Sura 47

Muhammad

U

Muhammad

38 oyat |MadinaMadina |
Sura 47 • Oyat 1 / 38 • Juz 262⁄8 • Sahifa 507
Muhammad
ﻉ442Sahifa 507442ﻉ
2
1
ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَصَدُّواْ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ أَضَلَّ أَعْمَٰلَهُمْ‮١‬‬‬
Sodiq
Kufr keltirgan va Allohning yo`lidan to`sganlarning amallarini U zot botil qildi.[1]

[1] Iymonsizlarning qilgan yaxshiliklari ham ajr-savobsiz bo`ladi. Inson Allohga ishonmasa, kofir bo`lsa, Alloh unga qandoq qilib savob ato etadi.)
2
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَءَامَنُواْ بِمَا نُزِّلَ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَهُوَ ٱلْحَقُّ مِن رَّبِّهِمْ ​ۙ كَفَّرَ عَنْهُمْ سَيِّـَٔاتِهِمْ وَأَصْلَحَ بَالَهُمْ‮٢‬‬‬
Sodiq
Iymon keltirgan, solih amallarni qilgan va Muhammadga nozil qilingan narsa(Qur'on)ga — holbuki u (Qur'on) Robbilaridan kelgan haqdir — iymon keltirganlarning ayblarini berkitar va ahvollarini yaxshilar.
3
ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ ٱتَّبَعُواْ ٱلْبَٰطِلَ وَأَنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّبَعُواْ ٱلْحَقَّ مِن رَّبِّهِمْ ​ۚ كَذَٰلِكَ يَضْرِبُ ٱللَّهُ لِلنَّاسِ أَمْثَٰلَهُمْ‮٣‬‬‬
Sodiq
Undoq bo`lishiga, albatta, kufr keltirganlarning botilga ergashganlari va iymon keltirganlarning Robbilaridan bo`lgan haqqa ergashganliklari sababdir. Alloh kishilarga o`zlarining misollarini shunday keltirar.
4
فَإِذَا لَقِيتُمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ فَضَرْبَ ٱلرِّقَابِ حَتَّىٰٓ إِذَآ أَثْخَنتُمُوهُمْ فَشُدُّواْ ٱلْوَثَاقَ فَإِمَّا مَنًّ​ۢا بَعْدُ وَإِمَّا فِدَآءً حَتَّىٰ تَضَعَ ٱلْحَرْبُ أَوْزَارَهَا ​ۚ ذَٰلِكَ وَلَوْ يَشَآءُ ٱللَّهُ لَٱنتَصَرَ مِنْهُمْ وَلَٰكِن لِّيَبْلُوَاْ بَعْضَكُم بِبَعْضٍ ​ۗ وَٱلَّذِينَ قُتِلُواْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ فَلَن يُضِلَّ أَعْمَٰلَهُمْ‮٤‬‬‬
Sodiq
Qachonki kufr keltirganlar bilan to`qnashsangiz, bas, bo`yinlarga urmoq kerak. Vaqtiki, ularni tor-mor qilsangiz, bas, mahkam bog`lang. So`ngra yoki minnat, yoki tovon olishdir. Hattoki, urush o`z anjomlarini qo`yguncha. Ana shunday. Alloh xohlasa, ulardan O`zi g`olib kelardi, lekin ba'zilaringizni ba'zilaringiz ila sinash uchun (qildi). Alloh yo`lida qatl qilinganlarning amallarini U zot hech zoye qilmas.
5
سَيَهْدِيهِمْ وَيُصْلِحُ بَالَهُمْ‮٥‬‬‬
Sodiq
Albatta, ularni hidoyat qilar va ahvollarini yaxshilar.
6
وَيُدْخِلُهُمُ ٱلْجَنَّةَ عَرَّفَهَا لَهُمْ‮٦‬‬‬
Sodiq
Hamda O`zi ularga ta'riflab bergan jannatga kiritar.[1]

