
İşaretler ve Notasyonlar
Terminoloji
Sure
Kur’an’ın bir bölümü. Kur’an’da her biri farklı uzunlukta 114 sure bulunur.
Ayet
Kur’an’ın belirli bir Suresindeki ayet (satır). Ayetlerin numaralandırılması ilgili Sureye göre yapılır. Kur’an’da 6.236 ayet bulunur.
Cüz
Kur’an’ın bir bölümü. Kur’an’da yaklaşık eşit uzunlukta 30 Cüz (Ecza) vardır. Çoğu Cüz, ilk ayetinin ilk kelimesine göre adlandırılır.
Hizb
Her Cüz, iki Hizbe (Arapça “iki grup”, çoğul: Ahzab) bölünür. Kur’an’da 60 Hizb vardır.
Rub-el-Hizb / Makra
Her Hizb ayrıca dört çeyreğe bölünür, bunlara Makra (Arapça “okuma”) denir ve bu da her Cüzde sekiz çeyrek yapar.
- Arapça’da rub “dörtte bir” veya “çeyrek”, hizb ise “grup” anlamına gelir.
- Kur’an’da 240 Makra vardır.
- Çoğu Mushafta Makralar sekizgen simgesiyle (۞) işaretlenir.
Menzil
Kur’an’ı bir haftada okuyanların kolaylığı için metin yedi bölüme ayrılır ve Menzil olarak adlandırılır. Kur’an’da 7 Menzil vardır.
Secde
Okuyucunun secdeye varmasını (Sücud) gerektiren özel Ayetler. Kur’an’da 15 Secde Ayeti bulunur.
Rükû
Bir Surede birbiriyle ilişkili Ayetleri bir araya getiren paragraf benzeri bölüm.
- Bir Rükûnun sonu Arapça ﻉ harfiyle işaretlenir.
- Kur’an’da 558 Rükû bulunur.
- Rükûlar, benzer temalar veya anlamlar üzerine kurulu mantıksal bölümlerdir.
- Daha uzun Surelerde Rükûlar, namazda rükû (eğilme) yapılacak doğal durak noktalarını belirtir.
Ayrıca Mushafın kenarlarında ﻉ işaretinin yanında üç sayı görülür:
- Üst sayı – o Surede tamamlanan Rükûlar.
- Orta sayı – tamamlanan Rükûdaki Ayet sayısı.
- Alt sayı – o Cüzde tamamlanan Rükûlar.
İşaretler
| İşaret | Açıklama |
|---|---|
| ۞ | Rub’ al-Hizb İşareti hizbi yaklaşık dört eşit parçaya böler |
| ۩ | Secde İşareti ardından secde yapılması tavsiye edilen ayeti belirtir |
| ◌ۘ | Zorunlu Durma İşareti Durmalısınız |
| ◌ۗ | Tercih Edilen Durma İşareti Durmak daha iyidir |
| ◌ۛ | İki yerden birinde durmanın caiz olduğunu gösteren işaret İki yerden birinde dur |
| ◌ۜ | Sekte işareti, nefes almak için gerekenden daha kısa bir duraklamayı belirtir Kısa duraklama |
| ◌ۚ | Caiz Durma İşareti Dur veya devam et |
| ◌ۖ | Kesintisiz okumayı tercih etmeyi belirten işaret Devam etmek daha iyidir |
| ◌ۙ | Durmanın caiz olmadığını gösteren işaret Durma |
Tecvid Kuralları
| Renk | Kural | Açıklama |
|---|---|---|
| hamza-wasl | Hamzat’ül-Vasl | Yalnızca tilavetin başında okunan, önceki kelimeden devam edildiğinde atlanan birleştirici hamza. |
| silent | Sessiz Harf | Kelimede yazılı olan ancak tilavet sırasında okunmayan harf. |
| laam-shamsiyah | Lam-ı Şemsiye | “ال” deki lam harfi okunmaz ve takip eden güneş harfine idğam olur (ör: eş-şems). |
| madda-normal | Medd-i Tabii (Normal) | Ek bir sebep olmaksızın 2 harf miktarı doğal uzatma. |
| madda-permissible | Medd-i Câiz (Caiz) | Sonraki kelimede hamza bulunması sebebiyle 2, 4 veya 6 harf miktarı uzatma. |
| madda-necesssary | Medd-i Lâzım (Lazım) | Kalıcı bir şedde veya sükûn sebebiyle 6 harf miktarı zorunlu uzatma. |
| qalaqah | Kalkale | ق ط ب ج د harflerinden birinde sükûn olduğunda oluşan sıçrama veya yankılanan ses. |
| madda-obligatory | Medd-i Vâcib (Vacip) | Aynı kelimede med harfinden sonra hamza geldiğinde 4–5 harf miktarı uzatma. |
| ikhafa-shafawi | İhfâ-i Şefevî | Sâkin mim’in bâ’dan önce hafif ğunne ile gizlenerek okunması. |
| ikhafa | İhfâ | Sâkin nûn veya tenvinin belirli harflerden önce ğunne ile kısmen gizlenerek okunması. |
| idgham-shafawi | İdğâm-ı Şefevî | Sâkin mim’in başka bir mim ile ğunne eşliğinde birleştirilmesi. |
| iqlab | İklâb | Sâkin nûn veya tenvinin bâ harfinden önce ğunne ile mim sesine dönüştürülmesi. |
| idgham-with-ghunnah | İdğâm Ğunneli | Sâkin nûn veya tenvinin ي ن م و harflerine genizden gelen sesle birleştirilmesi. |
| idgham-without-ghunnah | İdğâm Ğunnesiz | Sâkin nûn veya tenvinin ل veya ر harfine geniz sesi olmadan birleştirilmesi. |
| idgham-mutajanisayn | İdğâm-ı Mütecâniseyn | Aynı çıkış noktasını paylaşan ancak sıfatları farklı olan iki harfin birleştirilmesi. |
| idgham-mutaqaribayn | İdğâm-ı Mütekâribeyn | Birbirine yakın çıkış noktalarına sahip iki harfin birleştirilmesi. |
| ghunnah | Ğunne | Ağırlıklı olarak şeddeli nûn veya mim ile 2 harf miktarı süren geniz sesi. |