18:1 ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِىٓ أَنزَلَ عَلَىٰ عَبْدِهِ ٱلْكِتَٰبَ وَلَمْ يَجْعَل لَّهُۥ عِوَجَا ۜ١
Sodiq
O`z bandasiga kitob nozil etgan va unda hech bir egrilik qilmagan Allohga hamd bo`lsin.
Uzbek - Rowwad
Бандасига китоб тушириб, унда биронта эгрилик қўймаган Аллоҳга ҳамд бўлсин!
Содик
Ўз бандасига китоб нозил этган ва унда ҳеч бир эгрилик қилмаган Аллоҳга ҳамд бўлсин.
Mansour
(Барча) ҳамду сано Аллоҳ учундир. У зот бандаси (Муҳаммад)га Китобни (Қуръонни) нозил қилди ва уни бирон эгрилигисиз — расо (Китоб) қилди.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Бандаси ва пайғамбари Муҳаммад алайҳиссаломга Қуръонни нозил қилиб, унда биронта ҳам ҳақдан оғиш, эгрилик иллатини қўймаган Аллоҳга ҳамма мақтовлар, жалолату камолат сифатлари бўлсин! Ҳамма ошкору яширин неъматлар ёлғиз Аллоҳникидир.
18:2قَيِّمًا لِّيُنذِرَ بَأْسًا شَدِيدًا مِّن لَّدُنْهُ وَيُبَشِّرَ ٱلْمُؤْمِنِينَ ٱلَّذِينَ يَعْمَلُونَ ٱلصَّٰلِحَٰتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْرًا حَسَنًا٢
Sodiq
Uni to`g`ri qilgan; O`z huzuridan bo`ladigan shiddatli azobdan ogohlantiradigan; yaxshi amallarni qiladigan mo`minlarga, ularga go`zal ajr bo`lishi bashoratini beradigan qilgan Zotga.
Uzbek - Rowwad
Уни расо айлаб, Ўз ҳузуридан бўладиган қаттиқ азобдан огоҳлантириш ва яхши амаллар қиладиган мўминларга гўзал ажр борлиги ҳақида хушхабар бериш учун (нозил қилди).
Содик
Уни тўғри қилган; Ўз ҳузуридан бўладиган шиддатли азобдан огоҳлантирадиган; яхши амалларни қиладиган мўминларга, уларга гўзал ажр бўлиши башоратини берадиган қилган Зотга.
Mansour
Токи (кофирларни) Ўз ҳузуридан келадиган қаттиқ азобдан қўрқитиш ва яхши амаллар қиладиган мўминларга гўзал мукофот — жаннат хушхабарини бериш учун (У зот Қуръонни нозил қилди).
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Уни расо айлади. Унда ҳеч қандай зиддият, қарама-қаршилик йўқ. Кофирларни Аллоҳ ҳузуридан келадиган қаттиқ азобдан огоҳлантириш ва яхши амаллар қиладиган мўминларга ўта гўзал, мислсиз ажру савоблар борлиги ҳақида хушхабар бериш учун Қуръонни нозил қилди.
18:4وَيُنذِرَ ٱلَّذِينَ قَالُواْ ٱتَّخَذَ ٱللَّهُ وَلَدًا٤
Sodiq
Va, Alloh O`ziga bola tutdi, deganlarni ogohlantirish uchun.
[1]
[1] Qur'onni nozil qilgan Allohga hamd bo`lsin.)
Uzbek - Rowwad
«Аллоҳнинг боласи бор», дейдиганларни огоҳлантириш учун (нозил қилди).
Содик
Ва, Аллоҳ Ўзига бола тутди, деганларни огоҳлантириш учун.
[1]
[1] Қуръонни нозил қилган Аллоҳга ҳамд бўлсин.)
Mansour
Шунингдек, У зот «Аллоҳнинг боласи бор», деган кимсаларни (қаттиқ азобдан) огоҳлантириш учун (ушбу Китобни нозил қилгандир).
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
"Аллоҳнинг боласи бор", дейдиган яҳудийлар, насронийлар ва айрим мушрикларни огоҳлантириш учун Қуръонни нозил қилди.
Тафсир ас-Саади
Иудеи, христиане и многобожники произносят такие скверные речи, не имея достоверного знания по этому поводу и не будучи убежденными в своей правоте. Об этом не было известно даже их отцам, которым они слепо подражают и чьей дорогой они следуют. Поэтому Всевышний сказал:
18:5مَّا لَهُم بِهِۦ مِنْ عِلْمٍ وَلَا لِـَٔابَآئِهِمْ ۚ كَبُرَتْ كَلِمَةً تَخْرُجُ مِنْ أَفْوَٰهِهِمْ ۚ إِن يَقُولُونَ إِلَّا كَذِبًا٥
Sodiq
Na ularning va na ota-bobolarining bu haqda ilmi yo`qdir. Og`izlaridan chiqadigan so`z qanday ham og`ir. Ular yolg`ondan boshqani aytmaslar.
[1]
[1] Holbuki, o`zlari to`qiydilarmi yoki ota-bobolariga suyanib gapiradilarmi — baribir ularning bu da'volarida zarracha ilmiylik yo`q. Bu da'vo johilona aytilgan quruq gap, xolos. Alloh haqida bilmay turib gapirish juda og`ir. Ayniqsa, ilmsizlarcha, johillik bilan, Alloh O`ziga bola tutdi, deyish yana ham og`ir.)
Uzbek - Rowwad
Ўзларининг ҳам, ота-боболарининг ҳам бу ҳақда ҳеч қандай илми йўқ. Оғизларидан чиқаётган сўз нақадар оғир. Улар фақат ёлғон гапиряптилар.
Содик
На уларнинг ва на ота-боболарининг бу ҳақда илми йўқдир. Оғизларидан чиқадиган сўз қандай ҳам оғир. Улар ёлғондан бошқани айтмаслар.
[2]
[2] Ҳолбуки, ўзлари тўқийдиларми ёки ота-боболарига суяниб гапирадиларми — барибир уларнинг бу даъволарида заррача илмийлик йўқ. Бу даъво жоҳилона айтилган қуруқ гап, холос. Аллоҳ ҳақида билмай туриб гапириш жуда оғир. Айниқса, илмсизларча, жоҳиллик билан, Аллоҳ Ўзига бола тутди, дейиш яна ҳам оғир.)
Mansour
Ўзларининг ҳам, ота-боболарининг ҳам бирон билим-маърифати бўлмаган ҳолда («Аллоҳнинг боласи бор», деган кимсаларни). Уларнинг оғизларидан чиққан сўз оғир сўздир. Улар фақат ёлғон сўзлайдилар.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Анави "Аллоҳнинг боласи бор", деб туҳмат қилаётганларнинг ҳеч қандай илми ҳам, далили ҳам йўқ. Улар ота-боболарига тақлид қиладилар. Ота-боболарида ҳам илм бўлмаган. Ақлини ишлатмасдан оғизларидан чиқаётган гап нақадар қабиҳ. Улар айтаётган гап ҳеч бир асоси, манбаси йўқ ғирт ёлғон.
Тафсир ас-Саади
Они строят догадки и потакают своим желаниям, совершая чудовищное преступление и обрекая себя на мучительное наказание. Да и что может быть более чудовищным преступлением, чем утверждение того, что Аллах породил сына?!! Это подразумевает несовершенство божественных качеств и существование сына, обладающего качествами Господа Бога. Воистину, это - чудовищный навет. Всевышний сказал: «Кто может быть несправедливее того, кто возводит навет на Аллаха?» (Sura 18 «Каҳф», Oyat 15). Утверждения многобожников не имеют ничего общего с истиной, и посмотрите, как последовательно Аллах опроверг их. Вначале Он сообщил, что ни многобожники, ни их предки не имели знаний о правдивости своих воззрений. А если человек говорит об Аллахе, не опираясь на достоверные знания, то его утверждения неприемлемы и порочны. Затем Он возвестил о том, что речи многобожников являются чудовищным преступлением. И, наконец, Он назвал их сущей ложью, которая является полной противоположностью истине. 18:6فَلَعَلَّكَ بَٰخِعٌ نَّفْسَكَ عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِمْ إِن لَّمْ يُؤْمِنُواْ بِهَٰذَا ٱلْحَدِيثِ أَسَفًا٦
Sodiq
Ular bu so`zga iymon keltirmasalar, ehtimol, ularning ortidan taassuf ila o`zingni halok etmoqchi bo`larsan?!
[1]
[1] Ya'ni, mushriklar Qur'onga iymon keltirmasalar, ularga afsuslanib, o`zingni o`zing qiynarsan? Yo`q, bunday qilma. Ular bunga arzimaydilar.)
Uzbek - Rowwad
Улар бу сўзга ишонмасалар, афсус-надомат чекиб, уларнинг ортидан ўзингизни ўзингиз хароб қиласиз, шекилли.
Содик
Улар бу сўзга иймон келтирмасалар, эҳтимол, уларнинг ортидан таассуф ила ўзингни ҳалок этмоқчи бўларсан?!
[3]
[3] Яъни, мушриклар Қуръонга иймон келтирмасалар, уларга афсусланиб, ўзингни ўзинг қийнарсан? Йўқ, бундай қилма. Улар бунга арзимайдилар.)
Mansour
(Эй Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом), агар улар ушбу сўзга — Қуръонга иймон келтирмасалар, эҳтимол сиз уларнинг ортидан, афсус-надомат билан ўзингизни ҳалок қилурсиз (бундоқ қилмоқ сизга нораводир).
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Эй Пайғамбар, улар Қуръонга ишонмасалар, афсус-надомат чекиб, уларнинг ортидан ўзингизни ўзингиз хароб қиласиз, шекилли. Ундай қила кўрманг. Уларни ҳидоят қилиш сизнинг вазифангиз эмас. Сизнинг бурчингиз етказиб қўйиш, холос.
Тафсир ас-Саади
Пророк Мухаммад, да благословит его Аллах и приветствует, всеми силами стремился наставить людей на прямой путь. Он делал все возможное для достижения этой цели, радовался, когда люди обращались в правую веру, и огорчался, когда они отдавали предпочтение неверию и заблуждению. Все это свидетельствовало о его сострадании и заботливом отношении к людям. И тогда Аллах повелел ему не огорчаться и не печалиться от того, что грешники отказываются уверовать в Коран. Всевышний сказал: «Ты можешь погубить себя от скорби оттого, что они не становятся верующими» (Sura 26 «Шуаро», Oyat 3); «Не изводи себя скорбью по ним» (Sura 35 «Фотир», Oyat 8). О Мухаммад! Ты печалишься из-за них, хотя тебе не следует делать этого. Аллах уже обязался одарить тебя щедрым вознаграждением. Что же касается неверных, то если бы в их сердцах нашлась хотя бы крупица добра, то Аллах непременно наставил бы их на прямой путь. Однако Ему известно, что неверные не заслуживают ничего, кроме Адской обители, и поэтому Он оставляет их без Своей поддержки и не помогает им найти истину. А это значит, что печаль и скорбь не принесут тебе никакой пользы. Из этого и ему подобных откровений можно извлечь полезный урок. Проповедник должен призывать людей на путь Господа, обучать их истине и делать все возможное для того, чтобы добиться поставленной цели. Он также должен преграждать путь распространению заблуждения и уповать на поддержку Аллаха. Если люди встанут на прямой путь, то это прекрасно. Если же они откажутся, то он не должен отчаиваться и переживать, потому что отчаяние губит человека, лишает его сил и не приносит ему никакой пользы. Напротив, он должен продолжать начатое дело и помнить о том, что он не в силах совершить нечто большее. Всевышний сказал Пророку Мухаммаду: «Воистину, ты не сможешь наставить на прямой путь тех, кого возлюбил» (Sura 28 «Қасас», Oyat 56). Пророк Муса же сказал: «Господи! Я властен только над самим собой и моим братом» (Sura 5 «Моида», Oyat 25). Что же тогда говорить обо всех остальных людях?! Да и что говорить, если Сам Всевышний сказал: «Наставляй же, ведь ты - наставник, и ты не властен над ними» (Sura 88 «Ғошия», Oyat 21–22). 18:7إِنَّا جَعَلْنَا مَا عَلَى ٱلْأَرْضِ زِينَةً لَّهَا لِنَبْلُوَهُمْ أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا٧
Sodiq
Biz yer yuzidagi narsalarni, ularning qaysilari go`zalroq amal qilishini sinash uchun, zebu ziynat qilib qo`yganmiz.
Uzbek - Rowwad
Қайси бирлари яхшироқ амал қилишларини синаб кўриш учун Биз ер юзидаги нарсаларни унга зийнат-безак қилиб бердик.
Содик
Биз ер юзидаги нарсаларни, уларнинг қайсилари гўзалроқ амал қилишини синаш учун, зебу зийнат қилиб қўйганмиз.
Mansour
Албатта, Биз (бандаларимиздан) қайсилари чиройлироқ амалларни қилишларини синамоқ учун Ер устидаги бор нарсани унга зийнат — безак қилиб қўйдик (яъни, ўша безакларга алданиб, мағрурланиб қолмаган кишиларгина Бизнинг синовимиздан ўтурлар).
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Қайси бирлари Аллоҳнинг ризосини истаб, яхшироқ амал қилишларини ва қайси бирлари ёмон амал қилишларини синаб кўриш учун Биз ер юзидаги махлуқотларни унга ҳусн-безак қилиб бердик. Токи, ҳаммага ўз қилмишига яраша жазо ёки мукофотини бергаймиз.
Тафсир ас-Саади
Аллах поведал о том, что прекрасные яства, аппетитные напитки, роскошные наряды, деревья, реки, нивы, фрукты, удивительные пейзажи, восхитительные сады, завораживающие звуки, удивительные образы, золотые и серебряные украшения, лошади и верблюды, а также все остальные земные блага являются всего лишь украшением мирской жизни. Аллах сотворил их для искушения и испытания Своих рабов, дабы выявить тех, кто станет совершать искренние и правильные деяния. Но придет время, и тогда все мирские блага исчезнут, а земля превратится в сухую бесплодную равнину. Прекратятся земные удовольствия, высохнут ручьи и исчезнут былые прелести. Всевышний сказал:
18:8وَإِنَّا لَجَٰعِلُونَ مَا عَلَيْهَا صَعِيدًا جُرُزًا٨
Sodiq
Albatta, Biz uning yuzidagi narsalarni qup-quruq tuproqqa aylantirguvchimiz.
Uzbek - Rowwad
Албатта, Биз унинг устидаги нарсаларни қуп-қуруқ тупроққа айлантириб қўйгувчимиз.
Содик
Албатта, Биз унинг юзидаги нарсаларни қуп-қуруқ тупроққа айлантиргувчимиз.
Mansour
Ҳеч шак-шубҳасиз, унинг (Ернинг) устидаги (безаклар)ни сип-силлиқ, қуп-қуруқ қилиб (йўқ қилиб) қўйгувчи ҳам Биздирмиз.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Албатта, Биз ер юзидаги махлуқотларни биронта ўсимлик ўсмайдиган қуп-қуруқ тупроққа, дашту биёбонга айлантириб қўйгувчимиз. Бу иш ҳамма махлуқотларнинг ҳаёти ниҳоясига етганидан кейин содир бўлади. Бас, шундан ибрат олсинлар.
Тафсир ас-Саади
Такова сущность мирской жизни, и Всевышний Аллах разъяснил ее самым убедительным образом. Он велел нам не обольщаться этим тленным миром и устремиться к вечному блаженству и бесконечному счастью в Последней жизни. И все это свидетельствует о милости Аллаха по отношению к Своим рабам. Если человек рассматривает только внешнюю сторону жизни на земле и не придает значения сущности происходящего вокруг, то он обольщается мирскими благами и наслаждается жизнью, уподобляясь скотине. Он не задумывается над своими обязанностями перед Господом и не стремится познать Его, а делает все возможное для того, чтобы любыми способами удовлетворить свои животные потребности. Когда же такой человек оказывается перед лицом смерти, он начинает переживать от того, что расстается с земными удовольствиями, но при этом совершенно не печалится из-за допущенных упущений и совершенных злодеяний. Если же человек задумывается над истинной сущностью земной жизни и постигает смысл своего существования, то он начинает пользоваться мирскими благами исключительно для достижения той цели, ради которой он был сотворен. Он извлекает выгоду из предоставленного ему жизненного срока и ведет себя подобно путнику, который странствует по свету. Он не ликует и не считает земной мир обителью вечного местопребывания, а стремится познать своего Господа, исправно выполнять Его предписания и творить добро. Такой человек займет высокое положение перед Аллахом и будет удостоен самых славных почестей и самых прекрасных наград. Он задумывается над сущностью земной жизни и не похож на тех, кто обольщается мирскими благами и думает только о внешней стороне жизни. Он трудится ради жизни после смерти, тогда как праздные глупцы заботятся только о мирском благополучии. Как же непохожи интересы этих людей и как велика разница между ними!!
18:9أَمْ حَسِبْتَ أَنَّ أَصْحَٰبَ ٱلْكَهْفِ وَٱلرَّقِيمِ كَانُواْ مِنْ ءَايَٰتِنَا عَجَبًا٩
Sodiq
Kahf va bitik egalarini Bizning ajoyib oyat — belgilarimizdan deb o`yladingmi?!
[1]
[1] Ya'ni, ey Payg`ambar, o`sha kahf g`or) egalari va undagi ularning ismlari bitilgan bitikni Bizning eng ajoyib mo`'jizalarimiz deb o`yladingmi?)
Uzbek - Rowwad
Ёки Каҳф ва битик эгаларини Бизнинг ажойиб оятларимиздан деб ўйладингизми?
Содик
Каҳф ва битик эгаларини Бизнинг ажойиб оят — белгиларимиздан деб ўйладингми?!
[4]
[4] Яъни, эй Пайғамбар, ўша каҳф ғор) эгалари ва ундаги уларнинг исмлари битилган битикни Бизнинг энг ажойиб мўъжизаларимиз деб ўйладингми?)
Mansour
Балки сиз Каҳф (ғор) ва Битик (уларнинг қиссалари битилган тош) эгалари (ҳақидаги ривоятдан воқиф бўлгач, бу) Бизнинг (Охират, Қиёмат ҳаққи-рост эканлиги тўғрисидаги) оятларимизнинг энг ажойиби, деб ўйлагандирсиз?
[1]
[1]Муфассирлар ёзишларича, «Асҳобул-Каҳф» — «Ғор эгалари»нинг қиссаси бундоқ бўлган экан Ийсо алайҳиссалом замонларидан кейин Рум давлатларидан бирида Дақёнус номли золим шоҳ чиқиб, одамларни бутларга ибодат қилишга мажбур қилар, амрига бўйинсунмаган кишиларни эса ўлдирар экан. Кунлардан бирида, унга фуқароларидан бир неча йигит унинг фармонидан бош тортишиб, бутларга сиғинишмаётганини етказибдилар. Подшоҳ уларни саройига чақириб, бу хабарнинг рост-ёлғонлигини сўраганида, улар «Бизлар ёлғиз Аллоҳдан ўзга бирон кимса ёки нарсага сиғинмаймиз», деб жавоб қиладилар. Шунда шоҳ уларга «Сенлар ёш, чиройли, бақувват йигитлар экансанлар, ўз жонларингга жабр қилманглар. Мен сенларни ўлдириб юборишга кўзим қиймаяпти. Яхшиси, эрталабгача ўйлаб кўриб, эртага менга жавобини айтинглар», деб уларга рухсат беради. Йигитлар ўзаро маслаҳатлашиб, «Аллоҳдан ўзгага бўйинсунгандан кўра шу бадбахт диёрни тарк қилганимиз афзал», дейишиб, тун қоронғусида шаҳарни тарк қилишади. Йўлда яйловдан ўтиб бораётганларида уларга ўша ерлик бир чўпоннинг ити ҳам эргашади. Тонгга яқин бир тоққа етиб боришиб катта ғорга кириб яширинадилар. Эрталаб бу воқеадан хабардор бўлган шоҳ 33 аскарлари билан уларнинг ортидан тушиб, ўша ғор оғзига яқинлашгач, аскарлар унга киргани қўрқадилар. Шунда Дақёнус уларга ғордаги йигитлар очлик ва ташналикдан қирилиб кетишлари учун ғор оғзини беркитиб ташлашни буюради. Лекин Аллоҳ таоло Ўзининг садоқатли бандаларини ҳалок бўлишдан сақлайди — уларни узоқ уйқуга чўмдиради. Уйғонганларида орадан уч юз йил ўтган эди. Бундан бехабар йигитлар бир ё ярим кун ухладик, деб ўйлайдилар ва ораларидан битталарини яширинча шаҳарга егулик харид қилиб келиш учун жўнатадилар. У йигит бозорга келиб таом сотиб олиб, ёнидаги тангани узатганида, сотувчи ҳайрон бўлиб «Бу Дақёнусдан қолган танга-ку, бирон ердан хазина топиб олдингми?», деб сўрайди. Йигит ҳам ҳайрон бўлиб «Ҳеч қандай хазина топиб олганим йўқ, бу менинг қавмим ишлатадиган оддий танга», деб жавоб қилиб, Дақёнусга нима бўлганини сўрайди. Бу орада тўпланиб кетган одамлар унинг аллақачон ўлиб кетганини айтишиб, йигитни подшоҳ олдига олиб борадилар. Бу шоҳ мўмин, солиҳ киши эди. Йигитдан ўзи ва ўртоқларининг бошидан кечган воқеаларни эшитгач, аскарлари ва шаҳар аҳли билан ўша ғор оғзига борадилар. Ичкаридаги йигитлар Дақёнус олиб кетгани келди, деб ўйлашиб, ўлим олдидан сўнгги бор ибодат қилиб олишга тутинадилар. Подшоҳ ва унинг одамлари ғорга киришиб, уларни ибодат устида кўрадилар ва намозларини тугатганларидан сўнг подшоҳ йигитларнинг ҳар бири билан қучоқлашиб кўришиб, уларнинг бошларидан кечган саргузашт Аллоҳ таоло бандаларини Қиёмат Кунида ҳисоб-китоб қилиш учун қайта тирилтириши ҳақ эканига бир оят — аломат эканлигини айтади. Юқорида мазкур бўлган ва қуйида келадиган оятларда мана шу «Асҳобул-Каҳф» хусусида сўз кетади.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Эй Пайғамбар, Каҳф эгалари ва уларнинг номлари битилган лавҳни Бизнинг ажойиб оятларимиздан, деб ўйламанг. Бизнинг бундан ҳам ажойиброқ оятларимиз бор. Масалан, осмонлару ернинг яратилиши.
Тафсир ас-Саади
Этот вопрос означает опровержение подобных мыслей и запрет на подобные предположения. О Мухаммад! Не думай о том, что история людей в пещере была самым удивительным из Божьих знамений и уникальной в своем роде. Всевышний Аллах явил людям множество удивительных знамений, которые были похожи на историю людей в пещере и даже превосходили ее по своему значению. По сей день Аллах продолжает показывать людям различные знамения по свету и в них самих, и каждое из этих знамений помогает отличать правду ото лжи, а истину - от заблуждения. Не думай, что история людей в пещере вообще не была удивительным знамением. Напротив, это событие было удивительным и чудесным, но помимо него есть много других великих чудес. И если человек станет восхищаться только этой историей и забудет про все остальное, то это будет проявлением легкомыслия и невежества. Правоверный обязан размышлять над всеми знамениями, размышлять над которыми Аллах повелел Своим рабам, потому что подобные размышления являются ключом к истинной вере и путем обретения знаний и убежденности. Что же касается самой истории, то она произошла в одной из горных пещер и была записана в Ракиме. Это - писание, в котором начертаны имена людей в пещере и исчислено все, что произошло с ними за долгие годы пребывания в ней. Это были юноши, которые спрятались в пещере, опасаясь искушения со стороны своих соплеменников. Далее Всевышний Аллах описал их историю вначале в общих чертах, а затем более подробно.
18:10إِذْ أَوَى ٱلْفِتْيَةُ إِلَى ٱلْكَهْفِ فَقَالُواْ رَبَّنَآ ءَاتِنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً وَهَيِّئْ لَنَا مِنْ أَمْرِنَا رَشَدًا١٠
Sodiq
Qachonki yigitlar kahfdan joy olganlarida: «Ey Robbimiz, bizga O`z huzuringdan rahmat bergin va ishimizni o`zing to`g`rilagin», dedilar.
[1]
[1] Kahf egalari yigitlar ekan. Ular g`ordan panoh joy topibdilar. Ya'ni, birovdan qochib kelib yashirinibdilar. Demak, ishlaridan ko`ngillari to`q emas. Ularga bu borada ham Allohdan yordam kerak.)
Uzbek - Rowwad
Ўшанда йигитлар ғордан паноҳ топишиб: «Парвардигоро, бизга Ўзинг тарафингдан бир раҳмат ато эт ва ишимизни Ўзинг тўғри йўлга солиб қўй», дегандилар.
Содик
Қачонки йигитлар каҳфдан жой олганларида: «Эй Роббимиз, бизга Ўз ҳузурингдан раҳмат бергин ва ишимизни ўзинг тўғрилагин», дедилар.
[5]
[5] Каҳф эгалари йигитлар экан. Улар ғордан паноҳ жой топибдилар. Яъни, бировдан қочиб келиб яширинибдилар. Демак, ишларидан кўнгиллари тўқ эмас. Уларга бу борада ҳам Аллоҳдан ёрдам керак.)
Mansour
Эсланг, ўшанда улар ғорга паноҳ истаб боришиб: «Парвардигоро, бизларга ўз ҳузурингдан раҳмат — марҳамат ато этгин ва бизларнинг ишимизни Ўзинг ўнглагин», дедилар.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Эй Пайғамбар, эсланг! Мўмин йигитлар динларини ҳимоя қилиш учун ғордан паноҳ топиб: "Парвардигоро, бизга Ўзинг тарафингдан бир раҳмат ато этиб, гуноҳларимизни кечир ва душманларимиздан нажот бер ҳамда шу ҳижратимизда бизни тўғри йўлга солиб қўй", дея дуо қилдилар.