[1] Bu oyatda urushdan boshqa iloj qolmagan maydonda to`qnashuv bo`lgandan so`ng qilinadigan ishlar haqida so`z ketmoqda.)
7
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِن تَنصُرُواْ ٱللَّهَ يَنصُرْكُمْ وَيُثَبِّتْ أَقْدَامَكُمْ‮٧‬‬‬
Sodiq
Ey, iymon keltirganlar, agar Allohga yordam bersangiz, sizga ham yordam berur va qadamlaringizni sobit qilur.
8
وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ فَتَعْسًا لَّهُمْ وَأَضَلَّ أَعْمَٰلَهُمْ‮٨‬‬‬
Sodiq
Va kufr keltirganlarga baxtsizlik va amallarini zoye qilish bo`lur.
9
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ كَرِهُواْ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأَحْبَطَ أَعْمَٰلَهُمْ‮٩‬‬‬
Sodiq
Bu, ularning Alloh nozil qilgan narsani xush ko`rmaganlari sababidandir. Bas, U zot amallarini botil qildi.
10
۞أَفَلَمْ يَسِيرُواْ فِى ٱلْأَرْضِ فَيَنظُرُواْ كَيْفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ​ۚ دَمَّرَ ٱللَّهُ عَلَيْهِمْ ​ۖ وَلِلْكَٰفِرِينَ أَمْثَٰلُهَا‮١٠‬‬‬
Sodiq
Yer yuzida yurib, o`zlaridan avvalgilarning oqibati qandoq bo`lganiga nazar solmaydilarmi? Alloh ularni vayron qildi-ku! Kofirlarga shunga o`xshash bo`lur.
11
ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ مَوْلَى ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَأَنَّ ٱلْكَٰفِرِينَ لَا مَوْلَىٰ لَهُمْ‮١١‬‬‬
Sodiq
Shundoq bo`lishi, albatta, Alloh iymon keltirganlarga do`st ekanligidan va albatta, kofirlarga do`st yo`qligidandir.
ﻉ443Sahifa 508443ﻉ
12
إِنَّ ٱللَّهَ يُدْخِلُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ جَنَّٰتٍ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَٰرُ ​ۖ وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ يَتَمَتَّعُونَ وَيَأْكُلُونَ كَمَا تَأْكُلُ ٱلْأَنْعَٰمُ وَٱلنَّارُ مَثْوًى لَّهُمْ‮١٢‬‬‬
Sodiq
Albatta, Alloh iymon keltirganlar va yaxshi amal qilganlarni tagidan anhorlar oqib turgan jannatlarga kiritur. Kufr keltirganlar huzur qilurlar va xuddi chorva hayvonlari yegandek yerlar va do`zax ularning joyidir.[1]

[1] Bu yerda gap haqiqiy va nihoiy nasib haqida ketayapdi. Kofirlarga bu dunyoda mol kabi yegan taomidan o`zga nasiba yo`q.)
13
وَكَأَيِّن مِّن قَرْيَةٍ هِىَ أَشَدُّ قُوَّةً مِّن قَرْيَتِكَ ٱلَّتِىٓ أَخْرَجَتْكَ أَهْلَكْنَٰهُمْ فَلَا نَاصِرَ لَهُمْ‮١٣‬‬‬
Sodiq
Ko`pgina shaharlar seni chiqargan shaharingdan ko`ra quvvatliroq edi, ularni halok qildik. Bas, ularga nusrat beruvchi yo`qdir.[1]

