Baqara surasining so'nggi ikki oyati (2:285–286): matn, tarjimalar va tafsir

Sodiq · Uzbek - Rowwad · Содик · Mansour · Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири · Тафсир ас-Саади

2:285
ءَامَنَ ٱلرَّسُولُ بِمَآ أُنزِلَ إِلَيْهِ مِن رَّبِّهِۦ وَٱلْمُؤْمِنُونَ ​ۚ كُلٌّ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَمَلَٰٓئِكَتِهِۦ وَكُتُبِهِۦ وَرُسُلِهِۦ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّن رُّسُلِهِۦ ​ۚ وَقَالُواْ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا ​ۖ غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ ٱلْمَصِيرُ‮٢٨٥‬‬‬
Sodiq
Payg`ambar unga o`z Robbisidan tushirilgan narsaga iymon keltirdi va mo`minlar ham. Allohga, Uning farishtalariga, kitoblariga, Payg`ambarlariga hamma-hamma iymon keltirdi. Uning Payg`ambarlarining birortalarini ajratmaymiz. Va: «Eshitdik va itoat qildik, (ey Robbimiz), mag`firatingni so`raymiz va qaytib borish Sengadir», dedilar.[1]

[1] Ushbu oyati karima va keyingi oyat ikkalovi suraning xulosasini mujassam qilgandir. Bu ikki oyatning har bir so`zi ulkan ma'no anglatadi. Ularda aqida, iymon xususiyatlari, bandaning o`z Robbi bilan bo`ladigan holi, farz qilingan amallarga munosabat va boshqalar kelgan.)
Uzbek - Rowwad
Пайғамбар ўзига Парвардигоридан нозил қилинган нарсага иймон келтирди ва мўминлар ҳам. Ҳаммалари Аллоҳга, фаришталарига, китобларига ва пайғамбарларига иймон келтирдилар (ва дедилар): «Унинг пайғамбарларидан бирон кишини ажратиб қўймаймиз». Яна дедилар: «Эшитдик ва итоат этдик. Парвардигоро, Сендан мағфират қилишингни сўраймиз. Ва фақат Ўзингга қайтажакмиз».
Содик
Пайғамбар унга ўз Роббисидан туширилган нарсага иймон келтирди ва мўминлар ҳам. Аллоҳга, Унинг фаришталарига, китобларига, Пайғамбарларига ҳамма-ҳамма иймон келтирди. Унинг Пайғамбарларининг бирорталарини ажратмаймиз. Ва: «Эшитдик ва итоат қилдик, (эй Роббимиз), мағфиратингни сўраймиз ва қайтиб бориш Сенгадир», дедилар. [134]

[134] Ушбу ояти карима ва кейинги оят иккалови суранинг хулосасини мужассам қилгандир. Бу икки оятнинг ҳар бир сўзи улкан маъно англатади. Уларда ақида, иймон хусусиятлари, банданинг ўз Робби билан бўладиган ҳоли, фарз қилинган амалларга муносабат ва бошқалар келган.)
Mansour
Пайғамбар ўзига Парвардигоридан нозил қилинган нарсага иймон келтирди ва мўминлар (ҳам иймон келтирдилар). Аллоҳга, фаришталарига, китобларига ва пайғамбарларига иймон келтирган ҳар бир киши (айтди): «Унинг пайғамбарларидан бирон кишини ажратиб қўймаймиз». Ва «Эшитдик ва итоат этдик. Парвардигоро, гуноҳларимизни мағфират қилишингни сўраймиз. Ва фақат Ўзингга қайтажакмиз», дедилар.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Муҳаммад алайҳиссалом ўзига Парвардигори тарафидан нозил бўлган нарсаларнинг ҳаммасига иймон келтирди. Мўминлар ҳам иймон келтирдилар. Ҳаммалари Аллоҳга иймон келтирдилар, ҳамма фаришталарига, анбиёларига нозил қилган ҳамма китобларига, юборган пайғамбаларига иймон келтирдилар ва дедилар: "Аллоҳнинг пайғамбарларидан биронтасини ажратиб қўймаймиз". Яна шундай дедилар: "Бизгу буюрган буйруқларинг ва бизни қайтарган тақиқларингга қулоқ соламиз ҳамда буйруқларингни бажариш ва тақиқларингдан тийилиб, Сенга итоат этамиз. Парвардигоро, бизни мағфират қилишингни сўраймиз, зеро, ҳамма ишларимизда борадиган, мурожаат қиладиганимиз якка-ёлғиз Ўзингсан".
2:286
لَا يُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ​ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا ٱكْتَسَبَتْ ​ۗ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَآ إِن نَّسِينَآ أَوْ أَخْطَأْنَا ​ۚ رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَآ إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِنَا ​ۚ رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِۦ ​ۖ وَٱعْفُ عَنَّا وَٱغْفِرْ لَنَا وَٱرْحَمْنَآ ​ۚ أَنتَ مَوْلَىٰنَا فَٱنصُرْنَا عَلَى ٱلْقَوْمِ ٱلْكَٰفِرِينَ‮٢٨٦‬‬‬
Sodiq
Alloh hech bir jonni toqatidan tashqari narsaga taklif qilmas. Foydasi ham o`z kasbidan, zarari ham o`z kasbidan. Ey Robbimiz, agar unutsak yoki xato qilsak, (iqobga) tutmagin. Ey Robbimiz, bizdan oldingilarga yuklaganga o`xshash og`irlikni bizga yuklamagin. Ey Robbimiz, bizga toqatimiz yetmaydigan narsani yuklamagin. Bizni afv et, mag`firat qil va rahim et. Sen xojamizsan. Bas, kofir qavmlarga bizni g`olib qil.[1]