Тафсир ас-Саади
Господи! Укрепи наши сердца, избавь нас от зла и помоги нам обрести благо. Наставь нас на прямой путь и одари нас правой верой и мирским благополучием. Из всего сказанного следует, что молодые люди не только спрятались в укромном месте и сделали все возможное для того, чтобы избежать искушения, но и смиренно обратились к Аллаху с мольбой облегчить им судьбу. Они не полагались на самих себя и не возлагали надежд на помощь других творений, и поэтому Аллах внял их молитвам и повел их путем, о котором они даже не подозревали. Всевышний сказал:
18:11فَضَرَبْنَا عَلَىٰٓ ءَاذَانِهِمْ فِى ٱلْكَهْفِ سِنِينَ عَدَدًا١١
Sodiq
Bas, kahfda ularning quloqlariga bir necha yillar (parda) urdik.
[1]
[1] «Quloqqa parda urdi» degani, qulog`ini eshitmaydigan qilib qo`ydi, deganidir. Yigitlar qochib kelib g`orga joylashganlarida Alloh taolo ularning quloqlarini eshitmaydigan qilib qo`ygan, ya'ni uxlatib qo`ygan. Ya'ni, yigitlar g`orda uzoq vaqt hech narsani eshitmay uxlab yotganlar.)
Uzbek - Rowwad
Бас, ғорда уларнинг қулоқларига уриб, бир неча йилга (ухлатиб қўйдик).
Содик
Бас, каҳфда уларнинг қулоқларига бир неча йиллар (парда) урдик.
[6]
[6] «Қулоққа парда урди» дегани, қулоғини эшитмайдиган қилиб қўйди, деганидир. Йигитлар қочиб келиб ғорга жойлашганларида Аллоҳ таоло уларнинг қулоқларини эшитмайдиган қилиб қўйган, яъни ухлатиб қўйган. Яъни, йигитлар ғорда узоқ вақт ҳеч нарсани эшитмай ухлаб ётганлар.)
Mansour
Бас, Биз ўша ғорда бир неча йил уларнинг қулоқларига уриб (яъни, уларни ухлатиб) қўйдик.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Улар ғорга келганларидан кейин қулоқларига бир парда уриб, овозларни эшитмайдиган қилиб қўйдик ва уларга бир неча йиллик уйқуни бердик.
Тафсир ас-Саади
Они проспали в пещере триста лет и еще девять лет, и все это время их сердца были избавлены от страха и беспокойства, а сами они были защищены от козней своих соплеменников.
18:12ثُمَّ بَعَثْنَٰهُمْ لِنَعْلَمَ أَىُّ ٱلْحِزْبَيْنِ أَحْصَىٰ لِمَا لَبِثُوٓاْ أَمَدًا١٢
Sodiq
So`ngra, ikki guruhdan qaysi biri ularning turgan muddatini hisoblovchiroq ekanini bilish uchun ularni uyg`otdik.
Uzbek - Rowwad
Сўнгра қанча муддат турганларини икки гуруҳдан қайси бири тўғри ҳисоблаганини билиш учун уларни уйғотдик.
Содик
Сўнгра, икки гуруҳдан қайси бири уларнинг турган муддатини ҳисобловчироқ эканини билиш учун уларни уйғотдик.
Mansour
Сўнгра (уларнинг ичидаги қанча ухлаганлари ҳақида тортишадиган) икки гуруҳдан қайси бири турган муддатларини (тўғри) ҳисоблаганини билиш учун уларни уйғотдик.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Икки тоифа уларнинг ғорда қанча муддат турганлари ҳақида талашиб-тортишдилар. Шу икки тоифанинг қайси бири муддатни тўғри ҳисоблаганини билиш учун уларни уйғотдик.
Тафсир ас-Саади
Аллах пробудил спящих отроков ото сна для того, чтобы выяснилось, кто из них сможет правильно подсчитать, сколько лет они провели в пещере. Всевышний сказал: «Таким образом Мы пробудили их для того, чтобы они расспросили друг друга» (Sura 18 «Каҳф», Oyat 19). Что же касается знания о том, сколько лет они пробыли в пещере, то оно подчеркивает важность летоисчисления и свидетельствует о безграничном могуществе, мудрости и милосердии Аллаха. И если бы отроки никогда не пробудились ото сна, то никто не узнал бы об их славной истории. 18:13نَّحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ نَبَأَهُم بِٱلْحَقِّ ۚ إِنَّهُمْ فِتْيَةٌ ءَامَنُواْ بِرَبِّهِمْ وَزِدْنَٰهُمْ هُدًى١٣
Sodiq
Biz senga ularning xabarlarini haq ila qissa etib beramiz. Albatta, ular Robbilariga iymon keltirgan yigitlardir. Va Biz ularga yanada ziyoda hidoyat berdik.
Uzbek - Rowwad
Биз сизга уларнинг аҳволи ҳақида рўй-рост қисса қилиб беряпмиз. Улар Парвардигорларига иймон келтирган йигитлардир ва Биз уларга ҳидоятни зиёда қилдик.
Содик
Биз сенга уларнинг хабарларини ҳақ ила қисса этиб берамиз. Албатта, улар Роббиларига иймон келтирган йигитлардир. Ва Биз уларга янада зиёда ҳидоят бердик.
Mansour
(Эй Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом), Биз сизга уларнинг ҳол-хабарларини рўй-рост сўйламоқдамиз. Дарҳақиқат, улар Парвардигорларига иймон келтирган ва Биз иймонларини зиёда қилган йигитлардир.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Эй Пайғамбар, Биз сизга уларнинг аҳволи ҳақида рўй-рост қисса қилиб беряпмиз. Биз айтаётган қиссанинг ҳақлигига заррача шубҳа йўқ. Улар Парвардигорларига иймон келтирган, У Зотга итоат этган йигитлардир ва Биз уларга ҳидоятни, ҳақ устида барқарор туришни зиёда қилдик.
Тафсир ас-Саади
Этими словами Аллах начал более подробно излагать историю спящих отроков Своему пророку, да благословит его Аллах и приветствует. Это повествование является сущей правдой, и в его достоверности невозможно усомниться. Из лексического анализа слова фитья ‘юноши’ следует, что спящих отроков было менее десяти человек. Они уверовали в Единого Аллаха, отказались приобщать к Нему сотоварищей и тем самым поступили вопреки воле своего народа. Аллах отблагодарил их за правую веру и укрепил их на правом пути. Когда вера пустила корни в их сердца, Он увеличил их приверженность прямому пути благодаря полезным знаниям и праведным деяниям. Всевышний сказал: «Аллах увеличивает приверженность прямому пути тех, кто следует прямым путем» (Sura 19 «Марям», Oyat 76). И поэтому в самый волнующий момент Аллах помог юношам проявить стойкость и терпение. Он вселил в их сердца уверенность, одарил правой верой, наставил на прямой путь, вознаградил стойкостью и терпением, и все это свидетельствует о доброте и милости Аллаха по отношению к ним. 18:14وَرَبَطْنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ إِذْ قَامُواْ فَقَالُواْ رَبُّنَا رَبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ لَن نَّدْعُوَاْ مِن دُونِهِۦٓ إِلَٰهًا ۖ لَّقَدْ قُلْنَآ إِذًا شَطَطًا١٤
Sodiq
Ularning qalblarini mustahkamladik. Qachonki turdilar, bas: «Bizning Robbimiz osmonlaru yerning Robbidir. Undan o`zgani hargiz iloh deya duo qilmaymiz. Agar shunday qilsak, nohaq so`zni aytgan bo`lurmiz.
Uzbek - Rowwad
Уларнинг қалбларини мустаҳкамладик. Шунда улар туриб дедилар: «Парвардигоримиз осмонлару ернинг парвардигоридир. Ундан ўзга бирон илоҳга ҳеч қачон дуо қилмасмиз. Акс ҳолда, ноҳақ сўзни айтган бўлурмиз».
Содик
Уларнинг қалбларини мустаҳкамладик. Қачонки турдилар, бас: «Бизнинг Роббимиз осмонлару ернинг Роббидир. Ундан ўзгани ҳаргиз илоҳ дея дуо қилмаймиз. Агар шундай қилсак, ноҳақ сўзни айтган бўлурмиз.
Mansour
Биз уларнинг дилларини (иймонларини) қувватлантирдик — ўшанда улар (золим шоҳ қаршисида) туриб дедилар: «Бизнинг Парвардигоримиз осмонлар ва Ернинг Парвардигоридир. Бизлар Ундан ўзга бирон «илоҳ»га ҳаргиз илтижо қилмаймиз. Акс ҳолда, ноҳақ сўзни айтган бўлурмиз.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Уларнинг қалбларини иймон билан мустаҳкам, барқарор қилдик. Уларга ватандан ҳижрат қилиш машаққатларига сабр ато этдик. Шунда улар кофир подшоҳ қўл остида туриб, шундай дедилар: "Биз иймон келтирган Парвардигор осмонлару ернинг Парвардигоридир. Ундан ўзга сохта илоҳларга ҳаргиз ибодат қилмасмиз. Ундан Ўзга илоҳларга ибодат қиладиган бўлсак, ноҳақ гапни айтган бўлиб қоламиз".
Тафсир ас-Саади
Нашим Господом является Аллах, Который сотворил нас и одарил пропитанием, который управляет нами и заботится о нас. Он сотворил небеса и землю, и Он один является Создателем этих великих творений. Что же касается истуканов и идолов, то они не в состоянии сотворить или одарить пропитанием. Они не способны принести пользу или причинить вред. Они не распоряжаются ни жизнью, ни смертью, ни воскрешением. И поэтому мы не станем обращать наши молитвы к творениям. Нам стало ясно, что Аллах - Единственный Господь Бог, заслуживающий поклонения, и если после этого мы станем поклоняться вымышленным божествам, то совершим кощунство и впадем в глубокое заблуждение. Юноши уверовали в Единственного Господа и поняли, что только Он заслуживает поклонения и обожествления. Они признали Аллаха своим Господом Богом, засвидетельствовав, что поклонение Ему является истинным, а поклонение иным божествам - тщетным и бесполезным. Это свидетельствует о том, что они действительно познали своего Господа, и Он укрепил их на прямом пути.
18:15هَٰٓؤُلَآءِ قَوْمُنَا ٱتَّخَذُواْ مِن دُونِهِۦٓ ءَالِهَةً ۖ لَّوْلَا يَأْتُونَ عَلَيْهِم بِسُلْطَٰنٍ بَيِّنٍ ۖ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ ٱفْتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا١٥
Sodiq
Ana u qavmimiz undan o`zga xudolar tutdilar. Ularga ravshan hujjatlar keltira olarmikanlar?! Allohga yolg`on uydirgandan ham zolimroq kim bor», dedilar.
Uzbek - Rowwad
«Анави қавмимиз Уни қўйиб, (бошқаларни) илоҳ қилиб олдилар. Уларга бирон очиқ ҳужжатни келтирганларида эди. Аллоҳ шаънига ёлғон тўқиган одамдан ҳам золимроқ ким бор?»
Содик
Ана у қавмимиз ундан ўзга худолар тутдилар. Уларга равшан ҳужжатлар келтира олармиканлар?! Аллоҳга ёлғон уйдиргандан ҳам золимроқ ким бор», дедилар.
Mansour
Ана у қавмимиз эса Ундан ўзгаларни «илоҳ» қилиб олдилар. Улар ўзлари учун (ўша бутларнинг илоҳ экани ҳақида) бирон ҳужжат келтирсалар эди. Бас, Аллоҳ шаънига ёлғон тўқиган кимсадан ҳам золимроқ ким бор?!»
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Кейин улар бир-бирларига аланг-жаланг қарашиб: "Анави қавмимиз Аллоҳни қўйиб, бошқаларни ўзларига илоҳ қилиб олдилар, уларга ибодат қилдилар, ҳобуки, улар бу ишлари учун очиқ бир ҳужжатга эга эмаслар, Аллоҳ шаънига ёлғон тўқиб, У Зотга ширк келтирган кимсадан кўра золимроқ одам йўқ", дедилар.
Тафсир ас-Саади
После упоминания о вере, божественном руководстве и богобоязненности, которыми их одарил Аллах, они напомнили друг другу о многобожии, которое исповедовали их соплеменники. Они поклонялись различным божествам, но не были убеждены в своей правоте. Напротив, они были величайшими невеждами и погрязли в глубоком заблуждении. Юноши знали об этом и знали, что их соплеменникам никогда не удастся доказать правдивость своих лживых воззрений, потому что они возводили навет на Аллаха, измышляли ложь и совершали величайшую несправедливость. Затем одни из них сказали другим:
18:16وَإِذِ ٱعْتَزَلْتُمُوهُمْ وَمَا يَعْبُدُونَ إِلَّا ٱللَّهَ فَأْوُۥٓاْ إِلَى ٱلْكَهْفِ يَنشُرْ لَكُمْ رَبُّكُم مِّن رَّحْمَتِهِۦ وَيُهَيِّئْ لَكُم مِّنْ أَمْرِكُم مِّرْفَقًا١٦
Sodiq
«Modomiki, ulardan va ular ibodat qilayotgan, Allohdan boshqa narsadan uzoqlashmoqchi bo`lsangiz, kahfdan panoh joy olingiz. Robbingiz sizga O`z rahmatini taratur va sizga ishingizda osonlik yaratur», dedilar.
[1]
[1] Robbilariga iymon keltirgan, Robbilari hidoyatlarini ziyoda qilib, qalblarini mustahkamlagan yigitlar kofirlar bilan bahslashish befoydaligi, ular yomonligidan faqat qochibgina qutulish mumkinligini anglab yetgach, iymonlari muhofazasi uchun kahf-g`orga kirib bekinishni o`zaro maslahat qildilar.)
Uzbek - Rowwad
Модомики, улардан ҳам, улар ибодат қилаётган Аллоҳдан бошқа маъбудлардан ҳам юз ўгирган экансизлар, бас, ғордан паноҳ изланглар. (Шунда) Парвардигорингиз сизларга раҳматини кенг қилиб беради ва сизларга ишларингизда қулайлик яратиб беради.
Содик
«Модомики, улардан ва улар ибодат қилаётган, Аллоҳдан бошқа нарсадан узоқлашмоқчи бўлсангиз, каҳфдан паноҳ жой олингиз. Роббингиз сизга Ўз раҳматини таратур ва сизга ишингизда осонлик яратур», дедилар.
[7]
[7] Роббиларига иймон келтирган, Роббилари ҳидоятларини зиёда қилиб, қалбларини мустаҳкамлаган йигитлар кофирлар билан баҳслашиш бефойдалиги, улар ёмонлигидан фақат қочибгина қутулиш мумкинлигини англаб етгач, иймонлари муҳофазаси учун каҳф-ғорга кириб бекинишни ўзаро маслаҳат қилдилар.)
Mansour
(Йигитлар!) Модомики улардан (мушриклардан) ва Аллоҳдан ўзга улар сиғинаётган нарсалардан юз ўгирган экансизлар, энди ғорга паноҳ топиб борингиз. Парвардигорингиз сизларга Ўз раҳмат марҳаматини кенг — сероб қилур ва сизларнинг ишларингизни ўнглар».
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Модомики, қавмингиздан ҳам, улар ибодат қилаётган Аллоҳдан бошқа маъбудлардан ҳам юз ўгирган экансизлар, бас, динингизни ҳимоя қилиш учун ғордан паноҳ изланглар. Шунда Парвардигорингиз сизларга раҳматини кенг қилиб, сизларни душманларингиздан ҳимоя қилади ва сизларга ишларингизда қулайлик яратиб, қавмингиз орасидаги ҳаётингизнинг ўрнини тўлдириб қўяди.
Тафсир ас-Саади
Вы покинули свой народ и отреклись от его религии, а теперь вам надо сделать все возможное для того, чтобы спастись от них. У вас нет возможности сражаться против них, а если вы вернетесь к ним, то они не позволят вам исповедовать другую религию. Посему спрячьтесь в пещере, и Господь одарит вас милостью и окажет вам помощь. Ранее мы уже упомянули о том, что юноши обратились к Аллаху со словами: «Господь наш! Даруй нам от Себя милость и устрой наше дело наилучшим образом» (Sura 18 «Каҳф», Oyat 10). Они признали свою слабость, обратились за помощью к Аллаху, положились на Его поддержку и твердо уверовали в то, что Он непременно ответит на их молитвы. И, конечно же, Он одарил их Своей милостью и покровительствовал им в благом начинании. Он сохранил их тела и веру, сделал их знамением для остальных людей и почтил их доброй славой, что было свидетельством Его милости по отношению к юным отрокам. Наряду с этим Он облегчил их пребывание в пещере и обезопасил их самым совершенным образом. Вот почему далее Всевышний сказал: 18:17۞۞ وَتَرَى ٱلشَّمْسَ إِذَا طَلَعَت تَّزَٰوَرُ عَن كَهْفِهِمْ ذَاتَ ٱلْيَمِينِ وَإِذَا غَرَبَت تَّقْرِضُهُمْ ذَاتَ ٱلشِّمَالِ وَهُمْ فِى فَجْوَةٍ مِّنْهُ ۚ ذَٰلِكَ مِنْ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ ۗ مَن يَهْدِ ٱللَّهُ فَهُوَ ٱلْمُهْتَدِ ۖ وَمَن يُضْلِلْ فَلَن تَجِدَ لَهُۥ وَلِيًّا مُّرْشِدًا١٧
Sodiq
Quyosh chiqqanida ularning kahfining o`ng tomonidan moyil bo`lganini, botganda esa, chap tomonidan qiyib o`tganini ko`rasan. Ular esa u(g`or)ning keng joyidadirlar. Ana shu ham Allohning mo`'jizalaridandir. Kimni Alloh hidoyatga boshlasa, o`sha hidoyat topguvchidir. Kimni adashtirsa, bas, hargiz unga irshod qiluvchi biron do`st topa olmassan.
[1]
[1] Arab tili bilimdonlari, bu tasvir yolg`iz Allohga xos, deydilar. G`orda bir guruh yigitlar bir necha yildan beri uxlab yotishibdi. Har kuni quyosh chiqadi, ularga tegmaydi. So`ngra og`ib botishga moyil bo`ladi, yana g`or ahliga tegmaydi.)
Uzbek - Rowwad
Кўрасанки, қуёш чиққан пайтида ғорнинг ўнг томонидан ўтади. Ботган пайтида эса чап тарафидан қиялаб ўтади. Улар эса ғорнинг кенг жойидадирлар. Бу Аллоҳнинг оятларидандир. Аллоҳ кимни ҳидоят қилса, ўша ҳидоят топгандир. Кимни адаштириб қўйган бўлса, бас, унга бирон дўсти муршид топа олмассан.
Содик
Қуёш чиққанида уларнинг каҳфининг ўнг томонидан мойил бўлганини, ботганда эса, чап томонидан қийиб ўтганини кўрасан. Улар эса у(ғор)нинг кенг жойидадирлар. Ана шу ҳам Аллоҳнинг мўъжизаларидандир. Кимни Аллоҳ ҳидоятга бошласа, ўша ҳидоят топгувчидир. Кимни адаштирса, бас, ҳаргиз унга иршод қилувчи бирон дўст топа олмассан.
[8]
[8] Араб тили билимдонлари, бу тасвир ёлғиз Аллоҳга хос, дейдилар. Ғорда бир гуруҳ йигитлар бир неча йилдан бери ухлаб ётишибди. Ҳар куни қуёш чиқади, уларга тегмайди. Сўнгра оғиб ботишга мойил бўлади, яна ғор аҳлига тегмайди.)
Mansour
Қуёш чиқишда уларнинг ғорларидан ўнг тарафдан ўтиб кетганини, ботишда эса улардан сўл томонга йироқлашиб кетганини (чиқишда ҳам, ботишда ҳам уларни қиздириб, уйқу-оромларини бузмаганини), улар эса (ғор)нинг тўрида эканликларини кўрурсан. Бу ҳам Аллоҳнинг оят-мўъжизаларидан (биридир). Кимни Аллоҳ ҳидоят қилса, бас, ўшагина ҳидоят топгувчидир. Кимни йўлдан оздирса, бас, унинг учун Тўғри Йўлга йўллагувчи бирон дўст топа олмассан.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Улар фармонни бажардилар. Аллоҳ уларга уйқу берди ва уларни душманларидан асради. Эй кузатувчи, кўрасанки, қуёш машриқдан чиққан пайтида ғорнинг ўнг тарафидан ўтиб кетади. Ботган пайтида эса чап тарафидан қиялаб ўтади ва уларга тегмайди. Шу билан улар доим сояда бўлиб, қуёшнинг ҳарорати уларга озор бермайди. Улар ғорнинг кенг, баҳаво жойидадирлар. Уларнинг ғордан паноҳ топганлари, уйқуга кетганлари, қуёш нурининг уларга озор бермаслги, кенг, баҳаво жойга ўрнашганлари, қавмидан нажот топишлари Аллоҳнинг қудратига далолат қиладиган ажойиботлардандир. Аллоҳ кимни ҳидоят қилган бўлса, ўша чин ҳидоят топгандир. Кимни адаштириб қўйган бўлса, унга ёрдам берадиган, уни тўғри йўлга солиб қўядиган бирон дўсти муршид топа олмассан. Чунки ҳидоят ёлғиз Аллоҳнинг қўлидадир.
Тафсир ас-Саади
Аллах защитил их от жаркого зноя и укрыл в пещере. На восходе солнце обходило их пещеру справа, а на закате оно обходило ее слева, благодаря чему пещера всегда оставалась прохладной, и жара не причиняла вреда телам спящих отроков. Они спали в самом широком и открытом месте пещеры, и это позволяло ветрам очищать их тела от всего неприятного. В середине пещеры они не испытывали стеснения, и это обстоятельство было немало важным, потому что они проспали в ней очень долго. Все это было одним из знамений Аллаха и свидетельствовало о всемогуществе и милости Господа, который внял молитвам отроков и повел их прямым путем. Воистину, этим путем следует только тот, кого ведет Аллах, ибо невозможно встать на прямой путь вопреки Его воле. Он один ведет людей прямым путем и указывает им на все, что приносит пользу как при жизни на земле, так и после смерти. Если же Он вводит человека в заблуждение, то никто не может помочь ему стать праведным и обрести счастье и благополучие. Аллах приговаривает нечестивцев к заблуждению, и никто не способен отменить этот приговор.
18:18وَتَحْسَبُهُمْ أَيْقَاظًا وَهُمْ رُقُودٌ ۚ وَنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ ٱلْيَمِينِ وَذَاتَ ٱلشِّمَالِ ۖ وَكَلْبُهُم بَٰسِطٌ ذِرَاعَيْهِ بِٱلْوَصِيدِ ۚ لَوِ ٱطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِرَارًا وَلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًا١٨
Sodiq
Ularni uyg`oq deb o`ylaysan, holbuki, uxlab yoturlar. Ularni goh o`ngga, goh chapga ag`darib tururmiz. Itlari esa, ostonada old oyoqlarini cho`zib yotur. Gar ularni ko`rsayding, ortga o`girilib qochar va ulardan qo`rqinchga to`lar eding.
[1]
[1] O`zlari uyg`oqqa o`xshaydilar, ammo uxlab yotibdilar. U yoq-bu yoqqa qimirlaydilar, ammo uyg`onib o`rinlaridan turmaydilar. Buning ustiga, itlari ostonada old oyoqlarini cho`zib yotibdi.)
Uzbek - Rowwad
Уларни уйғоқ, деб ўйлайсан. Улар эса уйқудадирлар. Уларни ўнг ва чап тарафларига ағдариб турамиз. Итлари эса оёқларини чўзиб остонада ётади. Уларнинг устидан чиқиб қолсанг, қўрқувга тўлиб, ортингга қочган бўлар эдинг.
Содик
Уларни уйғоқ деб ўйлайсан, ҳолбуки, ухлаб ётурлар. Уларни гоҳ ўнгга, гоҳ чапга ағдариб турурмиз. Итлари эса, остонада олд оёқларини чўзиб ётур. Гар уларни кўрсайдинг, ортга ўгирилиб қочар ва улардан қўрқинчга тўлар эдинг.
[9]
[9] Ўзлари уйғоққа ўхшайдилар, аммо ухлаб ётибдилар. У ёқ-бу ёққа қимирлайдилар, аммо уйғониб ўринларидан турмайдилар. Бунинг устига, итлари остонада олд оёқларини чўзиб ётибди.)
Mansour
Уйқуда эканлар, (кўзлари очиқ бўлгани учун) сен уларни уйғоқ, деб ўйларсан. Биз уларни (баданларидан ерга тегиб турган томони чириб кетмаслиги учун) ўнг томон, сўл томонга айлантириб турурмиз. Уларнинг итлари эса олди оёқларини остонага ёзиб ётур. Агар уларнинг устидан чиқиб қолсанг (ва кўзлари очиқ ҳолда у ёндан-бу ёнга ағдарилиб ётганларини кўрсанг) уларнинг (аҳволидан) даҳшатга тушиб юз ўгириб қочган бўлур эдинг.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Эй кузатувчи, кўзлари очиқ бўлгани учун сен уларни уйғоқ, деб ўйлайсан. Аслида эса улар уйқудадирлар. Баданлари эзилиб кетмаслиги учун гоҳида ўнг тарафга, гоҳида чап тарафга ағдариб турамиз. Итлари эса оёқларини чўзиб остонада ётади. Уларнинг бу аҳволини кўриб қолгудек бўлсанг, ичинг қўрқувга тўлиб, ортингга қараб қочган бўлар эдинг.
Тафсир ас-Саади
Толкователи Корана отмечали, что глаза спящих отроков оставались открытыми для того, чтобы долгий сон не повредил их зрение, и если бы человек увидел их в таком состоянии, то он подумал бы, что они бодрствуют, хотя на самом деле они были погружены в глубокий сон. Они переворачивались с одного бока на другой, и это свидетельствовало о том, как Аллах заботился об их телах. Земля по своему обыкновению пожирает тела, которые соприкасаются с ней, и поэтому Аллах предписал телам отроков переворачиваться с одного бока на другой. Он мог уберечь их тела от разложения, даже если бы они не переворачивались с одного бока на другой, однако Премудрый Творец пожелал, чтобы законы Вселенной не нарушались и чтобы эти удивительные события произошли в силу соответствующих причин. Вместе с несколькими юношами была собака, которая охраняла их у входа в пещеру и также погрузилась в глубокий сон. Однако Аллах оберегал тела спящих отроков не только от природных явлений, но и от живых людей. И если бы люди приблизились к ним, то их сердцами овладел бы неистовый страх, и они бросились бы бежать оттуда. Благодаря такой опеке отроки проспали в пещере долгое время, и ни один человек не нашел их там, несмотря на то, что пещера находилась в непосредственной близости от города. Об этом свидетельствует тот факт, что после пробуждения ото сна юноши отправили одного из них в город за едой, а сами остались в пещере дожидаться его возвращения. Это может быть объяснено только тем, что пещера находилась недалеко от города.