[1] Bu oyati karima Rasululloh sollallohu alayhi va sallamga Makkai Mukarramani tashlab, majburan Madinai Munavvaraga hijrat qilib ketayotgan yo`llarida nozil bo`lgan.)
14
أَفَمَن كَانَ عَلَىٰ بَيِّنَةٍ مِّن رَّبِّهِۦ كَمَن زُيِّنَ لَهُۥ سُوٓءُ عَمَلِهِۦ وَٱتَّبَعُوٓاْ أَهْوَآءَهُم‮١٤‬‬‬
Sodiq
O`z Robbisidan aniq hujjatga ega bo`lgan shaxs yomon amali o`ziga ziynatli ko`ringan va havoyi nafsiga ergashganlarga o`xshashi mumkinmi?!
15
مَّثَلُ ٱلْجَنَّةِ ٱلَّتِى وُعِدَ ٱلْمُتَّقُونَ ​ۖ فِيهَآ أَنْهَٰرٌ مِّن مَّآءٍ غَيْرِ ءَاسِنٍ وَأَنْهَٰرٌ مِّن لَّبَنٍ لَّمْ يَتَغَيَّرْ طَعْمُهُۥ وَأَنْهَٰرٌ مِّنْ خَمْرٍ لَّذَّةٍ لِّلشَّٰرِبِينَ وَأَنْهَٰرٌ مِّنْ عَسَلٍ مُّصَفًّى ​ۖ وَلَهُمْ فِيهَا مِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِ وَمَغْفِرَةٌ مِّن رَّبِّهِمْ ​ۖ كَمَنْ هُوَ خَٰلِدٌ فِى ٱلنَّارِ وَسُقُواْ مَآءً حَمِيمًا فَقَطَّعَ أَمْعَآءَهُمْ‮١٥‬‬‬
Sodiq
Taqvodorlarga va'da qilingan jannatning misoli (shuki): ichida aynimagan suvli anhorlari, ta'mi o`zgarmagan sutli anhorlari, ichuvchilarga lazzatbaxsh xamr(sharob)li anhorlari, musaffo asalli anhorlari bor. Ular uchun unda barcha mevalar va o`z Robbilaridan mag`firat bor. (O`shalar) otashda mangu qoluvchi va o`ta qaynoq suv ila sug`orilib, ichaklari titilib ketgan kimsaga o`xsharmi?
16
وَمِنْهُم مَّن يَسْتَمِعُ إِلَيْكَ حَتَّىٰٓ إِذَا خَرَجُواْ مِنْ عِندِكَ قَالُواْ لِلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلْعِلْمَ مَاذَا قَالَ ءَانِفًا ​ۚ أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ طَبَعَ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ وَٱتَّبَعُوٓاْ أَهْوَآءَهُمْ‮١٦‬‬‬
Sodiq
Va ulardan senga quloq osadiganlari bor. Huzuringdan chiqqanlarida esa, ilm berilganlarga: «Hali nima dedi?» – derlar. Ana o`shalar qalblariga Alloh tamg`a bosganlar va havoyi nafslariga ergashganlardir.
17
وَٱلَّذِينَ ٱهْتَدَوْاْ زَادَهُمْ هُدًى وَءَاتَىٰهُمْ تَقْوَىٰهُمْ‮١٧‬‬‬
Sodiq
Hidoyat topganlarning hidoyatini U zot ziyoda qildi va ularga taqvolarini berdi.
18
فَهَلْ يَنظُرُونَ إِلَّا ٱلسَّاعَةَ أَن تَأْتِيَهُم بَغْتَةً ​ۖ فَقَدْ جَآءَ أَشْرَاطُهَا ​ۚ فَأَنَّىٰ لَهُمْ إِذَا جَآءَتْهُمْ ذِكْرَىٰهُمْ‮١٨‬‬‬
Sodiq
Ular soat(qiyomat)ning birdan kelishidan boshqa narsaga intizor bo`lishayotgani yo`q. Darvoqe, alomatlari kelib ham qoldi. U kelib qolsa, ular qayerdan eslatma olurlar?![1]

[1] Payg`ambar alayhissalomning majlislariga kirib hech narsani tushunmay chiqayotgan g`ofil munofiqlar va ularning izdoshlari nimani kutishyapti? Ularga nima kerak? Ular qiyomat soatining birdan, to`satdan kelib qolishidan boshqa narsani kutishayotgani yo`q. Qiyomatning alomatlari esa, kelib qoldi. Demak, o`zining kelishi ham yaqin. Qiyomatning eng katta alomatlaridan biri Muhammad alayhissalomning payg`ambar etib yuborilishlari. Chunki u kishi payg`ambarlarning oxirgilaridirlar. U kishidan keyin payg`ambar kelmaydi, balki qiyomat keladi.)
19
فَٱعْلَمْ أَنَّهُۥ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّهُ وَٱسْتَغْفِرْ لِذَن​ۢبِكَ وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَٱلْمُؤْمِنَٰتِ ​ۗ وَٱللَّهُ يَعْلَمُ مُتَقَلَّبَكُمْ وَمَثْوَىٰكُمْ‮١٩‬‬‬
Sodiq
Bas, bilgin: Allohdan o`zga ibodatga sazovor zot yo`q, o`zingning, mo`minlarning va mo`minalarning gunohlari mag`firat qilinishini so`ra. Alloh sizlarning kezar joylaringizni ham, borar joylaringizni ham bilur.[1]