[1] Hamma narsani daqiq-daqiqlarigacha biluvchi Alloh har bir jonni ham nimaga yaraydiyu nimaga yaramaydi — yaxshi biladi. Bandalariga mehribonligidan imkoni va haqqi bo`lsa ham, hech bir jonni toqatidan tashqari narsaga taklif qilmaydi. Allohning buyruqlari va qaytariqlari bandaning imkoni darajasi doirasida bo`ladi. Ana o`sha taklifga amal qilishiga qarab, boshqa hech bir narsaga qaramasdan, bandaning jazosi yoki mukofoti belgilanadi. Imom Ahmad rivoyat qilgan hadisda Payg`ambar alayhissalom «Surai Baqaraning ikki oyatini o`qi, ular menga Arshning ostidagi xazinadan berilgan», deganlar. Boshqa bir hadisda «Kim Baqara surasi oxiridagi ikki oyatni bir kechada o`qisa, kifoya qiladi», deganlar...)
Uzbek - Rowwad
Аллоҳ ҳеч бир жонга тоқатидан ортиқ нарсани юкламайди. Қилган (яхши) амали ўзининг фойдасигадир ва (ёмон) амали ўзининг зараригадир. Парвардигоро, агар унутган ёки хато қилган бўлсак, бизни азобингга гирифтор айлама! Парвардигоро, гарданимизга биздан олдин ўтганларнинг бўйинларига қўйган юкингни юклама! Парвардигоро, бизни тоқатимиз етмайдиган нарсага зўрлама! Бизни афв эт, мағфират қил, бизга раҳм айла! Ўзинг Хожамизсан! Бас, кофир қавм устидан Ўзинг бизни ғолиб қил!
Содик
Аллоҳ ҳеч бир жонни тоқатидан ташқари нарсага таклиф қилмас. Фойдаси ҳам ўз касбидан, зарари ҳам ўз касбидан. Эй Роббимиз, агар унутсак ёки хато қилсак, (иқобга) тутмагин. Эй Роббимиз, биздан олдингиларга юклаганга ўхшаш оғирликни бизга юкламагин. Эй Роббимиз, бизга тоқатимиз етмайдиган нарсани юкламагин. Бизни афв эт, мағфират қил ва раҳим эт. Сен хожамизсан. Бас, кофир қавмларга бизни ғолиб қил. [135]