18:19وَكَذَٰلِكَ بَعَثْنَٰهُمْ لِيَتَسَآءَلُواْ بَيْنَهُمْ ۚ قَالَ قَآئِلٌ مِّنْهُمْ كَمْ لَبِثْتُمْ ۖ قَالُواْ لَبِثْنَا يَوْمًا أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ ۚ قَالُواْ رَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِمَا لَبِثْتُمْ فَٱبْعَثُوٓاْ أَحَدَكُم بِوَرِقِكُمْ هَٰذِهِۦٓ إِلَى ٱلْمَدِينَةِ فَلْيَنظُرْ أَيُّهَآ أَزْكَىٰ طَعَامًا فَلْيَأْتِكُم بِرِزْقٍ مِّنْهُ وَلْيَتَلَطَّفْ وَلَا يُشْعِرَنَّ بِكُمْ أَحَدًا١٩
Sodiq
Va shunday qilib, ularni o`zaro so`rashlari uchun uyg`otdik. Ulardan biri: «Qancha qoldinglar?» dedi. Ular: «Bir kun yoki bir kunning ba'zisicha qoldik», deyishdi. «Qancha qolganingizni Robbingiz yaxshi bilguvchidir, shaharga biringizni ushbu pulingiz ila yuboring, nazar solib, yaxshi taomni tanlab, undan rizq keltirsin va diqqatli bo`lsin, sizni birovga sezdirib qo`ymasin», deyishdi.
Uzbek - Rowwad
Ўзаро бир-бирларидан сўрашлари учун уларни мана шундай уйғотдик. Улардан бири деди: «Қанча турдинглар?» Дедилар: «Бир кун ё ярим кун». Дедилар: «Қанча турганингизни Парвардигорингиз билгувчироқ. Бирингизни мана шу пулингиз билан шаҳарга юборинглар. У қарасин ва қайси таом пок бўлса, ундан бир ризқ-насиба олиб келсин. Эҳтиёт бўлсин. Сизларни ҳеч кимга сездириб қўймасин».
Содик
Ва шундай қилиб, уларни ўзаро сўрашлари учун уйғотдик. Улардан бири: «Қанча қолдинглар?» деди. Улар: «Бир кун ёки бир куннинг баъзисича қолдик», дейишди. «Қанча қолганингизни Роббингиз яхши билгувчидир, шаҳарга бирингизни ушбу пулингиз ила юборинг, назар солиб, яхши таомни танлаб, ундан ризқ келтирсин ва диққатли бўлсин, сизни бировга сездириб қўймасин», дейишди.
Mansour
Ўзаро савол-жавоб қилишлари учун уларни (йигитларни, қандай ухлатиб қўйган бўлсак) ана шундай уйғотдик. Улардан бири деди: «Қанча (муддат ухлаган) ҳолда турдинглар?» Улар(нинг айримлари): «Бир кун ё ярим кун», дедилар. (Қолганлари эса): «Қанча (ухлаб) турганларингизни ёлғиз Парвардигорингиз билур. Энди бир кишини мана шу пулингиз билан шаҳарга жўнатинглар, у энг сара, покиза таомларни танлаб, сизларга ундан ризқ, насиба олиб келсин. У эҳтиёт бўлсин ва сизларни биронтага сездириб қўймасин.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Уларни Ўз қудратимиз билан қандай ухлатган бўлсак, узоқ муддатдан кейин яна шундай уйғотдик. Бир-бирларидан қанча ухлаганлари ҳақида сўрадилар. Улардан бири деди: "Бир кун ё ярим кун ухладик". Бошқаси деди: "Қанча ухлаб турганингизни Парвардигорингиз билгувчироқ. Шундай бўлгач, бу ишни У Зотга топшириб, бошқа керакли иш билан шуғулланинглар. Бирингизни мана шу кумуш тангангиз билан шаҳарга юборинглар. У қарасин ва қайси бир одам покиза овқат қилаётган бўлса, овқати ҳам покиза бўлса, ўшандан олиб келсин. Кириш-чиқишида, муомаласида эҳтиёт бўлсин. Ҳеч кимга сизларнинг турар жойингизни билдириб қўймасин. Акс ҳолда, сизларга жуда катта зарар бўлиши мумкин".
18:20إِنَّهُمْ إِن يَظْهَرُواْ عَلَيْكُمْ يَرْجُمُوكُمْ أَوْ يُعِيدُوكُمْ فِى مِلَّتِهِمْ وَلَن تُفْلِحُوٓاْ إِذًا أَبَدًا٢٠
Sodiq
«Chunki, agar ular sizni qo`lga olsalar, toshbo`ron qiladilar yoki o`z millatlariga qaytaradilar. Unday bo`lsa, zinhor va abadiy najot topmassiz», deyishdi.
[1]
[1] Demak, yigitlar qattiq tahdidga uchrab, shahar aholisi ularga, dinimizga qaytasizlar yoki sizlarni toshbo`ron qilib o`ldiramiz, deganlaridan keyingina qochib g`orga bekinishgan ekan. G`orga kirib, uxlab turganlaridan keyin ham o`sha tahdidni eslamoqdalar va pul olib shaharga taom uchun boruvchini ehtiyot bo`lishga, sezdirib qo`ymaslikka chorlamoqdalar. Ular o`limni emas, shahar aholisining johilligini, o`z millatlari-dinlariga qaytishga majburlashini o`ylashdi. Haqiqiy mo`min har doim, har joyda iymon tashvishida bo`ladi.)
Uzbek - Rowwad
Агар улар сизларни билиб қолсалар, тошбўрон қилиб юборадилар ёки ўзларининг динларига қайтарадилар. Шу иш бўлса, ҳеч қачон нажот топмассизлар.
Содик
«Чунки, агар улар сизни қўлга олсалар, тошбўрон қиладилар ёки ўз миллатларига қайтарадилар. Ундай бўлса, зинҳор ва абадий нажот топмассиз», дейишди.
[10]
[10] Демак, йигитлар қаттиқ таҳдидга учраб, шаҳар аҳолиси уларга, динимизга қайтасизлар ёки сизларни тошбўрон қилиб ўлдирамиз, деганларидан кейингина қочиб ғорга бекинишган экан. Ғорга кириб, ухлаб турганларидан кейин ҳам ўша таҳдидни эсламоқдалар ва пул олиб шаҳарга таом учун борувчини эҳтиёт бўлишга, сездириб қўймасликка чорламоқдалар. Улар ўлимни эмас, шаҳар аҳолисининг жоҳиллигини, ўз миллатлари-динларига қайтишга мажбурлашини ўйлашди. Ҳақиқий мўмин ҳар доим, ҳар жойда иймон ташвишида бўлади.)
Mansour
Чунки улар (яъни, шаҳар аҳли) сизлардан огоҳ бўлиб қолсалар, сизларни тошбўрон қилурлар ёки яна ўзларининг динларига қайтарурлар ва у ҳолда, ҳеч қачон қутула олмассизлар», дейишди.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Қавмингиз сизни билиб қолсалар, қаерда яшаётганингиздан хабар топиб қолсалар, сизларни тошбўрон қилиб ўлдириб юборадилар ёки яна ўша ўзларининг эгри динларига қайтарадилар. Аллоҳ сизларни ҳақ динга йўллаб қўйганди. Энди яна ўша эгри динга қайтадиган бўлсангизлар, бу дунёда ҳам, охиратда ҳам ҳеч қачон нажот топмайсизлар. Аксинча, Аллоҳ ҳидоят қилиб қўйган ҳақ динни тарк этганингиз ва эгри динга қайтганингиз учун ҳар икки дунёни қўлдан бой берасизлар.
Тафсир ас-Саади, 18:19–20
Аллах пожелал, чтобы после пробуждения юноши попытались определить, сколько же они пробыли в пещере. Один из них предположил, что они проспали всего день или даже меньше того, но остальные усомнились в этом и сказали, что лучше всего об этом известно Аллаху. Тем самым они засвидетельствовали, что точный срок их пребывания в пещере известен Тому, кто ведает обо всем сущем. Возможно, после этого Всевышний Аллах поведал им о том, сколько лет они провели в этой пещере. В пользу этого предположения говорит то обстоятельство, что Аллах пробудил их ото сна для того, чтобы они стали расспрашивать друг друга. Они действительно поступили так и даже высказали свои предположения по этому поводу, но все равно усомнились в правильности своих предположений. И очевидно, что Аллах открыл им истину, потому что именно в этом состоял смысл их пробуждения и потому что Аллах ничего не совершает понапрасну. Кроме того, если люди всеми силами стремятся узнать истину, в познании которой они нуждаются, то Аллах проявляет к ним сострадание и открывает им искомое знание. В пользу этого также говорят следующие слова Всевышнего: «Так Мы дали знать о них людям для того, чтобы они узнали, что обещание Аллаха есть истина и что в Часе невозможно усомниться» (Sura 18 «Каҳф», Oyat 21). Это было бы невозможно, если бы они не узнали истину о своем пребывании в пещере. После того как проснувшиеся отроки расспросили друг друга о времени, которое они провели в пещере, они решили отправить одного из них обратно в город для того, чтобы он купил для них еды. Для этого они дали ему припасенные для этого случая серебряные монеты и велели ему купить самую чистую и самую вкусную еду и при этом соблюдать осторожность, дабы не раскрыть самого себя и не выдать своих братьев. Они также упомянули о том, что если люди узнают о них, то им придется выбирать одно из двух: либо язычники, которые ненавидели единобожие и его приверженцев, подвергнут их самой ужасной казни и забросают камнями, либо им придется отречься от своей веры и вернуться к многобожию. И если они выберут второе, то они навсегда останутся несчастными, ибо они потеряют истинную веру и лишатся счастья как при жизни на земле, так и после смерти. Из обсуждаемых нами аятов можно сделать следующие выводы: 1. Мусульмане должны постигать знания и искать истину, потому что именно ради этого Аллах пробудил спящих отроков. 2. Если человек сомневается в правильности своих познаний, то он должен обратиться к тому, кто лучше осведомлен в этом вопросе, а не делать собственных умозаключений. 3. При купле-продаже разрешается возлагать ответственность на доверенное лицо и приобретать совместное имущество. 4. Проснувшиеся отроки решили купить кушанья получше, а это значит, что разрешается употреблять в пищу изысканные и дорогие блюда, если это не приводит к расточительству, которое запрещено мусульманским шариатом. В особенности это относится к тем случаям, когда человека не удовлетворяет ничего, кроме изысканных кушаний. На основании такого поведения юных отроков многие толкователи Корана утверждали, что они были детьми богатых вельмож. И действительно, употребление в пищу изысканных блюд является обычаем богатых и знатных людей. 5. Мусульмане должны остерегаться и избегать всего, что может помешать им исповедовать религию, а при опасении за свою веру они могут скрывать ее от окружающих. 6. Юные отроки имели сильное желание исповедовать правую веру, хотели избавиться от искушений и даже покинули свою родину на пути Аллаха. 7. Мусульмане должны знать об опасности и вреде неверия и питать к нему ненависть, потому что именно так поступали правоверные во все времена, о чем свидетельствуют следующие слова юных отроков: «Если они узнают о вас, то побьют вас камнями или обратят вас в свою религию, и тогда вы никогда не преуспеете» (Sura 18 «Каҳф», Oyat 20). 18:21وَكَذَٰلِكَ أَعْثَرْنَا عَلَيْهِمْ لِيَعْلَمُوٓاْ أَنَّ وَعْدَ ٱللَّهِ حَقٌّ وَأَنَّ ٱلسَّاعَةَ لَا رَيْبَ فِيهَآ إِذْ يَتَنَٰزَعُونَ بَيْنَهُمْ أَمْرَهُمْ ۖ فَقَالُواْ ٱبْنُواْ عَلَيْهِم بُنْيَٰنًا ۖ رَّبُّهُمْ أَعْلَمُ بِهِمْ ۚ قَالَ ٱلَّذِينَ غَلَبُواْ عَلَىٰٓ أَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيْهِم مَّسْجِدًا٢١
Sodiq
Shunday qilib, Allohning va'dasi haq ekanini va qiyomat soatida shubha yo`q ekanini bilishlari uchun ularni (odamlarga) bildirdik. Endi esa, ular ishi haqida tortisha boshladilar: «Ularning ustlariga bino barpo qilinglar, Robbilari ularni yaxshi bilguvchidir», dedilar. Ishlariga g`olib kelganlar esa: «Ularning ustlariga, albatta, masjid qurib olurmiz», dedilar.
[1]
[1] Bu yerdagi «Allohning va'dasi» — oxir-oqibat iymon ahli g`olib kelishi va o`lgandan keyin qayta tirilish haqligi haqidagi va'dadir. Yigitlar yillar o`tib qayta uyg`ondilar va iymon ishi g`olib bo`lganini ko`rdilar. Iymonga kelib qolgan shahar aholisi iymon yo`lidagi jihodlari uchun Alloh tomonidan munosib taqdirlangan kahf egalarini haqiqiy o`limlaridan keyin qanday qilib izzat-ehtirom etish borasida tortisha boshladilar.)
Uzbek - Rowwad
Шунингдек, Аллоҳнинг ваъдаси ҳақ экани ва Қиёмат куни бўлишида ҳам ҳеч қандай шубҳа йўқлигини билишлари учун уларни хабардор қилиб қўйдик. Ўшанда улар ўзаро улар ҳақида талашиб-тортишардилар. Дедилар: «Уларнинг устига бир бино барпо қилинглар. Уларни Парвардигорлари билгувчироқдир». Уларнинг ишига ҳукмрон бўлганлар эса: «Албатта, уларнинг устига бир масжид қуриб олурмиз», дедилар.
Содик
Шундай қилиб, Аллоҳнинг ваъдаси ҳақ эканини ва қиёмат соатида шубҳа йўқ эканини билишлари учун уларни (одамларга) билдирдик. Энди эса, улар иши ҳақида тортиша бошладилар: «Уларнинг устларига бино барпо қилинглар, Роббилари уларни яхши билгувчидир», дедилар. Ишларига ғолиб келганлар эса: «Уларнинг устларига, албатта, масжид қуриб олурмиз», дедилар.
[11]
[11] Бу ердаги «Аллоҳнинг ваъдаси» — охир-оқибат иймон аҳли ғолиб келиши ва ўлгандан кейин қайта тирилиш ҳақлиги ҳақидаги ваъдадир. Йигитлар йиллар ўтиб қайта уйғондилар ва иймон иши ғолиб бўлганини кўрдилар. Иймонга келиб қолган шаҳар аҳолиси иймон йўлидаги жиҳодлари учун Аллоҳ томонидан муносиб тақдирланган каҳф эгаларини ҳақиқий ўлимларидан кейин қандай қилиб иззат-эҳтиром этиш борасида тортиша бошладилар.)
Mansour
Шундай қилиб, Аллоҳнинг (қайта тирилтириш ҳақидаги) ваъдаси ҳақ эканини ва Қиёмат соатининг (келиши) шак-шубҳасиз, эканини билишлари учун (одамларни ғордаги йигитларнинг аҳволидан) огоҳ қилдик. Ўшанда (яъни, ғордаги йигитлар уйқуларидан уйғониб, одамлар бу мўъжизанинг гувоҳи бўлганларидан кейин, улар ажаллари етиб вафот қилишгач) ўзаро уларнинг ишлари ҳақида талашиб-тортиша бошладилар. Бас, (айрим кишилар): «Уларнинг устига уйлар бино қилинглар. Парвардигор уларнинг (қайси жойда, қандай ҳолда ётганларини) жуда яхши билур», дедилар. Уларнинг устида ҳукмрон бўлган (подшоҳ ва сарой аъёнлари эса): «Албатта, сиз улар (яъни, Асҳобул-Каҳф) қабрининг устида бир масжид қуриб олурмиз», дейишди.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Уларни узоқ йиллар ухлатиб, Ўз қудратимизни намойиш қилганимиздек, шаҳар аҳлини улардан хабардор қилиб ҳам қўйдик. Токи, улар Аллоҳнинг мўминларни қўллаб-қувватлаши ҳақидаги ваъдаси ҳақ эканини, қайта тирилиш ҳақлигини, Қиёмат куни ҳам шак-шубҳасиз содир бўлишини билиб олсинлар. Ғор соҳибларининг иши фош бўлиб, ўлиб кетганларидан кейин улардан хабар топганлар, энди нима қиламиз, деб қолдилар. Улардан бир гуруҳи: "Ғорнинг оғзига бир бино қуринглар, уларни тўсиб, ҳимоя қилиб турсин, уларнинг аҳволини Парвардигорлари билгувчироқ", дедилар. Нуфузга, ҳокимиятга эга бўлган илмсиз кимсалар эса: "Уларнинг жойига бир масжид қуриб олиб, ўша ерда ибодат қиламиз. Шу билан уларга эҳтиром кўрсатган ва уларнинг хотирасини абадийлаштирган бўламиз", дедилар.
Тафсир ас-Саади
Всевышний Аллах поведал о том, что люди узнали о судьбе людей пещеры. Аллаху об этом известно лучше, но может быть, что это произошло после их пробуждения, когда они отправили одного из отроков в город за едой. Они велели ему быть осторожным и не выдать остальных, но Аллаху было угодно, чтобы произошло событие, которое поможет людям стать более праведными и увеличит вознаграждение самих отроков. Люди стали свидетелями удивительного знамения и воочию убедились в том, что обещание Аллаха правдиво и что в нем невозможно усомниться, хотя прежде они спорили друг с другом об истинности воскрешения и воздаяния. История людей пещеры позволила верующим достичь полной убежденности и опровергла воззрения всех тех, кто отрицал Последнюю жизнь, а проснувшиеся отроки получили вознаграждение за то, что стали причиной этого. Аллах прославил этих отроков и возвысил их в глазах людей, к которым они явились. Впоследствии люди решили воздвигнуть над их могилами строение, но помнить, что Аллаху лучше ведомо об их дальнейшей судьбе. А власть имущие решили построить на том месте храм для того, чтобы поклоняться в нем Аллаху и помнить о том, что произошло с юными отроками. Это был неправильный поступок, и Пророк Мухаммад, да благословит его Аллах и приветствует, запрещал возводить мечети на могилах и строго порицал тех, кто поступал таким образом. Упоминание о решении старейшин никоим образом не свидетельствует о похвальности этого решения, потому что история людей пещеры подчеркивает именно превосходство самих юных отроков. Что же касается жителей города, то они узнали, что юные отроки некогда сильно опасались своих соплеменников и боялись показаться им на глаза, и поэтому решили построить на их могилах храм. Эта история является ярким свидетельством того, что если человек стремится сохранить свою веру и избежать искушений, то Аллах оберегает его от них. И если человек стремится к благополучию и прибегает к покровительству Аллаха, то Всевышний Аллах одаряет его благополучием и благодаря этому наставляет на прямой путь других людей. Если же человек сносит лишения и унижения на пути Аллаха в надежде снискать Его благоволение, то в конце этого тернистого пути его ожидают величие и слава, которые придут к нему оттуда, откуда он даже не предполагал. И поэтому Всевышний сказал: «Таково угощение от Аллаха, и то, что у Аллаха, будет лучше для благочестивых» (Sura 3 «Оли Имрон», Oyat 198). 18:22سَيَقُولُونَ ثَلَٰثَةٌ رَّابِعُهُمْ كَلْبُهُمْ وَيَقُولُونَ خَمْسَةٌ سَادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ رَجْمًۢا بِٱلْغَيْبِ ۖ وَيَقُولُونَ سَبْعَةٌ وَثَامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ ۚ قُل رَّبِّىٓ أَعْلَمُ بِعِدَّتِهِم مَّا يَعْلَمُهُمْ إِلَّا قَلِيلٌ ۗ فَلَا تُمَارِ فِيهِمْ إِلَّا مِرَآءً ظَٰهِرًا وَلَا تَسْتَفْتِ فِيهِم مِّنْهُمْ أَحَدًا٢٢
Sodiq
Hali ular: «Uchtadirlar, itlari to`rtinchilaridir», derlar. Va: «Beshtadirlar, itlari oltinchilaridir», deb g`aybga tosh otadilar. Va: «Ettitadirlar, itlari sakkizinchilaridir» ham derlar. «Robbim ularning sanog`ini yaxshi bilguvchidir. Ularni juda oz kishi bilur», degin. Bas, ular haqida tortishib yurma. Tortishsang ham, ochiq tortish. Ular haqida hech kimdan fatvo ham so`rama.
Uzbek - Rowwad
Ҳали улар: «Учтадирлар, тўртинчилари итларидир», десалар, айримлари: «Бештадирлар, олтинчилари итларидир», дея ғайбга тош отадилар. Яна: «Еттитадирлар ва саккизинчилари итларидир», ҳам дейдилар. Айтинг: «Уларнинг сонини Парвардигорим билгувчироқ. Уларни жуда озчилик билур». Бас, улар ҳақида фақат очиқ тортишинг. Улар ҳақида ҳеч кимдан фатво сўраманг.
Содик
Ҳали улар: «Учтадирлар, итлари тўртинчиларидир», дерлар. Ва: «Бештадирлар, итлари олтинчиларидир», деб ғайбга тош отадилар. Ва: «Еттитадирлар, итлари саккизинчиларидир» ҳам дерлар. «Роббим уларнинг саноғини яхши билгувчидир. Уларни жуда оз киши билур», дегин. Бас, улар ҳақида тортишиб юрма. Тортишсанг ҳам, очиқ тортиш. Улар ҳақида ҳеч кимдан фатво ҳам сўрама.
Mansour
Ҳали улар (яъни, Пайғамбар алайҳис-салоту вас-саломга замондош бўлган яҳудий ва насороларнинг айримлари ўша Асҳобул-Каҳфни): «Учтадир, тўртинчилари итларидир», десалар, айримлари: «Улар бешта бўлиб, олтинчилари итларидир», деб ғайбга тош отурлар (яъни, аниқ билмаган нарсалари ҳақида гап сотурлар). Яна: «Улар еттитадирлар, саккизинчилари итларидир», ҳам дейдилар. (Эй Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом), «Уларнинг саноқларини энг яхши биладиган зот Парвардигоримдир. Уларни жуда оз киши билур», денг. Бас, улар (яъни, замондош аҳли китоблар билан Асҳобул-Каҳф) хусусида (ўзингизга нозил бўлган ваҳий воситасида) очиқ мужодала — мунозара қилинг ва (Асҳобул-Каҳф) ҳақида уларнинг биронтасидан фатво — савол сўраманг!
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Уларнинг сони ҳақида баҳсга киришиб кетганлар ҳар хил гапларни айтадилар. Кимлардир: "Учта бўлганлар, тўртинчилари итлари бўлган", десалар, бошқалар: "Бешта бўлганлар, олтинчилари итлари бўлган", дейдилар. Ҳар икки тоифа ҳам айтган гапини далил, ҳужжатсиз, гумонига таяниб айтган. Яна айримлар: "Улар еттита бўлганлар ва саккизинчилари итлари бўлган", дейдилар. Эй Пайғамбар, айтинг: "Уларнинг ададини Парвардигорим билгувчироқ. Бу ишни жуда кам сонли одамларгина биладилар. Уларнинг сони ҳақида ҳам, бошқа аҳволлари ҳақида ҳам аҳли китоблар билан ҳам, бошқалар билан ҳам мужодала қилманг. Қилсангиз ҳам, юзаки мужодала қилинг. Чуқур кетманг. Ўзингизга нозил бўлган ваҳийни айтиш билангина чекланинг. Уларнинг тафсилотларини ҳеч кимдан сўраманг. Чунки улар билмайдилар.
Тафсир ас-Саади
Всевышний поведал о том, что люди Писания высказывали различные мнения по поводу того, сколько юных отроков находилось в пещере. А причина этого разногласия заключалась в том, что люди Писания строили догадки и говорили о том, о чем у них не было достоверных знаний. Одни из них утверждали, что отроков было трое, а четвертой была собака. Другие считали, что отроков было пятеро, а шестой была собака. Всевышний сообщил, что эти предположения были основаны на догадках, и это свидетельствует об их ошибочности. Третьи считали, что отроков было семеро, а восьмой была собака, и это мнение может быть правильным, хотя лучше всего об этом известно Аллаху. Тем не менее, Аллах опроверг два первых предположения и не опроверг третье мнение, что позволяет нам судить о его правильности. Что же касается споров по этому поводу, то они совершенно бессмысленны, потому что знание о числе спящих отроков не может принести людям пользу ни в духовной, ни в мирской жизни. Вот почему Аллах велел Своему пророку, да благословит его Аллах и приветствует, сказать, что истина доподлинно известна Ему и тем немногим, которые обладают достоверными знаниями. О Мухаммад! Если ты вступаешь в спор с людьми Писания, то опирайся исключительно на твердые знания и убедительные доводы и стремись принести людям пользу. Что же касается бесполезных споров с невеждами, которые строят догадки, упрямо отстаивают свою точку зрения и вступают в дискуссию даже по поводу малозначимых вопросов, например, по поводу числа спящих отроков, то вести такие споры не имеет смысла. А продолжительные дискуссии и затяжные обсуждения подобных вопросов приводят к потере времени и порождают бессмысленную взаимную неприязнь. Посему не спрашивай людей Писания о людях пещеры - их предположения строятся на догадках, которые не имеют ничего общего с истиной. Из этого также следует, что нельзя обращаться за разъяснением религиозных вопросов к тем, кто не достоин этой чести. Это могут быть люди, которые не обладают достаточным знанием в этой области либо не придают особого значения своим словам и лишены богобоязненности, которая бы удерживала их от заблуждения. И если шариат запрещает обращаться за разъяснением религиозных вопросов к таким людям, то им тем более запрещается самостоятельно рассуждать на религиозные темы. Наряду с этим из коранического откровения следует, что могут быть люди, к которым запрещается обращаться за разъяснением одних вопросов, но разрешается обращаться за разъяснением других. Таких людей можно спрашивать о вещах, о которых они хорошо осведомлены, потому что запрет на обращение с вопросами к людям Писания не был всеобщим, а касался только истории о людях пещеры и других подобных повествований.