[1] Alloh taoloning «Bilgin» deb xitob qilishi aqida masalasida bilim zarurligiga ta'kiddir. Bu ishda ko`r-ko`rona taqlid foyda bermaydi. Demak, «Allohdan o`zga ibodatga sazovor zot yo`q»ligiga aqida qilish bilim asosida bo`lishi juda ham yaxshi bo`lar ekan.)
ﻉ444Sahifa 509444ﻉ
20
وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَوْلَا نُزِّلَتْ سُورَةٌ ​ۖ فَإِذَآ أُنزِلَتْ سُورَةٌ مُّحْكَمَةٌ وَذُكِرَ فِيهَا ٱلْقِتَالُ ​ۙ رَأَيْتَ ٱلَّذِينَ فِى قُلُوبِهِم مَّرَضٌ يَنظُرُونَ إِلَيْكَ نَظَرَ ٱلْمَغْشِىِّ عَلَيْهِ مِنَ ٱلْمَوْتِ ​ۖ فَأَوْلَىٰ لَهُمْ‮٢٠‬‬‬
Sodiq
Va iymon keltirganlar: «Biron sura nozil qilinsa edi», derlar. Vaqtiki, muhkam sura nozil qilinib, unda urush zikr qilinsa, qalblarida kasali borlarning senga xuddi jon berayotganning qarashidek qarayotganini ko`rasan.
21
طَاعَةٌ وَقَوْلٌ مَّعْرُوفٌ ​ۚ فَإِذَا عَزَمَ ٱلْأَمْرُ فَلَوْ صَدَقُواْ ٱللَّهَ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ‮٢١‬‬‬
Sodiq
Ularga toat va yaxshi so`z yaxshiroqdir, bas, ish jiddiylashganda, Allohga sodiq qolsalar, o`zlariga yaxshi bo`lur edi.[1]

[1] Iymon saodatiga muyassar bo`lganlar doimo o`zlari iymon keltirgan Zotdan farmon bo`lishini orziqib kutadilar. Chunki ularning eng ulkan saodati farmoni ilohiyga amal qilib Allohga qurbat hosil qilishdir. Xuddi shu tuyg`u ularni «Va iymon keltirganlar, biron sura nozil qilinsa edi, deydilar», kabi mavqifiga sabab bo`lgan. O`sha orzu qilingan sura nozil qilinsa, nima bo`ladi? U vaqtda mo`min musulmonlar xursandlik ila unga amal qilishni boshlaydilar. O`zlarining iymonda sodiqliklarini isbot qiladilar. Ammo shunday paytda munofiqlarning haqiqiy basharalari namoyon bo`ladi, ularning riyo pardalari yirtiladi.)
22
فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِن تَوَلَّيْتُمْ أَن تُفْسِدُواْ فِى ٱلْأَرْضِ وَتُقَطِّعُوٓاْ أَرْحَامَكُمْ‮٢٢‬‬‬
Sodiq
Ehtimol, (iymondan) yuz o`girsangiz, yer yuzida fasod qilib, qardoshlik rishtalarini uzarsiz?![1]

[1] Bu oyatda iymondan yuz o`girib, johiliyatga qaytishdan keladigan bu dunyodagi zararlar eslatilmoqda.)
23
أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَعَنَهُمُ ٱللَّهُ فَأَصَمَّهُمْ وَأَعْمَىٰٓ أَبْصَٰرَهُمْ‮٢٣‬‬‬
Sodiq
Ana o`shalarni Alloh la'natladi, ularni kar qildi va ko`zlarini ko`r qildi.
24
أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ ٱلْقُرْءَانَ أَمْ عَلَىٰ قُلُوبٍ أَقْفَالُهَآ‮٢٤‬‬‬
Sodiq
Qur'onni tadabbur ila o`ylab ko`rmaydilarmi? Yoki qalblarda qulflar bormi?[1]

[1] Har bir oyatni, har bir so`zni chuqur tushunishga harakat qilish Qur'onni tadabbur qilishdir. O`shanda parda ko`tariladi, hamma narsa ravshanlashadi, qalb halovot topadi, vijdon musaffo bo`ladi. «Qalblarida qulf» bo`lsa, unda hamma narsa berk, ularga hech narsa, jumladan, Qur'on nuri ham kirmaydi.)
25
إِنَّ ٱلَّذِينَ ٱرْتَدُّواْ عَلَىٰٓ أَدْبَٰرِهِم مِّن​ۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ ٱلْهُدَى ​ۙ ٱلشَّيْطَٰنُ سَوَّلَ لَهُمْ وَأَمْلَىٰ لَهُمْ‮٢٥‬‬‬
Sodiq
Albatta, hidoyat ravshan bo`lgandan so`ng ortlariga qaytganlarga shayton ziynatlab ko`rsatadi va ularni o`sha yo`lladi.[1]