[135] Ҳамма нарсани дақиқ-дақиқларигача билувчи Аллоҳ ҳар бир жонни ҳам нимага ярайдию нимага ярамайди — яхши билади. Бандаларига меҳрибонлигидан имкони ва ҳаққи бўлса ҳам, ҳеч бир жонни тоқатидан ташқари нарсага таклиф қилмайди. Аллоҳнинг буйруқлари ва қайтариқлари банданинг имкони даражаси доирасида бўлади. Ана ўша таклифга амал қилишига қараб, бошқа ҳеч бир нарсага қарамасдан, банданинг жазоси ёки мукофоти белгиланади. Имом Аҳмад ривоят қилган ҳадисда Пайғамбар алайҳиссалом «Сураи Бақаранинг икки оятини ўқи, улар менга Аршнинг остидаги хазинадан берилган», деганлар. Бошқа бир ҳадисда «Ким Бақара сураси охиридаги икки оятни бир кечада ўқиса, кифоя қилади», деганлар...)
Mansour
Аллоҳ ҳеч бир жонни тоқатидан ташқари нарсага таклиф қилмайди. (Ҳар кимнинг) қилган (яхши) амали ўзи учундир ва (ёмон) амали ҳам ўзининг бўйнигадир. Парвардигоро, агар унутган ёки хато қилган бўлсак, бизни азобингга гирифтор айлама! Парвардигоро, бизларнинг зиммамизга биздан илгари ўтганларнинг буйинларига қўйган юкингни юклама! Парвардигоро, бизларни тоқатимиз етмайдиган нарсага зўрлама! Бизларни афв эт, (гуноҳларимизни) мағфират қил, (ҳолимизга) раҳм айла! Ўзинг Хожамизсан! Бас, бу кофир қавм устига Ўзинг бизни ғолиб қил!
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Аллоҳ ҳеч кимга тоқати етмайдиган ишларни юкламайди. Зеро, Аллоҳнинг дини осонлик, қулайлик асосига қурилган. Унда ҳеч қандай машаққат йўқ. Ким яхши иш қилса, ўшанга яраша савобини олади. Савоби заррача камайиб қолмайди. Ким ёмон иш қилса, унга ҳам ўшанга яраша гуноҳ ёзилади. Унинг гуноҳини ҳам бошқа биров бўйнига олмайди. Пайғамбар алайҳиссалом ва мўминлар шундай дедилар: "Парвардигоро, бирон сўзимиз ё амалимизда беихтиёр хато қилиб ё унутиб қўйсак, бизни азобламагин. Парвардигоро, олдинги ўтганларга юклаганинг каби бизга кучимиз етмайдиган ишларни юкламагин. Ўшанда уларни - яҳудларни қилган зулмлари туфайли азоблагандинг. Бизга оғирлик қиладиган, тоқатимиз кўтаролмайдиган буйруқ ва тақиқларни бўйнимизга қўймагин. Гуноҳларимизни кечиргин, бизни мағфират қилгин, фазлинг ила бизга раҳм этгин. Сен бизнинг хожамиз ва мададкоримизсан. Бизни кофирлар устидан ғолиб айлагин.
Тафсир ас-Саади, 2:285–286
В достоверном хадисе Пророка, да благословит его Аллах и приветствует, сообщается, что прочесть ночью эти два аята достаточно, чтобы уберечься от зла, а причина этого заключается в их славном смысле. В одном из предыдущих аятов этой суры Аллах призвал людей уверовать во все основные положения мусульманской религии: «Скажите: “Мы уверовали в Аллаха, а также в то, что было ниспослано нам и что было ниспослано Ибрахиму (Аврааму), Исмаилу (Измаилу), Исхаку (Исааку), Йакубу (Иакову) и коленам (двенадцати сыновьям Йакуба), что было даровано Мусе (Моисею) и Исе (Иисусу) и что было даровано пророкам их Господом. Мы не делаем различий между ними, и Ему одному мы покоряемся”» (Sura 2 «Бақара», Oyat 136). А в этом откровении Он сообщил, что Посланник, да благословит его Аллах и приветствует, и правоверные уверовали в эти положения религии, уверовали во всех посланников и во все писания. Они не уподобились тем, кто признает одну часть Писания, отвергая при этом другую, или признает одних посланников, но отвергает других. Поистине, именно так поступают заблудшие последователи искаженных вероучений. Упоминание о правоверных наряду с упоминанием о посланнике Аллаха, да благословит его Аллах и приветствует, является великой честью для них. Это свидетельствует о том, что религиозные предписания, относящиеся к Посланнику, да благословит его Аллах и приветствует, распространяются на его последователей. Он выполнил эти предписания самым совершенным образом и превзошел на этом поприще всех остальных правоверных и даже других Божьих посланников. Затем Аллах сообщил, что правоверные говорят: «Слушаем и повинуемся! Господи, прости нас, ведь к Тебе нам предстоит вернуться». Они обязываются придерживаться всего, что Пророк, да благословит его Аллах и приветствует, принес в Коране и Сунне. Они прислушиваются к религиозным законам, принимая их всей душой и покоряясь им всем телом, а их слова преисполнены смирения перед Аллахом и подразумевают просьбу оказать им помощь в выполнении религиозных обязанностей и простить им упущения, сделанные при выполнении обязательных предписаний, и совершенные ими грехи. Они смиренно обращаются к Аллаху с молитвой, которая приносит им пользу, и Всевышний Аллах уже ответил на нее, сказав устами Своего пророка, да благословит его Аллах и приветствует: «Я уже сделал это!» Аллах обязательно принимает эти молитвы от правоверных в целом и принимает их от отдельных верующих, если отсутствуют факторы, препятствующие принятию молитвы. Аллах не призывает мусульман к ответственности за дела, которые они совершают по ошибке или по забывчивости. Он сделал мусульманский шариат в высшей степени легким и не обременяет мусульман тяготами и обязательствами, которые были столь обременительны для предыдущих религиозных общин. Аллах не предписал им выполнять обязанности, превышающие их возможности, простил им прегрешения, смилостивился над ними и одарил их победой над неверующими. Мы просим Всевышнего Аллаха посредством Его прекрасных имен и качеств и посредством милости, которую Он оказал нам, когда научил нас выполнять предписания Его религии, претворить для нас в жизнь эти молитвы, исполнить обещание, данное устами Пророка Мухаммада, да благословит его Аллах и приветствует, и привести в порядок дела всех правоверных мусульман. Из этого откровения вытекают важные правила. Согласно первому из них следует облегчать религиозные обязанности и избавлять мусульман от стеснения во всех вопросах религии. Другое правило учит тому, что человек заслуживает прощения, если при совершении обрядов поклонения он нарушил свои обязанности перед Аллахом по ошибке или по забывчивости. Если же по этим причинам он нарушил свои обязанности перед творениями, то он не заслуживает унижения и порицания. Однако он несет ответственность, если его ошибка или забывчивость повлекли за собой гибель людей или имущества, ведь человек не имеет права посягать на жизнь или имущество людей ни преднамеренно, ни по ошибке, ни по забывчивости.

Surada o'qish →