18:23وَلَا تَقُولَنَّ لِشَاْىْءٍ إِنِّى فَاعِلٌ ذَٰلِكَ غَدًا٢٣
Sodiq
Zinhor bir narsani: «Buni ertaga albatta qilguvchiman», dema.
Uzbek - Rowwad
Бирон нарса ҳақида «Мен албатта уни эртага қилгувчиман», дея кўрманг.
Содик
Зинҳор бир нарсани: «Буни эртага албатта қилгувчиман», дема.
Mansour
Ва бирон нарса ҳақида «Мен албатта эртага қилгувчиман», дея кўрманг.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Эй Пайғамбар, эртага қилмоқчи бўлган бирон ишингиз ҳақида: "Шу ишни эртага албатта қиламан", дея кўрманг. Чунки сиз уни қила олишингиз ёки қила олмай қолишингизни билмайсиз. Бу гап ҳамма мусулмонларга қаратилгандир.
18:24إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ ۚ وَٱذْكُر رَّبَّكَ إِذَا نَسِيتَ وَقُلْ عَسَىٰٓ أَن يَهْدِيَنِ رَبِّى لِأَقْرَبَ مِنْ هَٰذَا رَشَدًا٢٤
Sodiq
Magar: «Alloh xohlasa», degin. Qachonki unutsang, Robbingni esla va: «Shoyadki, Robbim meni bundan yaxshiroqqa yaqin bo`lishimga hidoyat qilsa», degin.
[1]
[1] Insonning har bir harakati, ishi, hatto nafas olib-chiqarishi ham butkul Allohning irodasiga bog`liqdir. Alloh taolo xohlasa bo`ladi, xohlamasa bo`lmaydi. Shuning uchun kelajakda biron ish qilmoqchi bo`lsang, doimo «Insha Alloh, qilaman», deb aytgin. Chunki kelajak senga nisbatan g`aybdir. Sal o`tib nima bo`lishini o`zing bilmaysan. Shuning uchun kelajakdagi har bir ishni « Alloh xohlasa, qilaman», deb zikr etgin.)
Uzbek - Rowwad
Магар «Аллоҳ хоҳласа», деб айтинг. Унутган пайтингизда Парвардигорингизни эсланг ва шундай денг: «Шоядки, Парвардигорим мени бундан ҳам яқинроқ йўлга йўллаб қўйса».
Содик
Магар: «Аллоҳ хоҳласа», дегин. Қачонки унутсанг, Роббингни эсла ва: «Шоядки, Роббим мени бундан яхшироққа яқин бўлишимга ҳидоят қилса», дегин.
[12]
[12] Инсоннинг ҳар бир ҳаракати, иши, ҳатто нафас олиб-чиқариши ҳам буткул Аллоҳнинг иродасига боғлиқдир. Аллоҳ таоло хоҳласа бўлади, хоҳламаса бўлмайди. Шунинг учун келажакда бирон иш қилмоқчи бўлсанг, доимо «Инша Аллоҳ, қиламан», деб айтгин. Чунки келажак сенга нисбатан ғайбдир. Сал ўтиб нима бўлишини ўзинг билмайсан. Шунинг учун келажакдаги ҳар бир ишни « Аллоҳ хоҳласа, қиламан», деб зикр этгин.)
Mansour
Магар «Иншоаллоҳ – Аллоҳ хоҳласа», (денг! Бу сўзларни айтишни) унутиб қолдирган вақтингизда (ёдингизга тушиши билан): Парвардигорингизни зикр қилинг (яъни, «Иншоаллоҳ», денг) ва: «Шояд Парвардигорим мени бундан ҳам (яъни, Асҳобул-Каҳф воқеаси ҳақида хабар беришдан ҳам) яқинроқ (менинг ҳақ пайғамбар эканлигимга яхшироқ далолат қиладиган) Тўғри Йўлга ҳидоят қилса», денг!
[2]
[2]Муфассирлар ривоят қилишларича, бу икки оят нозил қилинишига қуйидаги воқеа сабаб бўлгандир, яҳудийлар қурайшлик арабларга «Бориб Муҳаммаддан сўранглар-чи, агар ҳақиқатан ҳам пайғамбар бўлса, сизларга руҳ — жон ҳақида, Асҳобул-Каҳф ва Зул-қарнайн тўғрисида хабар берсин», деган эканлар. Улар келиб Пайғамбар алайҳис-салоту вас-саломдан шу ҳақда сўраганларида, у зот «Эртага келинглар, албатта сизларга жавоб қилурман», дебдилару, «Иншоаллоҳ» сўзини қўшмабдилар. Шунда бир қанча вақт ваҳий келиши тўхтаб, сўнгра Пайғамбар алайҳис-салоту вас-саломга бир танбеҳ бўлиб юқоридаги оятлар нозил бўлгандир.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Ишнинг бўлиш-бўлмаслигини Аллоҳнинг иродасига боғлаб гапирсангиз, масалан: "Аллоҳ хоҳласа, эртага шу ишни қиламан", десангиз, жоиз бўлаверади. "Аллоҳ хоҳласа" дейиш ёдингиздан кўтарилса, ёдингизга келган заҳоти айтиб, Парвардигорингизни ёдга олинг ҳамда: "Парвардигорим мени ҳидоят ва тавфиқ топишим учун бу ишдан ҳам яқинроқ йўлга бошлаб қўйишини умид қиламан", деб айтинг.
Тафсир ас-Саади, 18:23–24
Этот запрет похож на многие другие коранические запреты, потому что он был ниспослан Пророку Мухаммаду по поводу конкретного события, но относится ко всем людям. Из этого следует, что Аллах запретил Своим рабам уверенно заявлять о том, что человек непременно сделает что-либо в будущем, не связав это с Его волей. Если человек нарушает этот запрет, то он говорит о сокровенном знании, не зная того, сможет он выполнить задуманное или нет. Тем самым он связывает свой поступок исключительно с волей человека и совершает грех, потому что абсолютно все происходит по воле Аллаха. Всевышний сказал: «Но вы не пожелаете этого, если этого не пожелает Аллах, Господь миров» (Sura 81 «Таквир», Oyat 29). Упоминание о воле Аллаха облегчает человеку выполнение задуманного, помогает ему получить благословение Всевышнего и подразумевает обращение к Аллаху за помощью. Однако человек всегда остается человеком, и это значит, что он может по забывчивости не упомянуть о воле Аллаха. Если же он вспомнит об этом, то должен связать выполнение задуманного с волей Аллаха позднее, дабы добиться желаемого и уберечься от всего дурного. Упоминая о воле Аллаха, человек вспоминает о своем упущении, искупает совершенную ошибку и начинает поминать своего Господа, дабы не оказаться среди беспечных невежд. А поскольку без помощи Аллаха человек не в состоянии сделать верный шаг и избежать ошибок в словах или делах, Всевышний Господь повелел ему говорить: «Быть может, Господь мой поведет меня более правильным путем». Господь повелел взывать к Нему, надеяться на Него и верить в то, что Он непременно поможет человеку найти наиболее короткий путь к успеху. А еще лучше, если наряду с этим человек сам стремится найти правильное решение и делает все возможное для достижения благой цели. Такому человеку Аллах обязательно поможет пройти прямым путем и поступать правильно во всех начинаниях. 18:26قُلِ ٱللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا لَبِثُواْ ۖ لَهُۥ غَيْبُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ أَبْصِرْ بِهِۦ وَأَسْمِعْ ۚ مَا لَهُم مِّن دُونِهِۦ مِن وَلِىٍّ وَلَا يُشْرِكُ فِى حُكْمِهِۦٓ أَحَدًا٢٦
Sodiq
«Ularning qancha qolganlarini Alloh yaxshi bilguvchidir. Osmonlaru yerning g`aybi Unga xosdir. U naqadar yaxshi ko`rguvchi va yaxshi eshitguvchi Zotdir. Ularga Undan o`zga do`st yo`qdir. Va U O`z hukmida hech kimni sherik qilmas», degin.
Uzbek - Rowwad
Айтинг: «Қанча турганларини Аллоҳ билгувчироқ. Осмонлару ернинг сирлари Уникидир. У кўргувчироқ ва эшитгувчироқ Зотдир. Уларга У Зотдан ўзга бирон дўст йўқдир. У Ўз ҳукмида ҳеч кимни шерик қилмас».
Содик
«Уларнинг қанча қолганларини Аллоҳ яхши билгувчидир. Осмонлару ернинг ғайби Унга хосдир. У нақадар яхши кўргувчи ва яхши эшитгувчи Зотдир. Уларга Ундан ўзга дўст йўқдир. Ва У Ўз ҳукмида ҳеч кимни шерик қилмас», дегин.
Mansour
(Эй Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом), айтинг: «Уларнинг қанча турганларини Аллоҳ жуда яхши билгувчидир. Осмонлар ва Ернинг сирлари ёлғиз Уникидир. У зот нақадар кўргувчи, эшитгувчидир! (Одамлар) учун Ундан ўзга бирон дўст-мададкор йўқдир. У Ўз ҳукмида ҳеч кимни шерик қилмас».
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Эй Пайғамбар, айтинг: "Улар ғорда қанча турганларини Аллоҳ билгувчироқ. Бу ҳақда бизга хабар берган. У Зот айтганидан кейин бошқанинг гапи бекор. Осмонларда бўлсин, ерда бўлсин, қандай махфий, яширин нарсалар бўлса, ҳаммасини У Зот яратган, ҳаммасини У Зот билади. Кўриш бобида ҳам, эшитиш бобида ҳам ягонадир. Ҳамма нарсани кўради, ҳамма нарсани эшитади. Улар учун Аллоҳдан ўзга дўст йўқдир. Аллоҳ Ўз ҳукмида ҳеч кимни ўзига шерик қилмас. Ҳукм бобида У ягонадир.
Тафсир ас-Саади, 18:25–26
После того как Аллах запретил спрашивать людей Писания о судьбе людей пещеры, потому что они не знали подробности этой истории, Он поведал Своему пророку о том, сколько лет отроки провели в пещере. Аллаху ведомо явное и сокровенное. Он один знает обо всем сущем, и Ему одному доподлинно известно о судьбе людей пещеры. Он знает все тайны небес и земли, и только Он может открыть своим творениям часть своего сокровенного знания. И если Божьи посланники передают людям ниспосланные им откровения, то их слова являются истиной, в которой невозможно усомниться. Что же касается сокровенного знания, которое не было открыто даже посланникам, то ни одно творение не в состоянии узнать о нем. После упоминания о своем безграничном знании Всевышний Аллах подчеркнул совершенство Своего божественного слуха и зрения, благодаря которым Он видит и слышит все, что происходит во Вселенной. А затем Аллах поведал о Своем покровительстве, которое бывает всеобщим и особым. Всеобщее покровительство проявляется в том, что Аллах управляет всеми делами Вселенной. Что же касается особого покровительства Аллаха, то его удостаиваются только правоверные, которых Господь выводит из мрака к свету и которым Он облегчает выполнение самых тяжелых задач. Именно поэтому Господь сказал, что у людей пещеры не было покровителей помимо Аллаха, Который осенил их Своей заботой и одарил щедрым уделом, в то время как ни один человек не стал заботиться о них. Только Всевышний Аллах принимает решения, которые связаны с предопределением, в соответствии с которым существует Вселенная, и только Аллах издает религиозные законы. Он творит Своих рабов, предопределяет их судьбу, управляет их делами, велит им придерживаться религиозных предписаний и запретов, а затем наказывает их или вознаграждает. Ранее Всевышний Аллах уже поведал о том, что Ему одному известно все сокровенное, что происходит на небесах и на земле. И если Аллах не откроет его своим творениям, то они никогда не смогут узнать о сокровенном. Однако многие подобные повествования упоминаются в Священном Коране, и поэтому далее Всевышний Аллах повелел людям изучать это Писание и сказал:
18:27وَٱتْلُ مَآ أُوحِىَ إِلَيْكَ مِن كِتَابِ رَبِّكَ ۖ لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَٰتِهِۦ وَلَن تَجِدَ مِن دُونِهِۦ مُلْتَحَدًا٢٧
Sodiq
Senga Robbing kitobidan vahiy qilinganini tilovat qil. Uning kalimalarini almashtirguvchi yo`q. Undan o`zga hech qanday panohni topa olmassan.
Uzbek - Rowwad
Сизга Парвардигорингизнинг китобидан ваҳий қилинганини тиловат қилинг. У Зотнинг сўзларини ўзгартирувчи йўқдир. Ҳеч қачон У Зотдан ўзга бирон паноҳ топа олмассиз.
Содик
Сенга Роббинг китобидан ваҳий қилинганини тиловат қил. Унинг калималарини алмаштиргувчи йўқ. Ундан ўзга ҳеч қандай паноҳни топа олмассан.
Mansour
(Эй Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом), сиз фақат ўзингизга ваҳий қилинган Парвардигорингизнинг Китоби — Қуръоннигина тиловат қилинг! Унинг (Аллоҳнинг) сўзларини ўзгартирувчи йўқдир. Ҳаргиз Ундан ўзга бирон паноҳ топа олмассиз.
[4]
[4]Бу оят Қурайш кофирлари Пайғамбар алайҳис-салоту вас-саломга «Бундан бошқа Қуръон келтирсанг ёки унинг оятларини ўзгартирсанг, бизлар ҳам сенга иймон келтирар эдик», деганларида нозил бўлгандир.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Эй Пайғамбар, Аллоҳ сизга ваҳий қилган Қуръонни ўқинг ва унга амал қилинг. Унинг сўзларини ўзгартирувчи йўқдир. Зеро, унинг ҳаммаси ҳақиқат ва адолатдан иборатдир. Сиз ҳеч қачон У Зотдан ўзга паноҳ топа олмассиз.
Тафсир ас-Саади
Повеление читать Писание подразумевает выполнение всех ниспосланных в нем предписаний, а для этого каждый мусульманин должен понять подлинный смысл коранических откровений, верить во все повествования Священного Корана, выполнять содержащиеся в нем повеления и не нарушать ниспосланных в нем запретов. Только так следует относиться к этому Славному Писанию, слова которого не подлежат замене, потому что они правдивы, справедливы и совершенны. Всевышний сказал: «Слово твоего Господа исполнилось правдиво и справедливо!» (Sura 6 «Анъом», Oyat 115). Коран невозможно исказить, и это свидетельствует о его совершенстве и неповторимости. А если бы он имел недостатки или изъяны, то люди исказили бы его целиком или хотя бы частично. Все это подчеркивает величие Священного Корана и необходимость обращения к нему во всех вопросах. Что же касается убежища и спасения, то найти его можно только у Всевышнего Господа, Который способен защитить и приютить Своих рабов. Если же человеку становится ясно, что только Аллах может покровительствовать ему во всех начинаниях, то это обязывает его поклоняться только одному Аллаху и стремиться только к Нему одному как в беде, так и в радости. Воистину, люди каждый миг испытывают нужду в Его покровительстве и обращаются к Нему за помощью. 18:28وَٱصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ ٱلَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُم بِٱلْغَدَوٰةِ وَٱلْعَشِىِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُۥ ۖ وَلَا تَعْدُ عَيْنَاكَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۖ وَلَا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُۥ عَن ذِكْرِنَا وَٱتَّبَعَ هَوَىٰهُ وَكَانَ أَمْرُهُۥ فُرُطًا٢٨
Sodiq
O`zingni ertayu kech Robbilariga duo qilib, Uning yuzini iroda qiluvchilar ila sabr etib tut. Hayoti dunyo ziynatini xohlab, ulardan ikki ko`zingni burma. Qalbini O`z zikrimizdan g`ofil qilib qo`yganlarimizga va havoyi nafsiga ergashib ishi izdan chiqqanlarga itoat qilma.
[1]
[1] Ushbu oyati karimaning nozil bo`lish sababi haqida tafsiri Kabirda quyidagilar rivoyat qilinadi «Quraysh rahbarlari to`planib Rasululloh alayhissalotu vassalomning huzurlariga borishdi va «Agar bizning senga iymon keltirishimizni istasang, anavi faqir-fuqoralarni huzuringdan hayda», deyishdi. Ular bu gaplari bilan Bilol, Habbob, Suhayb va boshqalarni ko`zda tutgan edilar. Qurayshliklar yana «Ular bilan bir joyda bo`lsak, ko`nglimiz ayniydi. Ular bilan birga to`planishga alohida vaqt tayin qilib qo`y», deyishdi. Ana shunda Alloh taolo «O`zingni ertayu kech Robbilariga duo qilib, Uning yuzini iroda qiluvchilar ila sabr etib tut» oyatini nozil qildi».)
Uzbek - Rowwad
Парвардигорларига Унинг Юзини истаб, кечаю кундуз дуо қиладиган зотлар билан бирга бўлишда матонатли бўлинг. Дунё ҳаётининг зеб-зийнатига учиб, улардан кўзларингизни бурманг. Шундай кимсалар борки, уларнинг қалбини Бизни зикр қилишдан ғофил қилиб қўйганмиз. Улар ҳавойи-нафсларига эргашадилар ва уларнинг иши (ҳамма нарсани) зое қилишдир. Сиз уларга итоат этманг.
Содик
Ўзингни эртаю кеч Роббиларига дуо қилиб, Унинг юзини ирода қилувчилар ила сабр этиб тут. Ҳаёти дунё зийнатини хоҳлаб, улардан икки кўзингни бурма. Қалбини Ўз зикримиздан ғофил қилиб қўйганларимизга ва ҳавойи нафсига эргашиб иши издан чиққанларга итоат қилма.
[14]
[14] Ушбу ояти кариманинг нозил бўлиш сабаби ҳақида тафсири Кабирда қуйидагилар ривоят қилинади «Қурайш раҳбарлари тўпланиб Расулуллоҳ алайҳиссалоту вассаломнинг ҳузурларига боришди ва «Агар бизнинг сенга иймон келтиришимизни истасанг, анави фақир-фуқораларни ҳузурингдан ҳайда», дейишди. Улар бу гаплари билан Билол, Ҳаббоб, Суҳайб ва бошқаларни кўзда тутган эдилар. Қурайшликлар яна «Улар билан бир жойда бўлсак, кўнглимиз айнийди. Улар билан бирга тўпланишга алоҳида вақт тайин қилиб қўй», дейишди. Ана шунда Аллоҳ таоло «Ўзингни эртаю кеч Роббиларига дуо қилиб, Унинг юзини ирода қилувчилар ила сабр этиб тут» оятини нозил қилди».)
Mansour
Сиз ўзингизни эрта-ю, кеч Парвардигорларининг юзини — розилигини истаб, Унга илтижо қиладиган зотлар билан бирга тутинг! Кўзларингиз ҳаёти дунё зийнатларини кўзлаб, улардан ўтиб (ўзга аҳли дунёларга боқмасин)! Ва Биз қалбини Бизни зикр қилишдан ғофил қилиб қўйган, ҳавойи-нафсига эргашган ва қилар иши исрофгарчилик бўлган кимсаларга итоат этманг!
[5]
[5]Макка зодагонлари Пайғамбар алайҳис-салоту вас-саломга «Ёнингдан Суҳайб, Аммор, Солмон каби қулларни қувсанг, бизлар ҳам сенга эргашар эдик», деганларида, у кофир кимсаларга итоат қилмасликни буюриб, Аллоҳ таоло Ўз пайғамбарига юқоридаги оятни туширди.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Парвардигорларига Унинг Юзини истаб, кечаю кундуз ихлос билан ибодат ва дуо қиладиган зотлар билан бирга бўлишда матонатли бўлинг. Дунё ҳаётининг зеб-зийнатига учиб, бойлар ва обрўлиларга яқин бўлишни истаб, улардан кўзларингизни бурманг. Шундай кимсалар борки, Биз уларнинг қалбини Бизни зикр қилишдан ғофил қилиб, муҳрлаб қўйганмиз. Улар сизга камбағалларни олдингиздан қувишни буюрадилар. Улар Парвардигорларига эмас, ҳавойи-нафсларига эргашадилар ва уларнинг иши ҳамма нарсани зое қилишдир. Сиз уларга итоат этманг.
Тафсир ас-Саади
Всевышний повелел Своему пророку Мухаммаду и всем, кто придерживается его повелений и запретов, терпеливо следовать прямому пути вместе с правоверными рабами, которые стремятся к своему Господу и искренне взывают к Нему в начале и в конце дня. Поклонение и искреннее служение Аллаху являются неотъемлемыми качествами таких верующих. Из этого следует, что Аллах повелел Своим рабам проводить время в обществе людей, неотъемлемыми качествами которых являются поклонение и искреннее служение Аллаху. Мусульмане должны почаще общаться с такими людьми, даже если они являются бедняками, потому что общение с праведниками приносит человеку неисчислимую пользу. Если же человек отворачивается от таких людей, то это не приносит ему ничего, кроме вреда. Он лишается многочисленных духовных благ, а его душа начинает постепенно привязываться к мирской жизни. Он начинает все чаще помышлять о земных благах, в то время как стремление к Последней жизни постепенно покидает его сердце. А происходит это, потому что мирские прелести ослепляют человека и очаровывают его душу, в результате чего человек перестает поминать Аллаха и устремляется за мирскими удовольствиями и наслаждениями. Он теряет время, губит свою жизнь и оказывается в огромном убытке. Его уделом становятся вечное несчастье и бесконечное разочарование. Аллах запретил повиноваться таким людям, потому что они предали забвению своего Господа, а Всевышний Аллах заставил их забыть про самих себя. Они уступали своим низменным желаниям и поступали по своей прихоти, даже если это обрекало их на погибель и великий урон. Они обожествляли собственную прихоть, и поэтому Всевышний Аллах сказал: «Видел ли ты того, кто обожествил свою прихоть? Аллах ввел его в заблуждение на основании знания, запечатал его слух и сердце и бросил на его взор покрывало» (Sura 45 «Жосия», Oyat 23). Такие люди лишаются не только духовного, но и мирского блага, и Аллах запретил повиноваться им, потому что повиновение этим грешникам заставляет человека уподобляться им, в результате чего человек перенимает некоторые из их скверных качеств. Из этого откровения следует, что люди должны повиноваться только тем, кто действительно является примером для подражания. Сердца таких людей переполняются любовью к Аллаху, и эта любовь выплескивается наружу в форме праведных речей. И поэтому праведники часто поминают Аллаха, стремятся снискать Его благоволение и ставят волю Господа превыше собственной прихоти. Благодаря этому они сохраняют собственное время, приводят в порядок свои дела, совершают праведные деяния и призывают окружающих к религии, которую они исповедуют по милости своего Господа. Такие люди достойны быть примером для подражания. Что же касается терпения, о котором упоминается в этом аяте, то под ним подразумевается терпеливое выполнение предписаний Аллаха. Это - самая славная форма терпения, и если человеку удается довести ее до совершенства, то для него не составляет труда терпеливо выполнять все остальное. В этом кораническом аяте также подчеркивается превосходство поминания Аллаха и обращения к Нему с мольбой в начале и в конце дня. Аллах похвалил верующих за этот поступок, и это свидетельствует о том, что поминание Аллаха утром и вечером является богоугодным делом. Если же Аллах любит какое-либо из деяний, то Он непременно приказывает Своим рабам совершать его и вдохновляет их на это. 18:29وَقُلِ ٱلْحَقُّ مِن رَّبِّكُمْ ۖ فَمَن شَآءَ فَلْيُؤْمِن وَمَن شَآءَ فَلْيَكْفُرْ ۚ إِنَّآ أَعْتَدْنَا لِلظَّٰلِمِينَ نَارًا أَحَاطَ بِهِمْ سُرَادِقُهَا ۚ وَإِن يَسْتَغِيثُواْ يُغَاثُواْ بِمَآءٍ كَٱلْمُهْلِ يَشْوِى ٱلْوُجُوهَ ۚ بِئْسَ ٱلشَّرَابُ وَسَآءَتْ مُرْتَفَقًا٢٩
Sodiq
Sen: «Bu haq Robbingiz tomonidandir. Bas, kim xohlasa, iymon keltirsin, kim xohlasa, kufr keltirsin», degin. Albatta, Biz zolimlarga devorlari ularni o`rab oladigan olovni tayyorlab qo`yganmiz. Agar yordam so`rasalar, eritilgan ma'dan kabi yuzlarni qovuruvchi suv bilan «yordam» beriladi. Naqadar yomon sharob va naqadar yomon joy!
Uzbek - Rowwad
Айтинг: «Ҳақ Парвардигорингиз тарафидандир. Ким хоҳласа, иймон келтирсин. Ким хоҳласа, куфр келтирсин. Биз золимларга алангаси уларни чирмаб оладиган бир оловни тайёрлаб қўйганмиз. Ичимлик сўрасалар, юзларни куйдириб юборадиган доғланган ёғ каби сув берилур. Нақадар ёмон ичимлик ва нақадар ёмон жой!»
Содик
Сен: «Бу ҳақ Роббингиз томонидандир. Бас, ким хоҳласа, иймон келтирсин, ким хоҳласа, куфр келтирсин», дегин. Албатта, Биз золимларга деворлари уларни ўраб оладиган оловни тайёрлаб қўйганмиз. Агар ёрдам сўрасалар, эритилган маъдан каби юзларни қовурувчи сув билан «ёрдам» берилади. Нақадар ёмон шароб ва нақадар ёмон жой!
Mansour
Айтинг: «(Бу Қуръон) Парвардигорингиз томонидан (келган) Ҳақиқатдир. Бас, хоҳлаган киши иймон келтирсин, хоҳлаган кимса кофир бўлсин». Аниқки, Биз золим — кофирлар учун алангалари дўзахиларни ўраб-чирмаб оладиган дўзахни тайёрлаб қўйгандирмиз. Агар улар (ташналик шиддатига чидамай) сув сўрасалар, эритилган (доғланган) ёғ каби юзларни куйдиргувчи сув берилур. Нақадар ёмон ичимлик у, нақадар ёмон жой у!