[1] «Ortlariga qaytganlar»dan murod munofiqlardir, ular hidoyat — iymon nima ekanligini ravshan ko`rgan, mo`minlikka yaqin bo`lgan edilar, lekin ortga qaytdilar.)
26
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُواْ لِلَّذِينَ كَرِهُواْ مَا نَزَّلَ ٱللَّهُ سَنُطِيعُكُمْ فِى بَعْضِ ٱلْأَمْرِ ​ۖ وَٱللَّهُ يَعْلَمُ إِسْرَارَهُمْ‮٢٦‬‬‬
Sodiq
Undoq bo`lishligi, albatta, ularning Alloh nozil qilgan narsani xush ko`rmaganlarga: «Sizlarga ba'zi ishlarda itoat qilurmiz», deyishlari sababidandir. Va holbuki, Alloh sir-asrorlarini bilib turibdi.[1]

[1] Oyatdagi «Alloh nozil qilgan narsani xush ko`rmaganlar»dan murod yahudiylardir.)
27
فَكَيْفَ إِذَا تَوَفَّتْهُمُ ٱلْمَلَٰٓئِكَةُ يَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَأَدْبَٰرَهُمْ‮٢٧‬‬‬
Sodiq
Farishtalar yuzlariga va ortlariga urib jonlarini olayotganlarida qandoq bo`larkin?!
28
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمُ ٱتَّبَعُواْ مَآ أَسْخَطَ ٱللَّهَ وَكَرِهُواْ رِضْوَٰنَهُۥ فَأَحْبَطَ أَعْمَٰلَهُمْ‮٢٨‬‬‬
Sodiq
Bunday bo`lishi, albatta, ularning Allohni g`azablantirgan narsaga ergashganlari va Uning roziligini xush ko`rmaganliklari sababidandir. Bas, U zot amallarini habata qildi.
29
أَمْ حَسِبَ ٱلَّذِينَ فِى قُلُوبِهِم مَّرَضٌ أَن لَّن يُخْرِجَ ٱللَّهُ أَضْغَٰنَهُمْ‮٢٩‬‬‬
Sodiq
Qalblarida kasal borlar, Alloh ularning qattiq hasadlarini oshkor qilmas, deb hisoblaydilarmi?![1]

[1] Munofiqlar o`zlaricha, munofiqlik san'atini qoyillatib qo`yamiz, bizning Islomga, musulmonlarga bo`lgan dushmanligimizni hech kim bilmaydi, deb o`ylashadi.)
30
وَلَوْ نَشَآءُ لَأَرَيْنَٰكَهُمْ فَلَعَرَفْتَهُم بِسِيمَٰهُمْ ​ۚ وَلَتَعْرِفَنَّهُمْ فِى لَحْنِ ٱلْقَوْلِ ​ۚ وَٱللَّهُ يَعْلَمُ أَعْمَٰلَكُمْ‮٣٠‬‬‬
Sodiq
Agar xohlasak, Biz ularni senga ko`rsatamiz, ta'kidki, sen ularni siymolaridan taniysan, albatta, sen ularni gap ohanglaridan taniysan. Alloh amallaringizni bilib turur.[1]

[1] Munofiqlar o`z kirdikorlarini qanchalik yashirsalar ham, o`zlarini Islom uchun fidokor qilib ko`rsatsalar ham, qalblarida kasali bo`lgani uchun nifoqlari oshkor bo`ladi.)
31
وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ حَتَّىٰ نَعْلَمَ ٱلْمُجَٰهِدِينَ مِنكُمْ وَٱلصَّٰبِرِينَ وَنَبْلُوَاْ أَخْبَارَكُمْ‮٣١‬‬‬
Sodiq
Va ta'kidki, Biz sizlarni sinarmiz, toki, sizlardan mujohidlarni, sabrlilarni bilsak va xabarlaringizni imtihon etsak.[1]

[1] Sinov Alloh taoloning O`zi uchun emas. U shundoq ham hamma narsani — odamlarning kimligini, sir yashirganlari-yu oshkorini, imkoniyati-yu xohishini — barcha-barchasini yaxshi biladi. Ammo odamlar bu narsani anglamaydilar. Insonlarning bu narsalarni anglashi kelajak hayotlarida yordam beradi.)
32
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَصَدُّواْ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَشَآقُّواْ ٱلرَّسُولَ مِن​ۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ ٱلْهُدَىٰ لَن يَضُرُّواْ ٱللَّهَ شَيْـًٔا وَسَيُحْبِطُ أَعْمَٰلَهُمْ‮٣٢‬‬‬
Sodiq
Albatta, kufr keltirganlar va Allohning yo`lidan to`sganlar hamda hidoyat aniq bo`lgandan so`ng Payg`ambarga qarshi chiqqanlar Allohga hech zarar keltira olmaslar. Va ularning amallarini habata qilur.[1]

