрүү вазыйпасы жүктөлгөн периштелердин күчү жана келбет-көлөмү жөнүндө Абу Дауддун “Сунан” китебинде келген бир хадисте пайгамбарыбыз саллаллоху алайхи ва саллам мындай дегени баяндалат “... Аршты көтөргөн периштелерден биринин кулагынын жумшагынан желкесине чейин жети жүз жылдык жол” Ибн Касир).

дал ошол күндө силер (Раббиңерге) жолуктуруласыңар. Силердин эч бир сыр(ыңар) жашыруун калбайт.^[1]

^[1] Анан Аллах таала жеке Өзү сот-сурагын жүргүзө баштайт. Элдерге бул дүйнөдөгү жасаган иштеринин тизмеси – амал баракчалары китептери) таратылат. Ал китептерди ар бир адам баласынын эки желкесинде олтурган эки периште бардык жашыруун иштерине чейин жазып алышкан болчу. Ошондо жакшылардын китептери оң тарабынан, жамандардын китеби сол тарабынан берилет.

Кимге китеби оң тарабынан берилсе, ал (сүйүнгөн бойдон мындай) дейт: «Эй,! Мына, менин китебимди окуп көргүлө!

Мен бул эсеп-китебиме жолугууга анык ишенген болчумун!»

Анан ал өзү ыраазы болгон жашоодо -

– эң жогорку бейиште болот.

Анын мөмөлөрү (отурган жерден кол сунсаң эле жеткидей аралыкта) ийилип турут.

(Анан аларга айтылат) «Өткөн (дүйнө жашоосунда) жасаган (сооптуу) ишиңер себептүү жегиле, ичкиле – аш болсун!»

Ал эми, (амал) китеби сол тарабынан берилген (бактысыз адамдар кайгырып мындай) дешет: «Атаганат! Менин китебим берилбей эле койсо экен

жана эсебим кандай экенин билбей эле калсам экен...,

Кана эми, ал (менин өлүмүм) чечүүчү болсо! (кайра тирилүү деген болбосо!)

Мал-дүйнөм мага пайда бербей калды!

Менин күч-кубатым (салтанат-бийлигим) жок болуп кетти!»^[1]

^[1] Мына ушинтип муң-арманын айтып бүтүп-бүтөлекте эле, анын үстүнөн Аллах тааланын каардуу бирок, адилет өкүмү жарыяланат.

(Оо, периштелер!) Аны кармап, кишендегиле!

Кийин тозокко таштагыла!

Андан соң узундугу жетимиш чыканак келген чынжырга өткөргүлө!»^[1]

^[1] Аяттын арабча текстинде «услукууху» деп келген сөздү кээ бир котормочулар «байлагыла», «таңгыла» деп которушат. Бирок, мунун сөздүктөгү мааниси «жүргүзүү», «өткөрүү». Демек, күнөөкөр, тозоку пенде узундугу жетимиш чыканак болгон чынжырга, шыкка өткөрүлгөн шишкебек сыяктуу өткөрүлөт. Узун чынжыр кылмышкердин арка жагынан киргизилип, оозунан чыгарылат. Мындай азаптан Аллахтын Өзү сактасын! Садий).

(Себеби), Ал Улук Аллахка ыйман келтирбеди.

жана бей-бечараларды тамактандырууга (эч кимди) кызыктырбады.

Ал (азаптуу) күндө ал жерде ага (эч бир) дос-жардамчы болбойт.

Тамак-аш да болбойт. Бир гана «гислийн» (деген «тамак»)^[1] болот.

^[1]«Гислийн» - бул тозокто күйгөн кылмышкерлердин денесинен агып чыккан ириңден даярдалган «тамак». Ал өтө кайнак, эң ачуу жана адам чыдагыс сасык болот.

Аны күнөөлүү адамдар гана жейт.

Мен силер көргөн нерселер менен ант ичип...,

Жана силерге көрүнбөгөн (бардык) нерселер менен ант ичип (айтамын):

«Ал (Куран) Улук пайгамбардын (Аллах үйрөткөн) Сөзү!

Ал акындын сөзү эмес! Өтө аз ыйман келтирип жатасыңар!

Ал бакшы-көзү ачыктын да сөзү эмес!^[1] (Аллахты) өтө аз эскерип жатасыңар!

^[1] Кээ бир каапырлар “Мухаммад жиндер менен байланыш түзгөн бакшы. Ага кабарларды жиндер жеткирип турат” дешкен. Бул аят ошолорго жооп.

Ал – ааламдардын Раббиси тарабынан түшүрүлгөн.

Эгер ал (Мухаммад) (Курандагы) кээ бир сөздөрдү (ойлоп чыгарган жана «ушул – Аллахтын сөзү» деп, аны) Бизге оодарган болсо,

Биз аны күч менен кармап, өч алмакпыз.

Кийин жүрөк тамырын үзүп жибермекпиз!

Анан силердин араңардан эч ким аны (Бизден) куткарып кала алмак эмес!

Ал (Куран) такыба кишилер үчүн эскерме-сабак.

Силердин араңарда (Куранды) «жалган» дегендер бар экенин Биз эң жакшы билебиз!

Ал каапырларга кайгы!^[1]

^[1] Курандын каапырларга кайгы болушунун себеби, акыретте алар «Эх! ушул Куранга ээрчигенибизде азапка жолукпайт болчубуз!» деп кайгы тартышат. Садий).

Ал – анык Чындык!

Демек, Улук Раббиңдин ысымын (эстеп) аруулагын!^[1]

^[1] Аллах таала бизге Өзүн – Өзү тааныткан. Демек, биз аны Өзү тааныткандай жогорку жана кемчилдиксиз сыпаттар менен гана таанып, сыпатташыбыз керек. Пенденин “Субханалла!” деп дуба кылып жүрүүсү “тасбих” деп аталат. “Субханаллахтын” мааниси “Мен Аллахты ар кандай Өзүнө ылайык эмес сыпаттардан аруулаймын жана Өзү үйрөткөн, Өзүнө ылайык болгон бийик, ыйык жана кемчилдиксиз сыпаттар менен сыпаттаймын” дегенди билдирет.