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Эй Пайғамбар, анави қалблари Аллоҳнинг зикридан ғофилларга айтинг: "Сизларга олиб келган хабарим ҳақдир. У ўзим тарафимдан эмас, Аллоҳ тарафидандир. Мўминларни ҳайдаш ҳақидаги талабингизни бажармайман. Сизлардан ким шу ҳаққа иймон келтиришни истаса, иймон келтирсин. Мукофотини олади. Ким куфр келтирмоқчи бўлса, куфр келтирсин. Жазосини олади. Биз золимларга алангаси уларни чирмаб оладиган бир оловни тайёрлаб қўйганмиз. Ундан қоча олмайдилар. Ташналикдан қаттиқ қийналиб, сув сўрасалар, худди доғланган ёғ каби юзларни куйдириб юборадиган сув берилур. Бу нақадар ёмон ичимлик. У чанқоқни қондирмайди, ўтни ўчирмайди, балки, баттар кучайтиради. Дўзах нақадар ёмон жой, ёмон қароргоҳ!"
Тафсир ас-Саади
О Мухаммад! Оповести людей об истине, которая явилась к ним от Господа. Отныне им ясны правда и ложь, прямой путь и заблуждение. Они могут узнавать счастливых праведников и несчастных неверных, и все это благодаря тому, что Аллах разъяснил им истину твоими устами. Она стала настолько очевидна, что никто не в состоянии усомниться в ней. И всякий, кто пожелает уверовать, может уверовать, а всякий, кто пожелает исповедовать неверие, может поступить так. Для человека нет иного пути: либо он встает на прямой путь, либо он вступает на путь заблуждения. Аллах наделил его волей, благодаря которой он самостоятельно выбирает между верой и неверием, между добром и злом. Если человек уверует, то он встанет на прямой путь, если же он откажется уверовать, то ведь ему известна истина и никто не заставляет его исповедовать правую веру. Всевышний сказал: «Нет принуждения в религии. Прямой путь уже отличился от заблуждения» (Sura 2 «Бақара», Oyat 256). Затем Всевышний Аллах поведал об исходе, который ожидает верующих, и об участи, которая постигнет неверных. Для тех, кто исповедовал неверие, совершал грехи и ослушался Аллаха, уготовано Адское Пламя, которое неприступной стеной будет окружать мучеников. Они не смогут избавиться от наказания, не найдут пути к спасению и станут добычей обжигающего пламени. Если же они попросят воды для того, чтобы утолить невыносимую жажду, то их угостят водой, подобной расплавленному свинцу или кипящему осадку растительного масла. Эта вода будет обжигать лицо, и трудно даже представить, что она будет вытворять с кишками и внутренностями. Всевышний сказал: «Для тех, которые не уверовали, выкроят одеяния из Огня, а на головы им будут лить кипяток. От него будут плавиться их внутренности и кожа. Для них уготованы железные палицы» (Sura 22 «Ҳаж», Oyat 19–21). Как же отвратителен напиток, которым мученики Ада будут утолять жажду! Они попытаются уменьшить свои страдания, но их страдания только усилятся, а мучения станут более болезненными. Воистину, Ад является скверным убежищем. Более того, в Аду невозможно спастись от страданий, потому что он является обителью вечных страданий и неимоверных мук. Эти муки не прекратятся даже на миг, и грешники будут в полном отчаянии. Они потеряют всякую надежду на избавление, а Милосердный Аллах предаст их забвению и бросит мучаться в пучине Адского Пламени. И это будет справедливо, потому что еще раньше эти грешники предали забвению Самого Аллаха. Затем Всевышний Аллах упомянул о второй группе людей и сказал: 18:30إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ إِنَّا لَا نُضِيعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلًا٣٠
Sodiq
Albatta, Biz iymon keltirgan va yaxshi amallar qilganlarning, go`zal ish qilganlarning ajrini zoye qilmasmiz.
Uzbek - Rowwad
Иймон келтирган ва яхши ишлар қилган зотларга келсак, албатта, Биз чиройли амаллар қилган кишиларнинг савобини зое қилмасмиз.
Содик
Албатта, Биз иймон келтирган ва яхши амаллар қилганларнинг, гўзал иш қилганларнинг ажрини зое қилмасмиз.
Mansour
Иймон келтирган ва яхши амаллар қилган зотлар эса, шак-шубҳасиз, Биз (улар каби) чиройли амаллар қилган кишиларнинг ажр-мукофотини зое қилмасмиз.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Аллоҳга иймон келтирган ва яхши амаллар қилган кишилар ишлари гўзал зотлардир. Улар учун улуғ савоб бор. Биз чиройли амал қилган кишининг савобини зое қилмасмиз, тўла қилиб берурмиз.
Тафсир ас-Саади
Эти люди уверовали в Аллаха, ангелов, Священные Писания, посланников, Судный день и Божье предопределение, в соответствие с которым распределяется все добро и зло. А наряду с этим они совершали праведные дела, то есть выполняли обязательные и добровольные предписания религии. Аллах же не оставляет без вознаграждения тех, кто совершает праведные деяния искренне ради Него и в полном соответствии с предписаниями Его шариата. Аллах не забывает о таких благодеяниях и сохраняет их для своих праведных тружеников, дабы сполна вознаградить каждого из них по Своей божественной милости. Затем Господь поведал о Своем вознаграждении и сказал:
18:31أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمْ جَنَّٰتُ عَدْنٍ تَجْرِى مِن تَحْتِهِمُ ٱلْأَنْهَٰرُ يُحَلَّوْنَ فِيهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٍ وَيَلْبَسُونَ ثِيَابًا خُضْرًا مِّن سُندُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُّتَّكِـِٔينَ فِيهَا عَلَى ٱلْأَرَآئِكِ ۚ نِعْمَ ٱلثَّوَابُ وَحَسُنَتْ مُرْتَفَقًا٣١
Sodiq
Ana o`shalarga adn jannatlar bordir. Ostilaridan anhorlar oqib turadi. U yerda oltindan bo`lgan bilakuzuklar ila bezanurlar, shoyi iplardan yaxshi liboslar kiyarlar. Ular u yerda so`rilarda yonboshlagan holda bo`lurlar. Naqadar yaxshi savob va naqadar yaxshi joy.
Uzbek - Rowwad
Улар учун остларидан анҳорлар оқиб ўтадиган абадий жаннатлар бордир. У ерда олтиндан бўлган билагузуклар билан безанурлар ва ярқираб турадиган шойи либослар кийиб, сўриларда ястаниб ўтирурлар. Нақадар яхши мукофот! Нақадар гўзал жой!
Содик
Ана ўшаларга адн жаннатлар бордир. Остиларидан анҳорлар оқиб туради. У ерда олтиндан бўлган билакузуклар ила безанурлар, шойи иплардан яхши либослар киярлар. Улар у ерда сўриларда ёнбошлаган ҳолда бўлурлар. Нақадар яхши савоб ва нақадар яхши жой.
Mansour
Улар учун остларидан дарёлар оқиб турадиган абадий жаннатлар бор бўлиб, улар у жойда олтиндан бўлган билакузуклар билан безанурлар ва ипак-шойилардан бўлган, яшнаб турувчи либослар кийиб, сўриларда ястаниб ўтирурлар. Нақадар яхши мукофот у, нақадар гўзал жой у!
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Иймон келтирган ва яхши амал қилганлар учун остидан анҳорлар оқиб ўтадиган абадий жаннатлар бор. У ерда тилла билакузуклар тақиб безанурлар, ярақлаб турадиган шойи либослар кийиб, муҳташам пардали сўриларда ястаниб ўтирурлар. Нақадар яхши мукофот! Нақадар маза жой!
Тафсир ас-Саади
Такой будет награда для тех, кто обладал правильной верой и совершал праведные деяния. Они пребудут в удивительных Райских садах в тени многочисленных деревьев, которые будут приводить в восторг обитателей Рая. Вокруг них будут журчать ручьи, которые будут огибать восхитительные райские деревья и высокие дворцы. На них будут золотые украшения и роскошные одежды из зеленого атласа и парчи. Атлас - это тонкая и нежная шелковая ткань, а парча - более грубая шелковая ткань. Они будут возлежать на украшенных ложах с дорогими покрывалами. Арабское слова арика ‘ложе’ относится только к тем постелям, которые имеют богатый вид. А арабский глагол иттакаа ‘опираться, прислоняться’ используется для описания положения, в котором человек испытывает спокойствие, безмятежность и комфорт. Обитатели Рая не познают усталости и утомления, а вечно юные отроки будут преподносить им все, чего они пожелают. Но самое главное - праведники навсегда поселятся в Райских садах и никогда не покинут их. Как же прекрасна Райская обитель, уготованная для тружеников! Как же восхитителен приют, в котором они получат все, чему радуются человеческие сердца и чем упиваются человеческие взоры. Это будет бесконечная радость, непрерывное удовольствие и неописуемое блаженство. Да и какая обитель может быть лучше Рая, нижайший из обитателей которого будет бродить по своим дворцам и садам две тысячи лет, после чего не сможет даже предположить о существовании чего-то более прекрасного. Он получит все, что пожелает и что просто придет ему в голову. Он получит даже то, о чем он не смел мечтать, и это вознаграждение будет вечным. Более того, с каждым мигом это вознаграждение будет становиться еще более прекрасным и восхитительным. О Великодушный Аллах! Не лишай нас Твоей милости за то зло, которое мы породили своими упущениями и грехами. Это прекрасное откровение и другие, похожие аяты свидетельствуют о том, что в Раю золотые украшения будут носить как мужчины, так и женщины. Эта также подтверждается другими достоверными священными текстами. То же самое относится к шелковым убранствам. Затем Всевышний Аллах обратился к Своему пророку Мухаммаду и сказал:
18:32۞۞ وَٱضْرِبْ لَهُم مَّثَلًا رَّجُلَيْنِ جَعَلْنَا لِأَحَدِهِمَا جَنَّتَيْنِ مِنْ أَعْنَٰبٍ وَحَفَفْنَٰهُمَا بِنَخْلٍ وَجَعَلْنَا بَيْنَهُمَا زَرْعًا٣٢
Sodiq
Ularga ikki kishini misol qilib keltir. Ulardan biriga uzumlardan ikki bog` berdik va ularni xurmo ila o`radik va oralarida ekinzor qildik.
[1]
[1] Demak, ikki kishi bor ekan. Ulardan biriga Alloh taolo ikkita uzumzor bog` ato qilibdi.)
Uzbek - Rowwad
Уларга икки кишини мисол қилиб келтиринг. Улардан бирига узумзорлардан иборат икки боғни бердик. Атрофини хурмолар билан ўрадик. Ораларини эса экинзор қилдик.
Содик
Уларга икки кишини мисол қилиб келтир. Улардан бирига узумлардан икки боғ бердик ва уларни хурмо ила ўрадик ва ораларида экинзор қилдик.
[15]
[15] Демак, икки киши бор экан. Улардан бирига Аллоҳ таоло иккита узумзор боғ ато қилибди.)
Mansour
(Эй Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом, кофирларга) икки киши (ҳақидаги) масални келтиринг. Улардан бири учун икки узумзор боғ қилиб, у иккисини хурмозор билан ўраган ва ўрталарини экинзор қилган эдик.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Эй Пайғамбар, уларга икки кишини - кофир ва мўминни мисол қилиб келтиринг. Кофирга икки узумзор боғни бердик. Боғлар атрофини хурмо билан ўрадик. Бўш жойларини эса экинзор қилдик.
Тафсир ас-Саади
Расскажи людям притчу о двух мужах, один из которых благодарил своего Господа за ниспосланные ему щедроты, тогда как второй отказывался благодарить Его. Поведай людям о том, как они поступали, что говорили и к чему привели их поступки. Расскажи рабам Божьим о том наказании и вознаграждении, которое ожидает таких людей при жизни на земле и после смерти, и пусть они задумаются над их судьбой и сделают полезные выводы из этой истории. И смысл этой притчи не в том, кем именно были эти двое мужей. Люди должны размышлять над этой притчей, потому что такие мужи встречаются во все времена и в любой стране. При этом они должны довольствоваться тем, что сообщил Аллах, и если они попытаются строить догадки об их дальнейшей судьбе, то взвалят на свои плечи тяжелое бремя ответственности. Один из двух мужей был неблагодарным человеком и отказывался признавать великие милости Аллаха, Который одарил его двумя прекрасными садами. В них росли различные фруктовые деревья, среди которых выделялись виноградник и финиковые пальмы. Виноград рос в центральной части обоих садов, а вокруг него возвышались пальмы, и это придавало обоим садам удивительный вид. Солнечные лучи и ветра ласкали эти деревья и делали их плоды спелыми и сочными, а между этими двумя садами находилась богатая нива. После всего сказанного остается лишь спросить, каким выдавался урожай в этих садах, и хватало ли деревьям воды? Вот почему далее Всевышний Аллах сказал:
18:33كِلْتَا ٱلْجَنَّتَيْنِ ءَاتَتْ أُكُلَهَا وَلَمْ تَظْلِم مِّنْهُ شَيْـًٔا ۚ وَفَجَّرْنَا خِلَٰلَهُمَا نَهَرًا٣٣
Sodiq
O`sha ikki bog` hosillarini bekami-ko`st berar va oralaridan anhor oqizib qo`ygan edik.
[1]
[1] Har ikki bog`ning hosili to`liq chiqar edi. Ikki bog` orasidan esa, Alloh taolo anhor oqizib qo`ygan edi.)
Uzbek - Rowwad
Ҳар икки боғ ҳосилларини тўла-тўкис берди. Уларнинг ўртасидан бир анҳор ҳам оқизиб қўйдик.
Содик
Ўша икки боғ ҳосилларини беками-кўст берар ва ораларидан анҳор оқизиб қўйган эдик.
[16]
[16] Ҳар икки боғнинг ҳосили тўлиқ чиқар эди. Икки боғ орасидан эса, Аллоҳ таоло анҳор оқизиб қўйган эди.)
Mansour
Ҳар икки боғ ҳосилларини бекаму кўст берар, Биз уларнинг ўртасидан бир анҳор ўтказган эдик.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Ҳар бир боғ хурмо, узум ва экин каби ҳосилини тўла-тўкис берди. Уларни суғориб туриши учун ўртасидан бир анҳор ҳам оқизиб қўйдик.
Тафсир ас-Саади
Хозяин этих садов собирал богатый урожай плодов и зерна, и даже малая часть его богатства не пропадала. Что же касается воды, то рядом с этими садами протекал широкий ручей. Благодаря этому богатство этого человека приумножалось. Он собирал прекрасные плоды, а его деревья не знали болезней и недостатков. Это было пределом мечтаний для любого земледельца, и поэтому хозяин этих садов был обольщен своим благосостоянием. Он возгордился и предал забвению свою Последнюю жизнь.
18:34وَكَانَ لَهُۥ ثَمَرٌ فَقَالَ لِصَٰحِبِهِۦ وَهُوَ يُحَاوِرُهُۥٓ أَنَاْ أَكْثَرُ مِنكَ مَالًا وَأَعَزُّ نَفَرًا٣٤
Sodiq
Uning mevasi bor edi. U o`z sherigi ila gaplashar ekan: «Mening sendan molim ko`p va odamlarim quvvatliroq», dedi.
[1]
[1] U kishining bog`laridan boshqa ham «mevasi» — molu dunyosi bor edi. Bir kuni sherigi ila bahslashar ekan, maqtanib qoldi. Mening sendan ko`ra molu dunyom ko`p. Odamlarim, bolalarim, xizmatchilarim, yordamchilarim ham ko`p, ham kuchli, dedi. Ushbu dunyoning zebu ziynatidan faxrlanishidan bu odamning kofirligi ko`rinib turibdi.)
Uzbek - Rowwad
Унинг мол-давлати ҳам бор эди. Бас, шериги билан гаплашар экан, унга деди: «Сендан кўра мол-давлатим кўпроқ, одамларим эса кучлироқ».
Содик
Унинг меваси бор эди. У ўз шериги ила гаплашар экан: «Менинг сендан молим кўп ва одамларим қувватлироқ», деди.
[17]
[17] У кишининг боғларидан бошқа ҳам «меваси» — молу дунёси бор эди. Бир куни шериги ила баҳслашар экан, мақтаниб қолди. Менинг сендан кўра молу дунём кўп. Одамларим, болаларим, хизматчиларим, ёрдамчиларим ҳам кўп, ҳам кучли, деди. Ушбу дунёнинг зебу зийнатидан фахрланишидан бу одамнинг кофирлиги кўриниб турибди.)
Mansour
Яна унинг (ўша кишининг) мол-давлати ҳам бор эди. Бас, у биродарига мақтаниб: «Менинг мол-дунёим сеникидан кўпроқ ва одамларим кучлироқ, қувватлироқ», деди.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Икки боғ эгасининг бошқа даромади, мол-давлати ҳам бор эди. У мўмин шериги билан гаплашар экан, унга мақтаниб, ўзини кўрсатиб деди: "Сендан кўра мол-давлатим кўпроқ, одамларим эса кучлироқ".
Тафсир ас-Саади
Однажды он беседовал со своим товарищем о повседневных делах и возгордился перед ним своим богатством и многочисленностью Своих рабов, слуг и родственников. Этот поступок свидетельствовал о его невежестве, потому что только невежественный человек станет гордиться не своим духовным богатством, а приобретенными мирскими благами. Нечто похожее совершают дети, когда начинают хвалиться своими вымышленными достижениями. Однако хозяин садов не довольствовался тем, что возгордился над своим товарищем, пока не сделал из сказанного собой невежественного и несправедливого вывода.
18:35وَدَخَلَ جَنَّتَهُۥ وَهُوَ ظَالِمٌ لِّنَفْسِهِۦ قَالَ مَآ أَظُنُّ أَن تَبِيدَ هَٰذِهِۦٓ أَبَدًا٣٥
Sodiq
U o`z bog`iga kirar ekan, o`ziga zulm qilgan holida: «Men buni hech qachon yo`q bo`ladi, deb o`ylamasman.
Uzbek - Rowwad
Ўзига ўзи зулм қилган ҳолида боғига кирар экан, деди: «Бу ҳеч қачон барбод бўлмайди, деб ўйлайман».
Содик
У ўз боғига кирар экан, ўзига зулм қилган ҳолида: «Мен буни ҳеч қачон йўқ бўлади, деб ўйламасман.
Mansour
Ва (кофирлик билан) ўзига зулм қилган ҳолда, боғига кирар экан, айтди: «Бу (боғ — менинг молу давлатим) ҳеч қачон йўқ бўлмайди.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Кофир боғини кўз-кўз қилиш учун ўзига ўзи зулм қилган ҳолида мўмин билан бирга боғига кирар экан, деди: "Кўриб турганинг бу боғ ҳеч қачон йўқ бўлиб кетмайди, деб ўйлайман. Чунки уни сақлаб қолиш учун ҳамма чоралар кўрилган".
18:36وَمَآ أَظُنُّ ٱلسَّاعَةَ قَآئِمَةً وَلَئِن رُّدِدتُّ إِلَىٰ رَبِّى لَأَجِدَنَّ خَيْرًا مِّنْهَا مُنقَلَبًا٣٦
Sodiq
Qiyomat qoim bo`lmasa kerak, deb o`ylayman. Agar Robbimga qaytarilsam ham, albatta, bundan yaxshi oqibatni topaman», dedi.
[1]
[1] Kofirlar nazdida, hamma narsani mol-dunyo, boylik, mansab hal qiladi. Hatto oxirat ishi ham shunga qarab hal etilishi kerak. Ushbu qissadagi ularning tamsilchisi, ikki bog`ning egasi bo`lgan kofir ham shuni da'vo qilmoqda.)
Uzbek - Rowwad
«Қиёмат ҳам қоим бўлмайди, деб ўйлайман. Парвардигоримга қайтарилсам, бундан ҳам яхшироқ оқибатни топаман».
Содик
Қиёмат қоим бўлмаса керак, деб ўйлайман. Агар Роббимга қайтарилсам ҳам, албатта, бундан яхши оқибатни топаман», деди.
[18]
[18] Кофирлар наздида, ҳамма нарсани мол-дунё, бойлик, мансаб ҳал қилади. Ҳатто охират иши ҳам шунга қараб ҳал этилиши керак. Ушбу қиссадаги уларнинг тамсилчиси, икки боғнинг эгаси бўлган кофир ҳам шуни даъво қилмоқда.)
Mansour
Ва Қиёмат ҳам қойим бўлмайди, деб ўйлайман. Қасамки, агар Парвардигоримга қайтарилсам, (яъни, Қиёмат қойим бўлиб, қайта тирилсам), албатта, бундан ҳам яхшироқ оқибат — бахтни топурман».
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
"Қиёмат бўлади, деб ўйламайман. Бу ҳаёт давом этаверади. Қиёмат бўлган тақдирда ҳам Парвардигоримга қайтарилсам, бу боғдан ҳам яхшироғига эришаман. Шу дунёда бой бўлишим ўлганимдан кейин ҳам бой бўлишимни тақозо этади".
Тафсир ас-Саади, 18:35–36
Он связал все свои надежды с мирской жизнью, довольствовался земным благополучием и отверг воскрешение после смерти. Он отказался уверовать в Судный час и осмелился предположить, что даже если Последняя жизнь существует, то после смерти он непременно получит вознаграждение, которое будет лучше его садов. Подобные слова он мог произнести по двум причинам: либо он знал истину, и тогда его слова были дерзкой насмешкой и увеличили его неверие; либо он действительно сомневался в неизбежности Последней жизни, и в этом случае он был одним из самых невежественных и безрассудных людей. Что общего между благополучием на земле и преуспеянием в Последней жизни? И почему этот невежда решил, что если человек наживает богатство в мирской жизни, то он обязательно будет облагодетельствован в жизни будущей? Напротив, в большинстве случаев Всевышний Аллах лишает чистых и праведных рабов мирского богатства и одаряет им своих врагов, которые после смерти не получают никакого удела. Очевидно, хозяин садов знал истину и произнес обсуждаемые нами слова с насмешкой и издевкой. Именно поэтому Всевышний Аллах сказал, что он согрешил против себя самого, когда вошел в сад и произнес свои дерзкие слова. А это значит, что он был порочным и упрямым грешником.
18:37قَالَ لَهُۥ صَاحِبُهُۥ وَهُوَ يُحَاوِرُهُۥٓ أَكَفَرْتَ بِٱلَّذِى خَلَقَكَ مِن تُرَابٍ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٍ ثُمَّ سَوَّىٰكَ رَجُلًا٣٧
Sodiq
Unga sherigi gaplasha turib: «Seni tuproqdan, so`ngra nutfadan yaratgan va inson etib rostlagan Zotga kufr keltirdingmi?!
[1]
[1] Ya'ni, molu dunyoga berilgan o`sha kofir kishining beodobona gaplarini eshitgan mo`min kishi, seni yo`qdan bor qilgan, aslingni tuproqdan, so`ngra senga o`xshagan zurriyotlarini bir tomchi nutfadan yaratgan Zotga, bekamu ko`st inson qilib rostlagan Zotga kufr keltirdingmi, dedi.)
Uzbek - Rowwad
Шериги у билан гаплашиб деди: «Сени тупроқдан, кейин нутфадан яратган, ундан кейин эса сени расо одам қилган Зотга куфр келтирдингми?
Содик
Унга шериги гаплаша туриб: «Сени тупроқдан, сўнгра нутфадан яратган ва инсон этиб ростлаган Зотга куфр келтирдингми?!
[19]
[19] Яъни, молу дунёга берилган ўша кофир кишининг беодобона гапларини эшитган мўмин киши, сени йўқдан бор қилган, аслингни тупроқдан, сўнгра сенга ўхшаган зурриётларини бир томчи нутфадан яратган Зотга, бекаму кўст инсон қилиб ростлаган Зотга куфр келтирдингми, деди.)
Mansour
Биродари унга хитоб қилиб, деди: «Сен ўзингни (асли-наслинг бўлмиш Одамни) тупроқдан сўнг нутфа — бир томчи сувдан яратиб, сўнгра уни) инсон қилиб ростлаган зот — Аллоҳга кофир бўлдингми?!
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Мўмин шериги у билан гаплашиб деди: "Отанг Одамни тупроқдан яратган, кейин сени нутфадан яратган, кейин эса сени расо, комил одам қилган Зотга куфр келтирдингми? Шу ишларни қилган Зот сени қайта тирилтиришга ҳам қодир".
Тафсир ас-Саади
Прислушайся к моему совету и подумай о том, как ты появился на свет. Аллах сотворил тебя из праха, а потом - из капли. Он сотворил тебя по Своей милости и одарил тебя многочисленными благами. Он последовательно менял твое обличие и, наконец, превратил тебя в стройного человека, обладающего сложенным телом и разумом. Он облегчил для тебя жизнь на земле и ниспослал тебе мирские блага. Ты нажил огромное богатство не благодаря своему умению и могуществу, а благодаря милости Всевышнего Аллаха по отношению к тебе. Почему же ты отказываешься возблагодарить Аллаха, Который вначале сотворил тебя из праха, потом - из капли, а потом превратил тебя в стройного человека? Почему ты предаешь забвению Его милость и осмеливаешься предположить, что Господь не воскресит тебя после смерти и что даже если это произойдет, то ты получишь вознаграждение, которое будет лучше твоего сада? Человек не должен думать подобным образом. Однако правоверный увидел, что его собеседник отказывается уверовать и продолжает преступать границы дозволенного. Тогда он решил рассказать ему о своих воззрениях и наряду с этим выразить благодарность своему Господу и отвергнуть сомнительные и спорные доводы, провозгласив необходимость обращения в истинную веру. Он сказал:
18:38لَّٰكِنَّاْ هُوَ ٱللَّهُ رَبِّى وَلَآ أُشْرِكُ بِرَبِّىٓ أَحَدًا٣٨
Sodiq
Lekin men: «U Alloh mening Robbimdir va Unga hech kimni sherik qilmayman», deyman.