[1] Bular u zotning hayotlik davrlarida shaxslariga, dinlariga, Qur'onlariga, sahobalariga qarshi chiqqanlardir. Payg`ambarning vafotlaridan so`ng esa u kishining dinlariga, shariatlariga, sunnatlariga, da'vatlariga, ummatlariga qarshi chiqanlardir.)
33
۞يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُواْ ٱلرَّسُولَ وَلَا تُبْطِلُوٓاْ أَعْمَٰلَكُمْ‮٣٣‬‬‬
Sodiq
Ey, iymon keltirganlar, Allohga itoat eting, Rasulga bo`yinsuning va amallaringizni botil qilmangiz.
34
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَصَدُّواْ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ ثُمَّ مَاتُواْ وَهُمْ كُفَّارٌ فَلَن يَغْفِرَ ٱللَّهُ لَهُمْ‮٣٤‬‬‬
Sodiq
Albatta, kufr keltirganlar va Allohning yo`lidan to`sgan, so`ngra kofir hollarida o`lganlarni Alloh hech-hech mag`firat qilmas.
35
فَلَا تَهِنُواْ وَتَدْعُوٓاْ إِلَى ٱلسَّلْمِ وَأَنتُمُ ٱلْأَعْلَوْنَ وَٱللَّهُ مَعَكُمْ وَلَن يَتِرَكُمْ أَعْمَٰلَكُمْ‮٣٥‬‬‬
Sodiq
Bas, bo`sh kelmanglar va o`zingiz ustun bo`lib turib, yarashga chaqirmanglar. Alloh siz bilan va amallaringizni hech-hech kamaytirmas.[1]

[1] Allohning yo`lidagi kurash oson bo`lmaydi. Lekin din uchun xizmat qiluvchi mo`minlar doimo ustun bo`ladilar. Ustun turganlar esa «bo`sh kelmanglar» degan xitobni doimo yodda tutishadi. Ular hamma tarafdan ustun.)
36
إِنَّمَا ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ ​ۚ وَإِن تُؤْمِنُواْ وَتَتَّقُواْ يُؤْتِكُمْ أُجُورَكُمْ وَلَا يَسْـَٔلْكُمْ أَمْوَٰلَكُمْ‮٣٦‬‬‬
Sodiq
Albatta, bu dunyo hayoti o`yin va ko`ngil xushidir va gar iymon keltirsangiz va taqvo qilsangiz, U zot ajrlaringizni berur va molu dunyolaringizni so`ramas.
37
إِن يَسْـَٔلْكُمُوهَا فَيُحْفِكُمْ تَبْخَلُواْ وَيُخْرِجْ أَضْغَٰنَكُمْ‮٣٧‬‬‬
Sodiq
Agar sizdan ularni so`rasa, qiynasa, baxillik qilasizlar va Alloh kek-hiqdlaringizni chiqarur.
38
هَٰٓأَنتُمْ هَٰٓؤُلَآءِ تُدْعَوْنَ لِتُنفِقُواْ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ فَمِنكُم مَّن يَبْخَلُ ​ۖ وَمَن يَبْخَلْ فَإِنَّمَا يَبْخَلُ عَن نَّفْسِهِۦ ​ۚ وَٱللَّهُ ٱلْغَنِىُّ وَأَنتُمُ ٱلْفُقَرَآءُ ​ۚ وَإِن تَتَوَلَّوْاْ يَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَيْرَكُمْ ثُمَّ لَا يَكُونُوٓاْ أَمْثَٰلَكُم‮٣٨‬‬‬
Sodiq
Hoy, sizlar. Anavilar. Allohning yo`lida nafaqa qilishga chaqirilsangiz, bas, ba'zilaringiz baxillik qilursizlar. Va kim baxillik qilsa, albatta, o`ziga baxillik qilur. Va, holbuki, Alloh boy, sizlar kambag`alsizlar. Va agar siz yuz o`girib ketsangiz, sizdan boshqa qavmni o`rningizga keltirur, ular esa sizlarga o`xshagan bo`lmaslar.[1]

[1] Alloh taolo inson tabiatini qanchalik daqiq bilishini ta'kidlamoqda. Saxiylik, Allohning yo`lida mol sarflashdek fazilatlar ko`p musulmonlarga xos bo`lib, ularning bu boradagi ishlari tarix sahifalarida boqiy qolgan. Shu bilan birga, ba'zi baxillar ham bo`lgan, bu ham voqealikdir. Qur'oni Karim ushbu oyatda shu baxillikni muolaja qilmoqda.)