avatar

İşaretler ve Notasyonlar

Terminoloji

Sure

Kur’an’ın bir bölümü. Kur’an’da her biri farklı uzunlukta 114 sure bulunur.

Ayet

Kur’an’ın belirli bir Suresindeki ayet (satır). Ayetlerin numaralandırılması ilgili Sureye göre yapılır. Kur’an’da 6.236 ayet bulunur.

Cüz

Kur’an’ın bir bölümü. Kur’an’da yaklaşık eşit uzunlukta 30 Cüz (Ecza) vardır. Çoğu Cüz, ilk ayetinin ilk kelimesine göre adlandırılır.

Hizb

Her Cüz, iki Hizbe (Arapça “iki grup”, çoğul: Ahzab) bölünür. Kur’an’da 60 Hizb vardır.

Rub-el-Hizb / Makra

Her Hizb ayrıca dört çeyreğe bölünür, bunlara Makra (Arapça “okuma”) denir ve bu da her Cüzde sekiz çeyrek yapar.

  • Arapça’da rub “dörtte bir” veya “çeyrek”, hizb ise “grup” anlamına gelir.
  • Kur’an’da 240 Makra vardır.
  • Çoğu Mushafta Makralar sekizgen simgesiyle (۞) işaretlenir.

Menzil

Kur’an’ı bir haftada okuyanların kolaylığı için metin yedi bölüme ayrılır ve Menzil olarak adlandırılır. Kur’an’da 7 Menzil vardır.

Secde

Okuyucunun secdeye varmasını (Sücud) gerektiren özel Ayetler. Kur’an’da 15 Secde Ayeti bulunur.

Rükû

Bir Surede birbiriyle ilişkili Ayetleri bir araya getiren paragraf benzeri bölüm.

  • Bir Rükûnun sonu Arapça harfiyle işaretlenir.
  • Kur’an’da 558 Rükû bulunur.
  • Rükûlar, benzer temalar veya anlamlar üzerine kurulu mantıksal bölümlerdir.
  • Daha uzun Surelerde Rükûlar, namazda rükû (eğilme) yapılacak doğal durak noktalarını belirtir.

Ayrıca Mushafın kenarlarında işaretinin yanında üç sayı görülür:

  1. Üst sayı – o Surede tamamlanan Rükûlar.
  2. Orta sayı – tamamlanan Rükûdaki Ayet sayısı.
  3. Alt sayı – o Cüzde tamamlanan Rükûlar.

İşaretler

İşaretAçıklama
۞Rub’ al-Hizb İşareti
hizbi yaklaşık dört eşit parçaya böler
۩Secde İşareti
ardından secde yapılması tavsiye edilen ayeti belirtir
◌ۘZorunlu Durma İşareti
Durmalısınız
◌ۗTercih Edilen Durma İşareti
Durmak daha iyidir
◌ۛİki yerden birinde durmanın caiz olduğunu gösteren işaret
İki yerden birinde dur
◌ۜSekte işareti, nefes almak için gerekenden daha kısa bir duraklamayı belirtir
Kısa duraklama
◌ۚCaiz Durma İşareti
Dur veya devam et
◌ۖKesintisiz okumayı tercih etmeyi belirten işaret
Devam etmek daha iyidir
◌ۙDurmanın caiz olmadığını gösteren işaret
Durma

Tecvid Kuralları

RenkKuralAçıklama
hamza-waslHamzat’ül-VaslYalnızca tilavetin başında okunan, önceki kelimeden devam edildiğinde atlanan birleştirici hamza.
silentSessiz HarfKelimede yazılı olan ancak tilavet sırasında okunmayan harf.
laam-shamsiyahLam-ı Şemsiye“ال” deki lam harfi okunmaz ve takip eden güneş harfine idğam olur (ör: eş-şems).
madda-normalMedd-i Tabii (Normal)Ek bir sebep olmaksızın 2 harf miktarı doğal uzatma.
madda-permissibleMedd-i Câiz (Caiz)Sonraki kelimede hamza bulunması sebebiyle 2, 4 veya 6 harf miktarı uzatma.
madda-necesssaryMedd-i Lâzım (Lazım)Kalıcı bir şedde veya sükûn sebebiyle 6 harf miktarı zorunlu uzatma.
qalaqahKalkaleق ط ب ج د harflerinden birinde sükûn olduğunda oluşan sıçrama veya yankılanan ses.
madda-obligatoryMedd-i Vâcib (Vacip)Aynı kelimede med harfinden sonra hamza geldiğinde 4–5 harf miktarı uzatma.
ikhafa-shafawiİhfâ-i ŞefevîSâkin mim’in ’dan önce hafif ğunne ile gizlenerek okunması.
ikhafaİhfâSâkin nûn veya tenvinin belirli harflerden önce ğunne ile kısmen gizlenerek okunması.
idgham-shafawiİdğâm-ı ŞefevîSâkin mim’in başka bir mim ile ğunne eşliğinde birleştirilmesi.
iqlabİklâbSâkin nûn veya tenvinin harfinden önce ğunne ile mim sesine dönüştürülmesi.
idgham-with-ghunnahİdğâm ĞunneliSâkin nûn veya tenvinin ي ن م و harflerine genizden gelen sesle birleştirilmesi.
idgham-without-ghunnahİdğâm ĞunnesizSâkin nûn veya tenvinin ل veya ر harfine geniz sesi olmadan birleştirilmesi.
idgham-mutajanisaynİdğâm-ı MütecâniseynAynı çıkış noktasını paylaşan ancak sıfatları farklı olan iki harfin birleştirilmesi.
idgham-mutaqaribaynİdğâm-ı MütekâribeynBirbirine yakın çıkış noktalarına sahip iki harfin birleştirilmesi.
ghunnahĞunneAğırlıklı olarak şeddeli nûn veya mim ile 2 harf miktarı süren geniz sesi.