Uzbek - Rowwad
Мен эса: «У Аллоҳ Парвардигоримдир», (дейман) ва Парвардигоримга ҳеч кимни шерик қилмайман.
Содик
Лекин мен: «У Аллоҳ менинг Роббимдир ва Унга ҳеч кимни шерик қилмайман», дейман.
Mansour
Мен эса: «У – Аллоҳ Парвардигоримдир», (дейман) ва Парвардигоримга ҳеч кимни шерик қилмайман.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Мен сен айтган гапни айтмайман. Мен: "Ҳар қандай нуқсондан пок Аллоҳ бизга неъматларини мўл қилиб берган Парвардигоримдир", дейман ва У Зотга ҳеч кимни шерик қилмайман.
18:39وَلَوْلَآ إِذْ دَخَلْتَ جَنَّتَكَ قُلْتَ مَا شَآءَ ٱللَّهُ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِٱللَّهِ ۚ إِن تَرَنِ أَنَاْ أَقَلَّ مِنكَ مَالًا وَوَلَدًا٣٩
Sodiq
Bog`ingga kirganingda: «Allohning xohlagani, Allohdan boshqada quvvat yo`q», desayding. Agar meni o`zingdan molu dunyo va bola-chaqa jihatidan kam deb bilsang...
Uzbek - Rowwad
Боғингга кирган пайтингда: «Аллоҳ хоҳлаган нарсагина (бўлур), Аллоҳнинг мададисиз ҳеч бир куч-қувват йўқдир», деганингда эди. Мени ўзингдан кўра мол-давлат ва фарзанд жиҳатидан кам кўраётган бўлсанг.
Содик
Боғингга кирганингда: «Аллоҳнинг хоҳлагани, Аллоҳдан бошқада қувват йўқ», десайдинг. Агар мени ўзингдан молу дунё ва бола-чақа жиҳатидан кам деб билсанг...
Mansour
Сен боғингга кирган пайтингда: «Аллоҳ хоҳлаган нарсагина (бўлур), бор куч-қувват ёлғиз Аллоҳ биландир», десанг эди! Агар сен мени мол-давлат ва бола-чақа жиҳатидан ўзингдан камроқ деб билсанг.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Боғингга кирган пайтингда: "Аллоҳ хоҳлаган нарсагина бўлур, Аллоҳнинг мададисиз ҳеч бир куч-қувват йўқдир, У Зот истаган ишини қилур", деганингда эди. Мени ўзингдан кўра мол-давлат ва фарзанд жиҳатидан кам кўраётган бўлсанг.
18:40فَعَسَىٰ رَبِّىٓ أَن يُؤْتِيَنِ خَيْرًا مِّن جَنَّتِكَ وَيُرْسِلَ عَلَيْهَا حُسْبَانًا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ فَتُصْبِحَ صَعِيدًا زَلَقًا٤٠
Sodiq
Shoyad, Robbim menga sening bog`ingdan yaxshirog`ini bersa, sening bog`ingga osmondan ofat yuborib, u sip-silliq tuproqqa aylanib qolsa.
Uzbek - Rowwad
Шоядки, Парвардигорим менга сенинг боғингдан ҳам яхшироғини берар. Унга (сенинг боғингга) эса осмондан бир офат юборар ва у сип-силлиқ тупроққа айланиб қолар».
Содик
Шояд, Роббим менга сенинг боғингдан яхшироғини берса, сенинг боғингга осмондан офат юбориб, у сип-силлиқ тупроққа айланиб қолса.
Mansour
Шоядки, Парвардигорим менга сенинг боғингдан яхшироқ (бир боғ) ато этар (сенинг боғингга эса) осмондан чақмоқлар юборур, бас, у сип-силлиқ ерга айланиб қолур.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Умид қиламанки, Аллоҳ менга сенинг боғингдан ҳам яхшироғини беради. Сенинг боғингга эса осмондан бир офатни юборади ва у ҳеч нарса ўсмайдиган, оёқ ҳам сирпаниб кетадиган бир сип-силлиқ ерга айланиб қолади.
18:41أَوْ يُصْبِحَ مَآؤُهَا غَوْرًا فَلَن تَسْتَطِيعَ لَهُۥ طَلَبًا٤١
Sodiq
Yoki suvi yerga singib ketib, sen uni talab qilishga qodir bo`lmay qolsang», dedi.
Uzbek - Rowwad
Ёки суви ерга сингиб кетиб, уни излашга ҳам мадоринг қолмас».
Содик
Ёки суви ерга сингиб кетиб, сен уни талаб қилишга қодир бўлмай қолсанг», деди.
Mansour
Ёки унинг суви (ерга сингиб кетиб, сен у)ни истаб ҳам топа олмай қолурсан».
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Ёки унинг суви ер остига сингиб кетар. Кейин сен унга етолмай қолурсан. Суви ер остига сингиб кетдими, тамом, у ер қуриши муқаррар.
Тафсир ас-Саади, 18:38–41
Я считаю Аллаха своим Единственным Господом. Ему я повинуюсь и поклоняюсь. Я не стану поклоняться творениям наряду с Аллахом и приобщать к Нему сотоварищей. У меня действительно нет большого состояния и мало детей, но зато Аллах облагодетельствовал меня правой верой и истинной религией, которые являются настоящим благом. Что же касается всех остальных щедрот, то они являются тленными и очень часто обрекают человека на страдания и мучения. Ты гордишься тем, что у тебя больше богатства и детей, чем у меня. А ведь вознаграждение Аллаха еще лучше и долговечнее. Вот к чему мы должны стремиться, поскольку милость и щедрость Аллаха превосходят все земные блага, ради которых состязаются люди в этой жизни. Твой сад обольстил тебя и заставил тебя преступить дозволенное, но ведь Господь может даровать мне нечто лучшее, а на твой сад наслать ураган с ливнем или другое наказание с небес, после которого деревья будут вырваны с корнями, плоды - погублены, а посевы - потоплены. Или же воды твоего сада уйдут под землю, и тогда ты не сможешь добраться до них ни посредством мотыги, ни другим способом. Из этих слов становится ясно, что правоверный разгневался за своего Господа и призвал погибель на сад, который обольстил и ввел в заблуждение его собеседника. Он поступил так в надежде на то, что его товарищ опомнится, прозреет и вернется на прямой путь, и Всевышний Аллах внял его молитве.
18:42وَأُحِيطَ بِثَمَرِهِۦ فَأَصْبَحَ يُقَلِّبُ كَفَّيْهِ عَلَىٰ مَآ أَنفَقَ فِيهَا وَهِىَ خَاوِيَةٌ عَلَىٰ عُرُوشِهَا وَيَقُولُ يَٰلَيْتَنِى لَمْ أُشْرِكْ بِرَبِّىٓ أَحَدًا٤٢
Sodiq
Va uning mevasi (halokat-la) o`raldi. O`zi esa, unga sarf qilgani hasratidan chapak chalib, bog`ida ishkomlar yiqilib yotganini ko`rib: «Qani endi Robbimga hech kimni sherik qilmaganimda», deb qolaverdi.
Uzbek - Rowwad
Унинг меваси завол топди. Ишкомлари ҳувиллаб қолди. Унга сарфлаган нарсалари учун чапак чалиб: «Парвардигоримга ҳеч кимни шерик қилмаганимда қани эди», деб қолаверди.
Содик
Ва унинг меваси (ҳалокат-ла) ўралди. Ўзи эса, унга сарф қилгани ҳасратидан чапак чалиб, боғида ишкомлар йиқилиб ётганини кўриб: «Қани энди Роббимга ҳеч кимни шерик қилмаганимда», деб қолаверди.
Mansour
(Дарҳақиқат), унинг мева-боғи ҳалок қилинди. Ўзи эса ҳувиллаб қолган ишкомларини (кўриб) ва уларга сарфлаган нарсаларини (ўйлаб), чапак чалганича (афсус-надомат чекканича): «Қани эди, мен ҳам Парвардигоримга ҳеч кимни шерик қилмаганимда!», деб қолаверди.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Мўминнинг айтгани бўлди. Кофирнинг боғи завол топиб, мевалари қуриди. Бечора кофир уни обод қилиш учун сарфлаган пулларига ачиниб, ҳасрату надомат гирдобида қолди. Узумларни ушлаб турадиган сўритоклар йиқилиб, боғ пайҳон бўлиб, вайронага айланди. Шундан сўнг кофир: "Ёлғиз Парвардигоримга иймон келтириб, У Зотга ҳеч кимни шерик қилмаганимда қани эди", деб қолди.
Тафсир ас-Саади
Аллах ниспослал наказание, которое погубило оба сада. От огромного богатства ничего не осталось. Плоды, деревья, посевы - все погибло, и тогда хозяин этих садов горько пожалел о содеянном. Он стал бить себя по рукам, сожалея о том несметном богатстве, которое он потратил на свои сады. И вот теперь от них ничего не осталось, и он ничего не получил взамен. Он также пожалел о том, что приобщил к Аллаху сотоварищей, и раскаялся в собственных злодеяниях.
18:43وَلَمْ تَكُن لَّهُۥ فِئَةٌ يَنصُرُونَهُۥ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَمَا كَانَ مُنتَصِرًا٤٣
Sodiq
Unga Allohdan boshqa yordam beradigan guruh bo`lmadi, o`zi ham nusrat qozona olmadi.
Uzbek - Rowwad
Аллоҳдан ўзга унга ёрдам берадиган бирон гуруҳ топилмади. Ўзига ўзи ҳам ёрдам бера олмади.
Содик
Унга Аллоҳдан бошқа ёрдам берадиган гуруҳ бўлмади, ўзи ҳам нусрат қозона олмади.
Mansour
Шунингдек, унинг учун Аллоҳдан ўзга на бир ёрдам берадиган жамоат бўлди ва на ўзи (ўзига) ёрдам бера олгувчи бўлди.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Кофир ўзининг одамлари билан керилиб, фахрланиб юрарди. Лекин бошига тушган бу кулфатдан одамлари уни қутқара олмадилар. Ўзи ҳам боғини пайҳон бўлишдан қутқара олмади.
Тафсир ас-Саади
Еще недавно он гордился тем, что имеет огромное состояние и многочисленных помощников. Когда же на него обрушилась лютая кара, он лишился всего, чем гордился. Никто не смог прийти ему на помощь в тот момент, когда он больше всего нуждался в помощи, и сам он не смог предотвратить беду. Да и кто способен уберечь себя или других от предопределения Аллаха?!! Оно исполняется неукоснительно, и даже если все обитатели небес и земли соберутся вместе, чтобы предотвратить нечто предопределенное Аллахом, они не сумеют сделать этого. И нет ничего удивительного в том, что Аллах смилостивился над человеком, который потерял свое богатство, и помог ему раскаяться в собственном беззаконии и вернуться на прямой путь. В пользу этого говорят слова раскаяния, которые произнес хозяин садов, и наказание, которое постигло его в мирской жизни. Аллах лишил его того, что заставляло его преступать дозволенное, и если Аллах желает человеку добра, то Он наказывает его при жизни. Воистину, человеческий разум не в состоянии объять милость Аллаха, и отрицают ее только несправедливые невежды.
18:44هُنَالِكَ ٱلْوَلَٰيَةُ لِلَّهِ ٱلْحَقِّ ۚ هُوَ خَيْرٌ ثَوَابًا وَخَيْرٌ عُقْبًا٤٤
Sodiq
Bunday maqomda haq nusrat Allohga xosdir. U yaxshi savobli va yaxshi oqibatli Zotdir.
Uzbek - Rowwad
У ерда ҳокимият Ҳақ (таолоники) Аллоҳникидир. У савоб беришда ҳам энг яхши Зотдир, оқибатни белгилашда ҳам энг яхши Зотдир.
Содик
Бундай мақомда ҳақ нусрат Аллоҳга хосдир. У яхши савобли ва яхши оқибатли Зотдир.
Mansour
У жойда (Қиёмат Кунида) ҳам салтанат Ҳақ таолоникидир. У энг яхши савоб — мукофот ато этгувчи ва энг хайрли оқибатни бергувчи Зотдир.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Бундай ўринда ҳар қандай нуқсондан пок Аллоҳдан ўзга ҳеч ким мададкор бўла олмас. Аллоҳ Ўзининг дўстлари мўминларга савоб бериш борасида ҳам, уларга гўзал оқибатни тайёрлаб қўйиш борасида ҳам энг яхши Зотдир.
Тафсир ас-Саади
Аллах наказал беззаконника, который преступил дозволенное и отдал предпочтение мирской жизни, и почтил праведника, который уверовал, совершал благие деяния, благодарил своего Господа и призывал к этому окружающих. Благодаря этому стало ясно, что только Аллах является истинным Покровителем. Он покровительствует каждому, кто искренне уверовал в него и исповедовал богобоязненность. Таких людей Он вознаграждает самыми различными почестями и оберегает от зла и наказания. Если же человек отказывается уверовать в своего Господа, то он лишается покровительства Аллаха и лишается мирских и духовных благ. И самая страшная участь постигает его как при жизни на земле, так и после смерти. Эта замечательная история призывает людей задуматься над положением тех, кого Аллах наделил мирским богатством. Если это богатство обольщает человека, отвлекает его от Последней жизни и заставляет совершать грехи, то оно непременно иссякнет и исчезнет. Такому человеку будет предоставлена возможность наслаждаться мирскими благами в течение короткого времени, после чего он уже не сможет обрести счастья. Вот почему раб Божий не должен обольщаться имуществом и детьми, а должен всегда помнить об Аллахе, по Чьей милости Он обрел мирские блага. В таких случаях мусульманину следует говорить: «Так пожелал Аллах! Нет мощи, кроме как от Аллаха!» (Sura 18 «Каҳф», Oyat 39). Эти слова являются выражением признательности Аллаху и помогают человеку сохранить нажитое добро. И именно так правоверный посоветовал поступить своему невежественному собеседнику. В этой истории содержится предписание не придавать значения мирским удовольствиям и прелестям и чаще думать о вознаграждении, которое ожидает верующих у Аллаха. Вот почему правоверный сказал: «Ты считаешь, что у меня меньше богатства и детей, чем у тебя, а ведь мой Господь может даровать мне то, что лучше твоего сада» (Sura 18 «Каҳф», Oyat 39–40). Из нее становится ясно, что богатство и дети не способны принести пользу человеку, если он не повинуется Аллаху. Всевышний сказал: «Ни ваше богатство, ни ваши дети не приближают вас к Нам, если только вы не уверовали и не поступаете праведно» (Sura 34 «Сабаъ», Oyat 37). В ней содержится молитва о гибели имущества людей, которые преступили границы дозволенного по причине своего благосостояния, и прежде всего это относится к тем, кто по причине своего богатства осмелился возгордиться над правоверными. Из нее становится ясно, что только Аллах решает, кому покровительствовать, а кого лишать покровительства. Результаты этого покровительства прояснятся тогда, когда рассеется мрак и настанет пора возмездия. Вот тогда труженики получат заслуженное вознаграждение, и поэтому Всевышний Аллах сказал: «В таких случаях оказать поддержку может только Истинный Аллах. У Него - лучшее вознаграждение и лучший исход» (Sura 18 «Каҳф», Oyat 44). 18:45وَٱضْرِبْ لَهُم مَّثَلَ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا كَمَآءٍ أَنزَلْنَٰهُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ فَٱخْتَلَطَ بِهِۦ نَبَاتُ ٱلْأَرْضِ فَأَصْبَحَ هَشِيمًا تَذْرُوهُ ٱلرِّيَٰحُ ۗ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ مُّقْتَدِرًا٤٥
Sodiq
Ularga dunyo hayotining misolini keltir. U, Biz osmondan tushirgan suvga o`xshaydi. Uning sababi ila yer nabototlari aralashib chiqdi. Bas, xashakka aylanib, uni shamol uchirib ketdi. Alloh har bir narsaga qodir bo`lgan Zotdir.
[1]
[1] Alloh taolo bu oyatda dunyo hayotini, yerdan unib chiqadigan nabototlarga o`xshatmoqda. Yomg`ir yoqqanida ko`zni quvontiruvchi yam-yashil o`simliklar o`sib chiqqandek, kishiga yangi hayot berilganida ham bu dunyo unga go`zal, yosh, chiroyli va lazzatli ko`rinadi. Ammo vaqt o`tishi bilan nabototlar qurib, xashakka aylanib, ularni shamol uchirib ketgani singari, hayotning ham o`tkinchi ekanligi ayon bo`lib qoladi. Shuning uchun o`tkinchi narsaga aldanib qolmaslik kerak. Qodir Allohni hech qachon unutmasdan, oxiratga, abadiy hayotga tayyorgarlik ko`rish lozim.)
Uzbek - Rowwad
Уларга дунё ҳаётини мисол қилиб келтиринг. У Биз осмондан ёғдирган сув кабидирки, у туфайли ердан ҳар хил ўсимликлар униб, кейин улар яна шамол учириб кетадиган хашакка айландилар. Аллоҳ ҳар нарсага Қодир бўлган Зотдир.
Содик
Уларга дунё ҳаётининг мисолини келтир. У, Биз осмондан туширган сувга ўхшайди. Унинг сабаби ила ер набототлари аралашиб чиқди. Бас, хашакка айланиб, уни шамол учириб кетди. Аллоҳ ҳар бир нарсага қодир бўлган Зотдир.
[20]
[20] Аллоҳ таоло бу оятда дунё ҳаётини, ердан униб чиқадиган набототларга ўхшатмоқда. Ёмғир ёққанида кўзни қувонтирувчи ям-яшил ўсимликлар ўсиб чиққандек, кишига янги ҳаёт берилганида ҳам бу дунё унга гўзал, ёш, чиройли ва лаззатли кўринади. Аммо вақт ўтиши билан набототлар қуриб, хашакка айланиб, уларни шамол учириб кетгани сингари, ҳаётнинг ҳам ўткинчи эканлиги аён бўлиб қолади. Шунинг учун ўткинчи нарсага алданиб қолмаслик керак. Қодир Аллоҳни ҳеч қачон унутмасдан, охиратга, абадий ҳаётга тайёргарлик кўриш лозим.)
Mansour
(Эй Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом, одамларга) ҳаёти дунё мисолини келтиринг, (У) худди бир сув кабидирки, Биз осмондан ёғдириб (аввал — киши ҳаётининг баҳорида) у сабабли замин набототи (бир-бирига) аралашиб-чирмашиб кетур, сўнгра (ҳаёт кузи келгач) шамоллар учириб кетадиган хас-хашакка айланиб қолур. Аллоҳ ҳамма нарсага қодир бўлган Зотдир.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Эй Пайғамбар, дунёга алданиб қолганларга бир мисол келтиринг. Дунё завол топиш ва тезда фанога юз тутиш борасида худди осмондан бир ёмғир ёғиб, у туфайли ер юзида ўсимликлар униб, салдан кейин эса улар қуриб-қовжираб, синиб-парчаланиб, синган бўлакларини шамоллар учириб кетишига, ер эса яна боягидек тап-тақир бўлиб қолишига ўхшайди. Аллоҳ ҳар доим ҳар ишга қодир. У Зотнинг қўлидан келмайдиган иш йўқ. Истаган пайтида жон ато этади, истаган пайтида фано чоҳига отади.
Тафсир ас-Саади
Всевышний повелел Своему пророку и всем, кто унаследовал от него истинное знание, приводить людям притчу о мирской жизни, дабы каждый человек имел полное представление о видимой и невидимой сторонах жизни на земле. Благодаря этому люди получают возможность сравнить мирскую жизнь с вечной жизнью после смерти и отдать предпочтение той из них, которая более всего заслуживает этого. Мирская жизнь подобна дождю, который выпадает на землю и заставляет растения произрастать и зеленеть. Они цветут и доставляют людям много радости, а наряду с этим привлекают к себе взоры многих беспечных невежд. Но приходит время, когда они превращаются в сухие былинки, разносимые ветром. Восхитительная зелень, яркие краски, прекрасные виды - все исчезает, и земля покрывается пылью и песком. Люди перестают любоваться ею и отворачиваются от нее. То же самое можно сказать о мирской жизни. Человек наслаждается своей молодостью, стремиться превзойти своих друзей и сверстников, зарабатывает дирхемы и динары, получает удовольствие от земных прелестей и каждый миг пытается удовлетворить свои многочисленные желания. Он думает, что это будет продолжаться целую вечность, но внезапно он расстается с жизнью или теряет свое богатство. Он перестает радоваться и лишается удовольствий, а его сердце переполняется страданиями. Человек расстается с молодостью, теряет былую силу, лишается богатства и оказывается наедине со своими добрыми или злыми деяниями. И тогда грешник осознает всю тяжесть своего положения и начинает кусать себе пальцы. Он хочет начать жизнь заново не для того, чтобы вновь наслаждаться мирскими прелестями, а для того, чтобы восполнить упущенное благодаря искреннему покаянию и праведным деяниям. Благоразумный праведник всегда чувствует себя на месте такого человека и говорит себе: «Представь себе, что ты умер, потому что тебе не удастся избежать этой участи. В каком же положении тебе хочется оказаться? Ты можешь выбрать мирскую жизнь и наслаждаться ею, как это делает пастбищный скот. Но есть и другой выбор. Ты можешь трудиться ради жизни, в которой человек наслаждается вечными благами, отдыхает в прохладной тени и пользуется щедротами, доставляют радость сердцам и которыми упиваются взоры». Судя по этому выбору, можно определить, кого Аллах наставляет на прямой путь, а кого бросает на произвол судьбы; кому суждено приобрести великий удел, а кому суждено оказаться в убытке. Вот почему далее Всевышний Аллах сказал:
18:46ٱلْمَالُ وَٱلْبَنُونَ زِينَةُ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۖ وَٱلْبَٰقِيَٰتُ ٱلصَّٰلِحَٰتُ خَيْرٌ عِندَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَخَيْرٌ أَمَلًا٤٦
Sodiq
Mol-mulk, bola-chaqa hayoti dunyo ziynatidir. Boqiy qolguvchi solih amallar Robbing huzurida savob va umid jihatidan yaxshiroqdir.
[1]
[1] Ha, molu mulk, bola-chaqa bu dunyoning ziynatidir, ammo qiymati emasdir. Islomda ziynatga ham halol-pok bo`lish sharti ila izn berilgan. Ammo ziynatlar hayot qadrini o`lchovchi qiymatga aylantirilmagan. Ziynatga ziynat deb qaralgan. Islomda boqiy qoluvchi solih amallar qiymat sanaladi. Insonga uning iymoni va yaxshi amaliga qarab qiymat beriladi.)
Uzbek - Rowwad
Мол-мулк, бола-чақа шу дунё ҳаётининг безагидир. Парвардигорингиз ҳузурида эса боқий қолгувчи яхши амаллар савоб жиҳатидан ҳам яхшироқдир, орзу қилиш жиҳатидан ҳам яхшироқдир.
Содик
Мол-мулк, бола-чақа ҳаёти дунё зийнатидир. Боқий қолгувчи солиҳ амаллар Роббинг ҳузурида савоб ва умид жиҳатидан яхшироқдир.
[21]
[21] Ҳа, молу мулк, бола-чақа бу дунёнинг зийнатидир, аммо қиймати эмасдир. Исломда зийнатга ҳам ҳалол-пок бўлиш шарти ила изн берилган. Аммо зийнатлар ҳаёт қадрини ўлчовчи қийматга айлантирилмаган. Зийнатга зийнат деб қаралган. Исломда боқий қолувчи солиҳ амаллар қиймат саналади. Инсонга унинг иймони ва яхши амалига қараб қиймат берилади.)
Mansour
Мол-мулк, бола-чақа шу ҳаёти дунё зийнатидир. Парвардигорингиз наздида эса (абадий) қолгувчи яхши амаллар савоблироқ ва орзулироқ (орзу қилишга арзирлироқдир).
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Мол-давлат ва бола-чақа шу дунёнинг безагидир. Охиратда эса Аллоҳ ризоси йўлида сарфланмаган мол-давлатдан фойда йўқ. Аллоҳ ризоси йўлидаги ишлар ва гаплар бу дунёнинг ҳар қанча зебу зийнатидан яхшироқдир. Инсоннинг орзу қилишига, интилишига арзийдиган нарса мана шудир. Зеро, дунёнинг зебу зийнати фонийдир. Аллоҳ ризоси йўлидаги ишлар ва гаплар эса боқийдир.
Тафсир ас-Саади
Богатство и дети остаются в мирской жизни, и только нетленные благодеяния сопровождают человека повсюду, принося ему огромную пользу и доставляя ему радость. Это относится ко всем обязательным и желательным праведным поступкам, совершая которые человек выполняет свои обязанности перед Аллахом и Его рабами. К таким благодеяниям относятся совершение намаза, выплата закята, раздача пожертвований, совершение хаджа и малого паломничества, возвеличивание и прославление Аллаха, чтение Корана, приобретение полезного знания, призыв к совершению богоугодных дел, предостережение от грехов и непристойностей, поддержание родственных уз, заботливое отношение к родителям, женам, рабам и животным, а также любое добро, которое человек делает окружающим. Эти благодеяния сохраняются навечно, приносят человеку самое щедрое вознаграждение и заслуживают того, чтобы на них возлагались надежды. Это вознаграждение не только сохраняется, но и приумножается, и человек может при необходимости рассчитывать на него. Вот ради чего должны состязаться друг с другом люди, которые желают вступить в состязание! Вот ради чего должны соперничать труженики и усердствовать праведники! Задумайся над тем, что Аллах вначале привел притчу о том, что представляет собой земной мир, которому суждено исчезнуть, а затем возвестил о том, что все мирское бывает двух видов. К первому виду относятся богатство, дети и мирские услады, которые доставляют человеку непродолжительное удовольствие, а затем исчезают, не принося ему никакой пользы, а порой даже нанося непоправимый урон. А ко второму виду относятся нетленные благодеяния, которые становятся вечным достоянием человека. Затем Всевышний Аллах поведал об ужасных и тревожных событиях, которые произойдут в День воскресения, и сказал:
18:47وَيَوْمَ نُسَيِّرُ ٱلْجِبَالَ وَتَرَى ٱلْأَرْضَ بَارِزَةً وَحَشَرْنَٰهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ أَحَدًا٤٧
Sodiq
Tog`larni yurgizadigan kunimizni va yerni yap-yalang`och ko`radigan kuningni esla! O`shanda ularni jamlaymiz va biron kishini qo`ymaymiz.
Uzbek - Rowwad
Биз тоғларни жилдирадиган ва сизлар заминни яланг ҳолида кўрадиган кунни эсланг! Ўшанда уларни тўплаймиз. Улардан биронтасини қолдирмаймиз.
Содик
Тоғларни юргизадиган кунимизни ва ерни яп-яланғоч кўрадиган кунингни эсла! Ўшанда уларни жамлаймиз ва бирон кишини қўймаймиз.
Mansour
Биз тоғларни (булутлар янглиғ) юргизадиган ва сиз (барчангиз) Ерни очиқ-яланғоч (тоғ-тошларсиз, боғ-роғларсиз) кўрадиган Кунни (яъни, Қиёматни эслангиз)! (У Кунда) Биз улардан биронтасини қўймай йиғдик.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Биз тоғларни ўз ўрнидан жилдириб юборадиган кунни эсланг. Устидаги тоғлар, дарахтлар ва бинолар қулагани боис заминнинг ҳамма жойи яланг бўлиб қолади. Ўшанда ҳамма махлуқотларни маҳшаргоҳга йиғамиз. Биронтасини қолдирмасдан, ҳаммасини қайта тирилтирамиз.
Тафсир ас-Саади
Горы сдвинутся с мест и превратятся в песчаные дюны. Затем они станут мягкими, словно расчесанная шерсть, а затем превратятся в развеянный прах и исчезнут, после чего земля станет плоской равниной, на которой не будет ни возвышений, ни углублений. Аллах соберет на ней все Свои творения, и никто не будет отсутствовать на этом сборище. Первые и последующие поколения людей, жившие посреди бескрайних пустынь и морей, соберутся вместе после того, как расстались друг с другом, и воскреснут после того, как превратились в прах. Люди получат новую жизнь и рядами предстанут перед Аллахом для того, чтобы Он взглянул на их деяния и вынес свой справедливый приговор. Всевышний сказал:
18:48وَعُرِضُواْ عَلَىٰ رَبِّكَ صَفًّا لَّقَدْ جِئْتُمُونَا كَمَا خَلَقْنَٰكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ ۚ بَلْ زَعَمْتُمْ أَلَّن نَّجْعَلَ لَكُم مَّوْعِدًا٤٨
Sodiq
Va Robbingga safga tortilgan hollarida ro`baro` qilindilar. «Batahqiq, sizlarni avval qanday yaratgan bo`lsak, shunday Bizga keldingiz. Ammo siz Bizni hech joy va vaqt va'da qilganimiz yo`q, deb o`ylar edingiz», (deyildi).
[1]
[1] Ya'ni, onadan yangi tug`ilganday holda qayta tirilib huzurimga keldingiz. Molu dunyongiz, bola-chaqangiz, xizmatchi-mardikoringiz, mansab-amalingiz va do`st-yoringiz u dunyoda qolib ketdi. Va'da qilingan qiyomat kuniga, mahshardagi to`planish joyiga ishonmas edingiz. Mana, va'da qilingan o`sha vaqt — qiyomat kuni qoyim bo`ldi. Mana, va'da qilingan o`sha joyda — mahsharda saf tortib turibsiz. Endi sizga va'da qilingan jazolarni beramiz.)
Uzbek - Rowwad
Улар саф тортган ҳолларида Парвардигорингизга рўбарў қилиндилар. «Мана, сизларни дастлаб қандай яратган бўлсак, ўшандай ҳолингизда ҳузуримизга келдингиз. Лекин ўйладингизки, Биз ҳеч қачон сизлар учун бир жойни ва вақтни тайин қилмасмиз».
Содик
Ва Роббингга сафга тортилган ҳолларида рўбарў қилиндилар. «Батаҳқиқ, сизларни аввал қандай яратган бўлсак, шундай Бизга келдингиз. Аммо сиз Бизни ҳеч жой ва вақт ваъда қилганимиз йўқ, деб ўйлар эдингиз», (дейилди).
[22]
[22] Яъни, онадан янги туғилгандай ҳолда қайта тирилиб ҳузуримга келдингиз. Молу дунёнгиз, бола-чақангиз, хизматчи-мардикорингиз, мансаб-амалингиз ва дўст-ёрингиз у дунёда қолиб кетди. Ваъда қилинган қиёмат кунига, маҳшардаги тўпланиш жойига ишонмас эдингиз. Мана, ваъда қилинган ўша вақт — қиёмат куни қойим бўлди. Мана, ваъда қилинган ўша жойда — маҳшарда саф тортиб турибсиз. Энди сизга ваъда қилинган жазоларни берамиз.)
Mansour
Улар саф тортган ҳолларида Парвардигорингизга рўбарў қилиндилар (ва Биз уларга айтдик): «Мана, сизларни аввал-бошда қандай яратган бўлсак, шундай ҳолда (яъни, мол-дунё, бола-чақаларингизни тарк қилиб, яланғоч ҳолингизда) ҳузуримизга келдингиз. Балки Бизни, сизларга ваъда қилинган Кунни (яъни, Қиёматни пайдо) қила олмас, деб ўйлагандирсизлар?!»
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Одамлар саф-саф бўлиб, Парвардигорингизга рўбарў қилинурлар. Кейин Аллоҳ улардан ҳисоб олур. Уларга шундай дейилур: "Мана, ҳузуримизга яланғоч, ялангоёқ, онадан қандай туғилган бўлсангиз, ўшандай ҳолингизда келдингиз. Қайта тирилмаймиз, қилган ишларимизга жавоб бермаймиз, жазойимизни олмаймиз, деб ўйлагандингиз."
Тафсир ас-Саади
Вы лишились своего богатства и расстались со своими семьями и родственниками. У вас нет ничего, кроме совершенных вами деяний и заработанного вами добра и зла. Аллах скажет Своим рабам: «Вы явились к Нам одинокими, какими Мы сотворили вас в первый раз, и оставили позади себя то, чем Мы вас наделили. Мы не видим с вами ваших заступников, которых вы для себя считали сотоварищами Аллаха» (Sura 6 «Анъом», Oyat 94). 18:49وَوُضِعَ ٱلْكِتَٰبُ فَتَرَى ٱلْمُجْرِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا فِيهِ وَيَقُولُونَ يَٰوَيْلَتَنَا مَالِ هَٰذَا ٱلْكِتَٰبِ لَا يُغَادِرُ صَغِيرَةً وَلَا كَبِيرَةً إِلَّآ أَحْصَىٰهَا ۚ وَوَجَدُواْ مَا عَمِلُواْ حَاضِرًا ۗ وَلَا يَظْلِمُ رَبُّكَ أَحَدًا٤٩
Sodiq
Va kitob qo`yildi. Bas, jinoyatchilarni undagi narsadan qo`rqqan hollarida ko`rasan. Ular: «Voy, sho`rimiz qurisin. Bu qanday kitob, kichikni ham, kattani ham hech qo`ymay hisob qilibdi-ya», derlar. Va qilgan amallarini hozir holda topdilar. Robbing hech kimga zulm qilmas.
Uzbek - Rowwad
Номаи аъмол қўйилур. Бас, кўрасизки, гуноҳкорлар унда битилган нарсадан даҳшатга тушиб: «Шўримиз қуриб қолди, бу қандай китобки, каттасини ҳам, кичигини ҳам қолдирмай, ҳаммасини қайд қилиб қўйибди», дейдилар. Қилган ишларини ҳозиру нозир топадилар. Парвардигорингиз ҳеч кимга зулм қилмас.
Содик
Ва китоб қўйилди. Бас, жиноятчиларни ундаги нарсадан қўрққан ҳолларида кўрасан. Улар: «Вой, шўримиз қурисин. Бу қандай китоб, кичикни ҳам, каттани ҳам ҳеч қўймай ҳисоб қилибди-я», дерлар. Ва қилган амалларини ҳозир ҳолда топдилар. Роббинг ҳеч кимга зулм қилмас.
Mansour
(Сўнг ҳар бир кишининг) номаи аъмоли ўртага қўйилур. Бас, гуноҳкорларнинг унда (битилган) нарсалардан даҳшатга тушиб: «Бизларга ҳалокат бўлғай, бу қандоқ китобки, на кичик ва на катта (гуноҳни) қолдирмай, барчасини ҳисоблаб-битиб қўйибди», дейишларини кўрурсиз. Улар қилиб ўтган барча амалларини ҳозиру нозир ҳолда топурлар. Парвардигорингиз ҳеч кимга зулм қилмас.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Номаи аъмоллар қўйилур. Кимдир уни ўнг қўли билан олса, кимдир чап қўли билан олар. Ана шунда, эй инсон, кофирларнинг қўрқувдан дағ-дағ титраётганларини кўрасан. Чунки улар ўзларининг куфру маъсиятлар ила келганларини жуда яхши биладилар ва шундай дейдилар: "Воҳ, шўримиз қуриб қолди. Бу қандай номаи аъмолки, катта-ю кичик, биронта амалимизни қолдирмасдан, ҳаммасини битиб қўйибди". Шу дунёда қилиб ўтган ҳамма гуноҳлари ёзиб қўйилганини кўрадилар. Эй, Пайғамбар, Парвардигорингиз ҳеч кимга зулм қилмас. Биронта бегуноҳни жазоламас. Итоаткорнинг савобини эса тўкис ҳолда берар.
Тафсир ас-Саади
О неверные! Вы отрицали воскрешение, но теперь воочию убедились в его истинности. Вы не верили в воздаяние за совершенные деяния и считали ложью обещание и предупреждение Аллаха. И вот теперь вы узрите истину и вкусите воздаяние. Сегодня благородные ангелы предъявят вам письмена, в которых записано каждое из ваших деяний, и ваши сердца будут объяты страхом и ужасом, от которого твердыни будут готовы разрушиться и расплавиться. Грешники и преступники будут охвачены паническим страхом, и когда они увидят свои слова и деяния записанными и подсчитанным, то скажут: «Горе нам! Что это за книга! В ней не упущен ни малый, ни великий грех - все подсчитано». Малые и великие прегрешения, сокровенные мысли и обнародованные деяния, а также совершенные днем и ночью поступки - все записано, и ничто не предано забвению. Нечестивцы обнаружат перед собой все свои деяния и не смогут отрицать очевидного. Аллах не поступит с ними несправедливо, потому что они признаются в совершенных грехах, будут опозорены и получат только заслуженное возмездие. Всевышний скажет: «Это - за то, что приготовили твои руки, ведь Аллах не поступает несправедливо с рабами» (Sura 22 «Ҳаж», Oyat 10). Он вынесет свой приговор либо по милости, либо по справедливости. 18:50وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَٰٓئِكَةِ ٱسْجُدُواْ لِـَٔادَمَ فَسَجَدُوٓاْ إِلَّآ إِبْلِيسَ كَانَ مِنَ ٱلْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِۦٓ ۗ أَفَتَتَّخِذُونَهُۥ وَذُرِّيَّتَهُۥٓ أَوْلِيَآءَ مِن دُونِى وَهُمْ لَكُمْ عَدُوُّۢ ۚ بِئْسَ لِلظَّٰلِمِينَ بَدَلًا٥٠
Sodiq
Farishtalarga: «Odamga sajda qilinglar», deganimizni esla. Bas, o`shanda ular sajda qildilar. Magar iblis qilmadi. U jindan bo`lgan edi. U o`z Robbining amridan chiqdi. Endi sizlar meni qo`yib uni va uning zurriyotlarini do`st qilib olasizlarmi?! Holbuki, u sizlarga dushman-ku! U, zolimlar uchun naqadar yomon badaldir.
Uzbek - Rowwad
Эсланг! Фаришталарга, Одамга сажда қилингиз, деганимизда (ҳаммалари) сажда қилдилар. Фақат Иблисгина (сажда қилмади). У жинлар тоифасидан эди. Парвардигорининг фармонига қарши чиқди. Энди сизлар Мени қўйиб, ўшани ва унинг зурриётини дўст тутасизларми? Ахир улар сизларга душман-ку. Бу золимлар учун нақадар ёмон бадалдир.
Содик
Фаришталарга: «Одамга сажда қилинглар», деганимизни эсла. Бас, ўшанда улар сажда қилдилар. Магар иблис қилмади. У жиндан бўлган эди. У ўз Роббининг амридан чиқди. Энди сизлар мени қўйиб уни ва унинг зурриётларини дўст қилиб оласизларми?! Ҳолбуки, у сизларга душман-ку! У, золимлар учун нақадар ёмон бадалдир.
Mansour
Эсланг, (эй Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом), фаришталарга Одамга таъзим қилинг, дейишимиз билан саждага эгилдилар. Фақат иблис (сажда қилмади). У жинлардан эди. Бас, Парвардигорининг амрига бўйинсунишдан бош тортди. Энди сизлар (эй Одам болалари), Мени қўйиб, уни (яъни, иблисни) ва зурриётларини дўст турурмисиз?! Улар сизларга душман-ку! У (иблис) золим кимсалар учун (Аллоҳнинг ўрнига ибодат қилинадиган) нақадар ёмон «бадал ўринбосардир».
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Эй Пайғамбар, эсланг! Фаришталарга: "Одамга салом бериш маъносида сажда қилингиз", деган эдик, ҳаммалари Парвардигорнинг фармонига бўйсуниб, сажда қилдилар. Биргина шайтон фармони илоҳийга бўйсунмади. У фаришталардан эмас, жинлардан эди. Одамга сажда қилишдан бош тортди, ўзини катта олди. Шу билан Парвардигорга итоатсизлик қилди. Эй одамлар, энди Аллоҳни қўйиб, шу шайтонни ва унинг авлодини дўст тутасизларми? Ахир улар сизнинг душманингиз-ку! Қандай қилиб душманингизни дўст тутасиз? Аллоҳни қўйиб, шайтонга дўст бўлиш золимлар учун нақадар манфур ва жирканч бадал!
Тафсир ас-Саади
Всевышний Аллах поведал о той ненависти, которую испытывает Иблис по отношению к Адаму и его потомкам. После сотворения Адама Аллах повелел ангелам поклониться ему и тем самым выразить ему свое почтение и выполнить повеление своего Господа. Ангелы покорились Божьей воле, но Иблис отказался сделать это. Он был родом из джиннов и ослушался своего Господа. Он сказал: «Неужели я паду ниц перед тем, кого Ты создал из глины?» (Sura 17 «Исро», Oyat 61). Он же сказал: «Я лучше него. Ты сотворил меня из огня, а его сотворил из глины» (Sura 38 «Сод», Oyat 76). Этими словами сатана обнародовал ненависть, которую он питал к Аллаху и праотцу человеческого рода. Почему же тогда люди признают Иблиса и его потомков своими покровителями вместо Аллаха? Как же скверен выбор тех, кто отдает предпочтение покровительству сатаны, который призывает людей к распутству и мерзостям, и кто отказывается от покровительства Милостивого Аллаха, Который властен одарить Своих рабов счастьем, радостью и преуспеянием! Это откровение призывает людей враждовать с сатаной и бороться с его наущениями. В нем также упоминается причина такого отношения к сатане, а заключается она в том, что только несправедливый человек становится поборником сатаны. А кто может быть несправедливее того, кто обращается за помощью к своему лютому врагу и отказывается от покровительства Достохвального Господа?!! Всевышний сказал: «Аллах - Покровитель тех, которые уверовали. Он выводит их из мраков к свету. А покровителями и помощниками неверующих являются тагуты, которые выводят их из света к мракам» (Sura 2 «Бақара», Oyat 257); «Они сочли дьяволов своими покровителями и помощниками вместо Аллаха и полагают, что следуют прямым путем» (Sura 7 «Аъроф», Oyat 30). 18:51۞۞ مَّآ أَشْهَدتُّهُمْ خَلْقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَلَا خَلْقَ أَنفُسِهِمْ وَمَا كُنتُ مُتَّخِذَ ٱلْمُضِلِّينَ عَضُدًا٥١
Sodiq
Men ularni na osmonlaru yerni yaratishga va na o`zlarini yaratishga guvoh qilganman va adashtirguvchilarni yordamchi qilib olgan emasman.
Uzbek - Rowwad
Осмонлару ернинг яратилишига ҳам, ўзларининг яратилишига ҳам уларни гувоҳ қилган эмасман. Адаштирувчиларни Ўзимга ёрдамчи қилиб олган эмасман.
Содик
Мен уларни на осмонлару ерни яратишга ва на ўзларини яратишга гувоҳ қилганман ва адаштиргувчиларни ёрдамчи қилиб олган эмасман.
Mansour
Мен уларни (иблис ва унинг зурриётини) осмонлар ва Ерни яратишга ва на ўзларини яратишга гувоҳ қилган эмасман (яъни, улар Еру осмонлар қандай яралганини ҳам, ўзлари қандай яралганликларини ҳам мутлақо билмайдилар, буларнинг барчасини ёлғиз Ўзим яратганман), шунингдек, бу йўлдан оздиргувчиларни (Ўзимга) ёрдамчи ҳам қилиб олганим йўқ (бас, сизлар нечун уларга ибодат қилурсизлар)?!
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Мени қўйиб, ўшаларни дўст тутдингиз. Ҳолбуки, улар ҳам худди сизлардек бандалар, холос. Осмонлару ерни яратаётганимда уларга кўрсатиб, уларни гувоҳ қилиб яратмаганман. Бир-бирларининг яратилишига ҳам гувоҳ бўлмаганлар. Яратиш, тадбир қилиш бобида Мен Ягонаман. Одамларни йўлдан оздирадиган инсу жин шайтонларини Ўзимга ёрдамчи қилиб олган эмасман. Мен ҳеч қачон ёрдамчига муҳтож бўлмайман.
Тафсир ас-Саади
Аллах не сделал дьяволов и грешников, которые вводят в заблуждение людей, очевидцами сотворения небес и земли и сотворения самих себя. Они не присутствовали при этом, и Аллах не советовался с ними, когда принимал решение. И тем более они не принимали участия в самом сотворении! Аллах является Единственным Творцом и Правителем. Он предопределяет все сущее, создает творения и управляет ими в соответствии со Своей божественной мудростью. Что же заставляет нечестивцев приобщать к Нему сотоварищей, признавая дьяволов своими покровителями и повинуясь им так, как надлежит повиноваться одному Аллаху. А ведь не дьяволы сотворили людей. Более того, они даже не присутствовали при сотворении Вселенной и не помогали Аллаху в этом. Вот почему Он возвестил о том, что не берет в помощники тех, кто вводит других в заблуждение. Не подобает Ему предоставлять таким творениям право распоряжаться делами Вселенной, потому что они вводят Его рабов в заблуждение и враждуют с Ним. Такие творения недостойны быть приближенными к Нему и заслуживают иной участи.
18:52وَيَوْمَ يَقُولُ نَادُواْ شُرَكَآءِىَ ٱلَّذِينَ زَعَمْتُمْ فَدَعَوْهُمْ فَلَمْ يَسْتَجِيبُواْ لَهُمْ وَجَعَلْنَا بَيْنَهُم مَّوْبِقًا٥٢
Sodiq
U zot: «Sizlar Mening «sheriklarim» deb o`ylaganlaringizni chaqiring», degan kunida ularni chaqirdilar. Bas, ular javob bermadilar va ularning orasiga halokatgoh qilmishmiz.
Uzbek - Rowwad
(Аллоҳ): «Менинг шерикларим, деб ўйлаган (бут)ларингизни чақиринглар», деган кунда улар чақирдилар, бас, (бутлари) уларга жавоб бермади. Уларнинг орасида бир ҳалокат чоҳини пайдо қилиб қўйганмиз.
Содик
У зот: «Сизлар Менинг «шерикларим» деб ўйлаганларингизни чақиринг», деган кунида уларни чақирдилар. Бас, улар жавоб бермадилар ва уларнинг орасига ҳалокатгоҳ қилмишмиз.
Mansour
У Кунда (Қиёмат қойим бўлганида, Аллоҳ): «Сизлар Менинг шерикларим деб ўйлаган бутларингизни) чақирингиз», дер. Бас, (мушриклар) уларни чорлаганларида, (улар) жавоб қила олмайдилар. (Чунки) Биз уларнинг ўрталарида ҳалокат чоҳини (дўзахни) пайдо қилиб қўйгандирмиз.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Эй Пайғамбар, уларга Қиёмат кунини эслатинг. У кунда Аллоҳ мушрикларга: "Менинг шерикларим деб ўйлаган бутларингизни ёрдамга чақиринглар", дейди. Улар чақирадилар. Бутлари эса чақириққа жавоб бермайдилар. Биз бу бандалар билан уларнинг маъбудлари орасида бир ҳалокат чоҳини пайдо қилиб қўйганмиз. Ҳаммалари ўша чоҳга қулайдилар. У жаҳаннам оловидир.
Тафсир ас-Саади
После того как Всевышний Аллах упомянул о судьбе многобожников в мирской жизни, самым ярким образом изобличил порочность многобожия и возвестил о невежестве и глупости каждого, кто поклоняется ложным богам, Он упомянул о том, что произойдет между идолопоклонниками и придуманными ими божествами в Судный день. Многобожники приобщали к Аллаху сотоварищей, в то время как на небесах и на земле нет иного божества, кроме Него. И поэтому Он велит им позвать на помощь своих вымышленных богов, дабы те избавили их от великих бедствий. Многобожники обратятся к ним за помощью, но те не ответят на их зов, потому что в этот день власть будет принадлежать одному Аллаху, и ни одно творение не сможет принести хотя бы крупицу пользы ни себе, ни окружающим. Между многобожниками и идолами будет воздвигнута губительная преграда, которая будет отделять их друг от друга. В этот день они возненавидят друг друга и станут отрекаться друг от друга, и поэтому Всевышний Аллах сказал: «Кто же находится в большем заблуждении, чем те, которые взывают вместо Аллаха к тем, которые не ответят им до Дня воскресения и которые не ведают об их зове?! А когда люди будут собраны, они станут их врагами и будут отвергать их поклонение» (Sura 46 «Аҳқоф», Oyat 5–6). 18:53وَرَءَا ٱلْمُجْرِمُونَ ٱلنَّارَ فَظَنُّوٓاْ أَنَّهُم مُّوَاقِعُوهَا وَلَمْ يَجِدُواْ عَنْهَا مَصْرِفًا٥٣
Sodiq
Jinoyatchilar do`zaxni ko`rurlar va, albatta, unga tushuvchi ekanlariga ishonarlar va undan qochar joy topmaslar.
[1]
[1] Allohning tayyorlab qo`ygan do`zaxidan qochib bo`ladimi? Bu joydan qochish fursatini u dunyoda boy berganlar. Yorug` dunyoda iymon va Islomda yashaganlarida, bu joydan najot topardilar. Yorug` dunyoda Qur'onga ergashganlarida, do`zaxdan saqlangan bo`lardilar.)
Uzbek - Rowwad
Осийлар дўзахни кўрадилар, унга тушишларига амин бўладилар ва қочарга жой тополмай қоладилар.
Содик
Жиноятчилар дўзахни кўрурлар ва, албатта, унга тушувчи эканларига ишонарлар ва ундан қочар жой топмаслар.
[23]
[23] Аллоҳнинг тайёрлаб қўйган дўзахидан қочиб бўладими? Бу жойдан қочиш фурсатини у дунёда бой берганлар. Ёруғ дунёда иймон ва Исломда яшаганларида, бу жойдан нажот топардилар. Ёруғ дунёда Қуръонга эргашганларида, дўзахдан сақланган бўлардилар.)
Mansour
Гуноҳкор кимсалар дўзахни кўриб, ўзларининг унга тушувчи эканликларини ўйладилар, аммо ундан қочарга жой топмадилар.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Мушриклар дўзахни ўз кўзлари билан кўриб, унга тушишларига амин бўладилар ва қочарга жой тополмай қоладилар.
Тафсир ас-Саади
Когда наступит День воскресения и люди отчитаются за совершенные деяния, каждый человек займет свое место среди себе подобных. Преступники и грешники будут обречены на наказание. Они увидят огненную Геенну до того, как попадут в нее, и тогда их охватит неописуемое волнение. Они догадаются, что очень скоро окажутся в Адском Пламени. Комментаторы отмечали, что арабский глагол занна ‘думать, предполагать’ в этом аяте свидетельствует о том, что грешники будут твердо убеждены в том, что будут ввергнуты в Геенну. Не будет им спасения от огненной Преисподней, потому что они не смогут избежать суровой участи, и никто не станет заступаться за них перед Аллахом вопреки Его воле. Этими словами Господь устрашает и предупреждает Своих рабов.
18:54وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِى هَٰذَا ٱلْقُرْءَانِ لِلنَّاسِ مِن كُلِّ مَثَلٍ ۚ وَكَانَ ٱلْإِنسَٰنُ أَكْثَرَ شَىْءٍ جَدَلًا٥٤
Sodiq
Batahqiq, bu Qur'onda odamlar uchun turli masallar bayon qildik. Inson, o`zi, ko`p tortishuvchi bo`lgan edi.
Uzbek - Rowwad
Бу Қуръонда одамлар учун турли хил масаллар баён қилдик. Инсон энг кўп тортишадиган (махлуқ) бўлди.
Содик
Батаҳқиқ, бу Қуръонда одамлар учун турли масаллар баён қилдик. Инсон, ўзи, кўп тортишувчи бўлган эди.
Mansour
Биз бу Қуръонда одамларга (панд-насиҳат олишлари учун) турли масаллар баён қилдик. Дарҳақиқат, инсон жуда кўп жанжал-баҳс қилгувчидир.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Муҳаммад алайҳиссаломга нозил қилинган бу Қуръонда эслатма-ибрат олишлари учун турли хил мисоллар келтирдик. Лекин инсоннинг, хусусан, кофирнинг энг кўзга ташланадиган жиҳати ноҳақдан кўп тортишавериши бўлди.
Тафсир ас-Саади
Всевышний Аллах поведал о величии, прелести и универсальности Священного Корана, в котором приведены самые разные притчи. Благодаря этим притчам люди получают возможность приобрести полезные знания и вечное счастье и спастись от зла и погибели. Они рассказывают о дозволенном и запрещенном, повествуют о воздаянии за совершенные деяния, прельщают людей щедрым вознаграждением и устрашают суровым наказанием. В них описываются правдивые истории, которые приносят пользу человеческим сердцам, укрепляют их правильными взглядами, вселяют в них уверенность и озаряют их ярким светом. Все это обязывает людей покориться Священному Корану, руководствоваться его предписаниями и ни в коем случае не оспаривать их. Но, несмотря на это, многие люди препираются относительно истины после того, как она становится ясна им. Они пытаются опровергнуть истину посредством лживых доводов, и поэтому Аллах сказал, что человек более кого бы то ни было склонен препираться. Он несправедливо отстаивает ложь, хотя ему не подобает поступать таким образом. А подталкивает его к этому отсутствие веры в Аллаха. Он отказывается уверовать не по причине недостатка доводов и доказательств, а по причине своей несправедливости и своего упрямства. И если бы это было не так, то наказание Аллаха не застало бы их в таком ужасном положении. Вот почему далее Всевышний Аллах сказал:
18:55وَمَا مَنَعَ ٱلنَّاسَ أَن يُؤْمِنُوٓاْ إِذْ جَآءَهُمُ ٱلْهُدَىٰ وَيَسْتَغْفِرُواْ رَبَّهُمْ إِلَّآ أَن تَأْتِيَهُمْ سُنَّةُ ٱلْأَوَّلِينَ أَوْ يَأْتِيَهُمُ ٱلْعَذَابُ قُبُلًا٥٥
Sodiq
Odamlarni ularga hidoyat kelganida iymon keltirishlaridan va Robbilariga istig`for aytishlaridan faqatgina avvalgilarning sunnati kelishini yoki ochiq azob kelishini kutishlari to`sdi, xolos.
Uzbek - Rowwad
Одамларга ҳидоят келган пайтда уларнинг иймон келтиришларига ва Парвардигорларидан мағфират сўрашларига фақатгина уларга олдингиларнинг суннати келиши ёки уларга очиқ азоб келиши монелик қилди, холос.
Содик
Одамларни уларга ҳидоят келганида иймон келтиришларидан ва Роббиларига истиғфор айтишларидан фақатгина аввалгиларнинг суннати келишини ёки очиқ азоб келишини кутишлари тўсди, холос.
Mansour
Одамларга ҳидоят келган пайтида, улар иймон келтиришларидан ва Парвардигордан мағфират сўрашларидан фақат уларга ўтганларнинг суннати — ҳалокатлари келиши ёки очиқ азоб келишини (кутишларигина) тўсди (яъни, улар аввалги кофир кимсаларга тушган ҳалокатга ё азобга лойиқ эканликларигина уларни мўмин бўлишдан манъ қилди).
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Саркаш кофирларнинг Муҳаммад алайҳиссалом олиб келган рисолатга иймон келтиришларига ва Парвардигорларидан мағфират сўрашларига нима монелик қилди? Уларга етарлича баён қилинмаганими? Асло! Қуръонда уларга турли хил мисоллар, ёрқин ҳужжатлар келтирилди. Уларни ҳидоятдан саркашлик билан олдинги умматларга келган азобни ўз кўзлари билан кўришни талаб қилиб туриб олишлари тўсди, холос.
Тафсир ас-Саади
Что удержало людей от правой веры после того, как они получили божественное руководство, благодаря которому они научились отличать правду ото лжи, а прямой путь - от заблуждения? Аллах ниспослал людям доказательства и разъяснил им истину, и если они отказались уверовать, то это было результатом их несправедливости и неприязни к истине. Посему им остается ждать своей участи, которая не будет отличаться от участи их предшественников, потому что Аллах поступает со Своими рабами одинаково справедливо. Если они отказываются уверовать, то наказание либо постигает их в мирской жизни, либо открыто предстает пред их очами. Пусть же неверные устрашатся этой участи и раскаются в собственном неверии до того, как на них падет наказание, от которого они не найдут спасения.
18:56وَمَا نُرْسِلُ ٱلْمُرْسَلِينَ إِلَّا مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ ۚ وَيُجَٰدِلُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِٱلْبَٰطِلِ لِيُدْحِضُواْ بِهِ ٱلْحَقَّ ۖ وَٱتَّخَذُوٓاْ ءَايَٰتِى وَمَآ أُنذِرُواْ هُزُوًا٥٦
Sodiq
Biz Payg`ambarlarni bashorat berguvchi va ogohlantirguvchi qilib yuborurmiz, xolos. Kufr keltirganlar esa, botil ila munozara qilib, u bilan haqni yengmoqchi bo`lurlar. Hamda Mening oyatlarimdan va o`zlari ogohlantirilgan narsadan istehzo qilurlar.
Uzbek - Rowwad
Биз пайғамбарларни хушхабар етказгувчи ва огоҳлантирувчи қилибгина юборамиз. Куфр келтирган кимсалар эса ноҳақ тортишиб, ҳақни енгмоқчи бўладилар. Улар Менинг оятларимни ва ўзлари огоҳлантирилган нарсани масхара қиладилар.
Содик
Биз Пайғамбарларни башорат бергувчи ва огоҳлантиргувчи қилиб юборурмиз, холос. Куфр келтирганлар эса, ботил ила мунозара қилиб, у билан ҳақни енгмоқчи бўлурлар. Ҳамда Менинг оятларимдан ва ўзлари огоҳлантирилган нарсадан истеҳзо қилурлар.
Mansour
Биз пайғамбарларни фақат (мўминларга жаннат) хушхабарини элтувчи ва (кофирларни дўзах азобидан) огоҳлантиргувчи бўлган ҳолларидагина юборурмиз. Кофир бўлган кимсалар эса ботил (ҳужжатлар) билан талашиб-тортишиб, унинг ёрдамида Ҳақни енгмоқчи бўлурлар ҳамда Менинг оятларимни ва ўзлари огоҳлантирилган нарсани (яъни, Охират азобини) масхара қилиб кулурлар.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Биз қайси бир пайғамбарни юборган бўлсак, у мўмин-мусулмонларга хушхабар етказган, осий-кофирларни эса огоҳлантирган. Биронта пайғамбарга уларнинг қалбларини ўзгартира олиш, ҳидоят сари буриб юбориш имкони берилмаган. Аллоҳга куфр келтирганлар далиллар ҳар қанча очиқ-равшан бўлмасин, пайғамбарлар билан тортишаверганлар, тортишаверганлар. Ўзларининг ботил ҳужжатлари билан Муҳаммад алайҳиссаломга нозил қилинган ҳақни енгмоқчи бўлганлар. Улар Қуръонни ва огоҳлантирувни масхара қилиб, устидан кулганлар.
Тафсир ас-Саади
Аллах не отправлял посланников ради забавы, не требовал от людей поклоняться им и не велел посланникам призывать к этому. Они призывали людей ко всему благому и удерживали их от всего греховного, сообщали радостную весть о вознаграждении при жизни на земле и после смерти тем, кто выполнял повеления Аллаха, и предупреждали о суровом наказании при жизни на земле и после смерти тех, кто ослушался Божьих велений. Они доводили истину до сведения людей, но распутные неверные все равно продолжали отстаивать свои лживые взгляды, пытаясь опровергнуть ими истину. Они делали все возможное для того, чтобы ложь восторжествовала, а истина потерпела поражение. Они насмехались над посланниками Аллаха, высмеивали Его знамения и радовались тому, что исповедовали. Однако Всевышний Аллах пожелал сохранить свет своей религии, даже если это будет ненавистно неверным. Он пожелал, чтобы истина одержала верх над ложью, и сказал: «Однако Мы бросаем истину в ложь, и она разбивается и исчезает» (Sura 21 «Анбиё», Oyat 18). По милости Премудрого Аллаха неверные вступают в пререкания со сторонниками истины и оспаривают ее посредством своих лживых доводов, благодаря чему люди узнают истину и доказательства, на которые она опирается, а также убеждаются в порочности заблуждения. Воистину, все познается в сравнении. 18:57وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّن ذُكِّرَ بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِۦ فَأَعْرَضَ عَنْهَا وَنَسِىَ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُ ۚ إِنَّا جَعَلْنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَن يَفْقَهُوهُ وَفِىٓ ءَاذَانِهِمْ وَقْرًا ۖ وَإِن تَدْعُهُمْ إِلَى ٱلْهُدَىٰ فَلَن يَهْتَدُوٓاْ إِذًا أَبَدًا٥٧
Sodiq
Robbining oyatlari ila eslatilganda, ulardan yuz o`girib, o`zi qilgan(gunoh)larni unutgan kimsadan ham zolimroq odam bormi?! Albatta, Biz u(Qur'on)ni anglamasliklari uchun ularning dillariga pardalar va quloqlariga og`irlik qilib qo`ydik. Agar ularni hidoyatga chaqirsang ham, hargiz hidoyat topmaslar.
Uzbek - Rowwad
Парвардигорининг оятлари эслатилиб турганда улардан юз ўгирган ва ўз қўли билан қилган қилмишларини унутган кимсадан ҳам золимроқ ким бор? Биз уларнинг қалбларига парда тутдик, қулоқларини оғир қилиб қўйдик. Энди улар англамайдилар, (эшитмайдилар). Уларни ҳидоятга чақирсангиз, ҳеч қачон ҳидоят топмайдилар.
Содик
Роббининг оятлари ила эслатилганда, улардан юз ўгириб, ўзи қилган(гуноҳ)ларни унутган кимсадан ҳам золимроқ одам борми?! Албатта, Биз у(Қуръон)ни англамасликлари учун уларнинг дилларига пардалар ва қулоқларига оғирлик қилиб қўйдик. Агар уларни ҳидоятга чақирсанг ҳам, ҳаргиз ҳидоят топмаслар.
Mansour
Парвардигорининг оятлари билан панд-насиҳат қилингач, улардан юз ўгирган, ўзи қилиб ўтган гуноҳларини унутиб қўйган кимсадан ҳам золимроқ ким бор?! Дарҳақиқат, Биз (Қуръонни) англамасликлари учун уларнинг дилларини пардалаб, қулоқларини оғир қилиб қўйдик. Демак, агар сиз уларни ҳидоят — ҳақ йўлга чақирсангиз ҳам ҳаргиз ҳидоят топмаслар.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Парвардигорининг оятлари эслатилиб турганда уларга эътибор бермаган, улардан ибрат ола билмаган, улардаги насиҳатлардан юз ўгирган ва шу дунёда ўз қўли билан қилган қилмишларини, куфру исёнларини унутган, вақтида тавба қилиб улгурмаган кимсадан ҳам золимроқ ким бор? Биз бундай кимсаларнинг қалбларига парда тутдик, қулоқларини оғир қилиб қўйдик. Энди улар Қуръонни англамайдилар, унга қулоқ солмайдилар, кўрсатмаларига амал қилмайдилар. Уларни иймонга чақирсангиз, ҳеч қачон ҳидоят топмайдилар. Чунки уларнинг қалблари муҳрланган, қулоқлари эса оғирдир.
Тафсир ас-Саади
Всевышний поведал о самой великой несправедливости и самом тяжком преступлении, которое совершает человек, которому напоминают о знамениях Аллаха и показывают разницу между правдой и ложью, а также прямым путем и заблуждением. Его устрашают наказанием и прельщают щедрым вознаграждением, а он отворачивается от наставлений и не извлекает пользы из назиданий. Он отказывается встать на прямой путь, забывает о совершенных им злодеяниях и даже не думает о том, что за ним наблюдает Тот, Кому ведомо явное и сокровенное. Воистину, такой человек намного хуже того, кто не был свидетелем Божьих знамений и не слышал полезных наставлений. Последний также является нечестивцем, но нечестие и несправедливость первого гораздо хуже, потому что самыми тяжкими злодеяниями являются сознательно совершенные грехи. Такой грешник отворачивается от знамений Аллаха, забывает о своих прегрешениях и довольствуется своим бедственным положением, зная о его тяжких последствиях, и поэтому Всевышний Аллах подвергает его наказанию и закрывает перед ним врата, ведущие к прямому пути. Он накидывает на его сердце тяжелое покрывало, которое не позволяет ему постичь смысл Его знамений. И даже если он слышит назидания, он оказывается не в состоянии осмыслить их всей душой. Его уши поражены глухотой, которая лишает его возможности понять истину и извлечь из нее пользу. Воистину, в таком положении человек не в состоянии встать на прямой путь. Если ты призовешь их последовать прямым путем, то они не смогут ответить на твой призыв, потому что, как правило, внимают проповедям люди, которые прежде не знали истины. Если же человек прозрел, а затем лишился зрения, познал прямой путь, а затем отвернулся от него и предпочел ему заблуждение, то Аллах подвергает его лютой каре и запечатывает его сердце, после чего он уже не способен последовать прямым путем. Все это является суровым предупреждением каждому, кто познал истину и отвернулся от нее, потому что такое поведение лишает человека возможности вернуться на прямой путь впоследствии, даже несмотря на самые убедительные назидания и увещевания.
18:58وَرَبُّكَ ٱلْغَفُورُ ذُو ٱلرَّحْمَةِ ۖ لَوْ يُؤَاخِذُهُم بِمَا كَسَبُواْ لَعَجَّلَ لَهُمُ ٱلْعَذَابَ ۚ بَل لَّهُم مَّوْعِدٌ لَّن يَجِدُواْ مِن دُونِهِۦ مَوْئِلًا٥٨
Sodiq
Va Robbing sermag`firat va rahim-shafqat sohibi Zotdir. Agar ularni qilgan kasblariga binoan olganida, azoblarini tezlashtirgan bo`lar edi. Lekin ularga va'da qilingan vaqt bor. U kelganda Undan o`zga panohgoh topmaslar.
Uzbek - Rowwad
Парвардигорингиз Кечиримли, Раҳмли Зотдир. Уларни қилган ишларига яраша жазолаганида уларга азобни тезлаштирган бўларди. Лекин улар учун ваъда қилинган кун борки, у кунда (Аллоҳ)дан ўзга паноҳ топа олмаслар.
Содик
Ва Роббинг сермағфират ва раҳим-шафқат соҳиби Зотдир. Агар уларни қилган касбларига биноан олганида, азобларини тезлаштирган бўлар эди. Лекин уларга ваъда қилинган вақт бор. У келганда Ундан ўзга паноҳгоҳ топмаслар.
Mansour
Парвардигорингиз мағфиратли, меҳр-шафқат Соҳибидир. Агар уларни (кофирларни) қилган гуноҳлари билан ушлаганида, уларга азобни нақд қилган бўлур эди. Йўқ, улар учун ваъда қилинган бир вақт (Қиёмат) борки, (у вақтда Аллоҳдан) ўзга бирон пуштипаноҳ топа олмаслар.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Пайғамбар алайҳиссалом ўзини ёлғончига чиқараётган кофирларнинг шу дунёда азобланишидан умидвор бўлиб қолмаслиги учун Аллоҳ у кишига шундай деди: "Эй Пайғамбар, Парвардигорингиз тавба қилган бандаларининг гуноҳларини кечиради. У Зотнинг раҳмати ҳамма-ҳамма нарсани қамраб олган. Осийларнинг тавба қилиб олишларига фурсат бериб қўйгани ҳам ана шу раҳматидандир. Ҳақдан юз ўгирганларни жазолашни истаганида уларга шу дунёнинг ўзидаёқ азобни тезлаштирган бўларди. Лекин У Зот буни истамади. У ҳалим ва меҳрибон Зотдир. Тавба қилиб олишларига фурсат берди. Жазони кечга сурди. Энди шунда ҳам тавба қилмасалар, уларнинг куфру исёнлари учун жазо бериладиган бир кун тайин қилиб қўйилган. У кунда Аллоҳдан ўзга паноҳ топа олмаслар".
Тафсир ас-Саади
Всевышний поведал о Своем всепрощении и безграничном милосердии. Он отпускает грехи и принимает покаяния каждого, кто раскаивается в содеянном. Таких людей Аллах осеняет Своей милостью и одаряет щедрыми дарами. А если бы Аллах стал без промедления наказывать людей за совершенные ими прегрешения, то каждый из них был бы наказан при жизни на земле. Однако Аллах кроток и терпелив. Он не спешит наказывать Своих рабов и дарует им отсрочку. Но грешники не останутся безнаказанными, даже если им будет предоставлена очень долгая отсрочка, и поэтому Аллах сказал, что им предначертан срок, которого они не смогут избежать. С наступлением этого срока каждый человек получит воздаяние, и никто не сможет избежать этой участи. Так Аллах поступает со Своими рабами. Он не наказывает их сразу, а предоставляет им возможность раскаяться. Если они раскаиваются и возвращаются на прямой путь, то заслуживают Его прощение и милость и спасаются от лютой кары. Если же они упрямо продолжают вершить беззаконие, пока не наступает предначертанный срок, то на них обрушивается ужасное возмездие. Вот почему далее Всевышний сказал:
18:59وَتِلْكَ ٱلْقُرَىٰٓ أَهْلَكْنَٰهُمْ لَمَّا ظَلَمُواْ وَجَعَلْنَا لِمَهْلِكِهِم مَّوْعِدًا٥٩
Sodiq
Ana u shaharlarni ham zulm qilganlarida halok etganmiz va ularning halokatlariga vaqt belgilaganmiz.
Uzbek - Rowwad
Анави шаҳарларни ҳам зулм қилганларидан кейин ҳалок қилганмиз. Уларни ҳалок қилиш учун аниқ бир вақтни белгилаб қўйганмиз.
Содик
Ана у шаҳарларни ҳам зулм қилганларида ҳалок этганмиз ва уларнинг ҳалокатларига вақт белгилаганмиз.
Mansour
Ана у шаҳарларни (уларнинг аҳолисини, улар) зулм қилишгач, ҳалокат вақтларини аниқ белгилаб (яъни, пайғамбарларингизга итоат қилмасангизлар, ҳалок бўлурсизлар, деб) қўйган ҳолимизда, ҳалок қилдик.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Ҳуд, Солиҳ, Шуайб қавмлари каби сизлардан олдинги шаҳарларни ҳам куфру маъсиятлар ила ўзларига ўзлари зулм қилганларидан кейин ҳалок қилганмиз. Уларни ҳалок қилишга аниқ бир вақтни белгилаб қўйганмиз.
Тафсир ас-Саади
Аллах наказывает грешников за то, что они поступали несправедливо, и никогда не притесняет Своих рабов. Он установил срок для воздаяния, и никто не сможет приблизить или отдалить его.
18:60وَإِذْ قَالَ مُوسَىٰ لِفَتَىٰهُ لَآ أَبْرَحُ حَتَّىٰٓ أَبْلُغَ مَجْمَعَ ٱلْبَحْرَيْنِ أَوْ أَمْضِىَ حُقُبًا٦٠
Sodiq
Muso o`z yigitiga: «Ikki dengiz jamlangan joyga yetmagunimcha, yillarni o`tkazsam ham, yuraveraman», deganini esla.
[1]
[1] «Muso Bani Isroil orasida bir kuni xutba qilib turganida, odamlarning qaysinisi eng ilmli, deb so`raldi. U «Men», dedi. Alloh uni ilmni o`ziga nisbat bergani uchun itob qildi. U Musoga «Ikki dengiz qo`shilgan joyda mening bir bandam bor. U sendan ilmliroq», dedi. Muso «Ey Robbim, men uni qanday topaman?» dedi. Alloh «O`zing bilan bir baliqni savatga solib ol. Baliqni qayerda yo`qotsang, uni o`sha yerda topasan», dedi». Shundan keyin Muso alayhissalom yo`lga tayyorgarlik ko`rdilar va xizmatkor yigitlariga yuqoridagi oyatda kelgan azmu qarorni aytdilar. U kishi o`zlaridan ilmliroq bandani topish uchun ikki dengiz jamlangan joyga borishga qaror qilgan edilar.)
Uzbek - Rowwad
Эсланг! Мусо ўзининг ғуломига деди: «То икки денгиз қўшиладиган ерга етмагунча ёки узоқ замонлар юриб, (солиҳ бандани топмагунча) тўхтамай юравераман».
Содик
Мусо ўз йигитига: «Икки денгиз жамланган жойга етмагунимча, йилларни ўтказсам ҳам, юравераман», деганини эсла.
[24]
[24] «Мусо Бани Исроил орасида бир куни хутба қилиб турганида, одамларнинг қайсиниси энг илмли, деб сўралди. У «Мен», деди. Аллоҳ уни илмни ўзига нисбат бергани учун итоб қилди. У Мусога «Икки денгиз қўшилган жойда менинг бир бандам бор. У сендан илмлироқ», деди. Мусо «Эй Роббим, мен уни қандай топаман?» деди. Аллоҳ «Ўзинг билан бир балиқни саватга солиб ол. Балиқни қаерда йўқотсанг, уни ўша ерда топасан», деди». Шундан кейин Мусо алайҳиссалом йўлга тайёргарлик кўрдилар ва хизматкор йигитларига юқоридаги оятда келган азму қарорни айтдилар. У киши ўзларидан илмлироқ бандани топиш учун икки денгиз жамланган жойга боришга қарор қилган эдилар.)
Mansour
Мусо (ўзининг хизматкор) йигитига: «То икки денгиз қўшиладиган ерга етмагунча ёки узоқ замонлар кезмагунча юришдан тўхтамайман», деган пайтини эслангиз.
[6]
[6]Мана шу оят билан Мусо ва Хизир пайғамбарлар ҳақидаги қисса бошланади. Ривоят қилишларича, Мусо алайҳиссалом Аллоҳ таолога муножот қилиб «Бандаларинг орасида мендан илми зиёдароқ бўлган киши борми?», деб сўраганида, Аллоҳ таоло «Ҳа, Хизир сендан олимроқ», деб жавоб қилган экан. Шунда Мусо «У зотни қандоқ излаб топурман?», деганида, «Денгиз соҳилидаги қоя олдидан топурсан», деган жавоб бўлибди. «У ерга қандай борилур?», деб сўраганида, Аллоҳ таоло айтган экан «Бир балиқни саватга солиб, йўлга чиқарсан. Қаерда уни йўқотиб қўйсанг, Хизирни ўша ердан топурсан!» Шундан кейин Мусо хизматкор йигитига балиқ солинган саватни бериб «Бу балиқни йўқотган жойингда менга айтарсан», деб тайинлаб йўлга тушибдилар.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Эй Пайғамбар, эсланг! Мусо алайҳиссалом ўзининг хизматкори Юшаъ ибн Нунга деди: "То икки денгиз туташадиган жойга етмагунимча ёки узоқ вақт йўл юриб, ўша солиҳ бандани учратиб, ундан таълим олмагунимча тўхтамай кетавераман".
Тафсир ас-Саади
Всевышний поведал о Своем пророке Мусе и его стремлении к добру и знаниям. Он отправился в путешествие со слугой по имени Йуша, сын Нуна. Юноша повсюду сопровождал святого пророка, и однажды он сказал ему: «Я буду путешествовать до тех пор, пока не дойду до места слияния двух морей, даже если мне придется пройти через самые тяжелые испытания. Мне было внушено в откровении, что именно там я встречусь с рабом Божьим, который превосходит меня своими познаниями». Сильная любовь к знаниям побудила Мусу принять такое решение, и он продолжил путь.
18:61فَلَمَّا بَلَغَا مَجْمَعَ بَيْنِهِمَا نَسِيَا حُوتَهُمَا فَٱتَّخَذَ سَبِيلَهُۥ فِى ٱلْبَحْرِ سَرَبًا٦١
Sodiq
Ikkovlon ikki (dengiz) jamlangan joyga yetganlarida, baliqlarni unutdilar. Bas, u dengizni teshib yo`l oldi.
[1]
[1] Muso alayhissalom xizmatkor yigit bilan yurib-yurib, ikki dengiz qo`shiladigan joyga yetib keldilar. O`sha joyda savatda olib kelgan baliqlarini unutib qo`ydilar. Baliq eslariga kelmadi. Yana yurib ketaverdilar. Ya'ni, baliq dengizni teshib suzib ketdi. Ya'ni, baliq suzib ketgan joy teshik bo`lib suvsiz holga kelib qoldi. Uni ko`rgan odam, bu yerdan bir baliq suzib o`tibdi, degan xulosaga keladigan bo`ldi.)
Uzbek - Rowwad
Иккиси икки денгиз қўшиладиган жойга етганларида балиқларини унутдилар ва у денгиз сари йўл олди.
Содик
Икковлон икки (денгиз) жамланган жойга етганларида, балиқларни унутдилар. Бас, у денгизни тешиб йўл олди.
[25]
[25] Мусо алайҳиссалом хизматкор йигит билан юриб-юриб, икки денгиз қўшиладиган жойга етиб келдилар. Ўша жойда саватда олиб келган балиқларини унутиб қўйдилар. Балиқ эсларига келмади. Яна юриб кетавердилар. Яъни, балиқ денгизни тешиб сузиб кетди. Яъни, балиқ сузиб кетган жой тешик бўлиб сувсиз ҳолга келиб қолди. Уни кўрган одам, бу ердан бир балиқ сузиб ўтибди, деган хулосага келадиган бўлди.)
Mansour
Энди қачонки, у иккиси (икки денгиз) қўшиладиган ерга етишгач, балиқларини унутдилар. Бас, у (балиқ) денгизга қараб йўл олди.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Улар юравердилар. Икки денгиз туташадиган жойга етганларида ўзларига емак қилиб олган балиқларини унутдилар. Аллоҳ унга жон ато этди ва у худди ер остига кириб кетгандек, денгизга қараб йўл олди.
Тафсир ас-Саади
Муса и его слуга взяли в дорогу рыбу для того, чтобы утолить ею голод. А еще раньше Мусе было обещано, что он встретит мудрого раба там, где потеряет рыбу. Когда они дошли до места слияния морей, то рыба чудесным образом уплыла в море, и это было одним из Божьих знамений. Толкователи Корана отмечали, что когда Муса и его слуга добрались до моря, морская вода коснулась рыбы, и она по воле Аллаха очутилась в воде и ожила.
18:62فَلَمَّا جَاوَزَا قَالَ لِفَتَىٰهُ ءَاتِنَا غَدَآءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِن سَفَرِنَا هَٰذَا نَصَبًا٦٢
Sodiq
U(er)dan o`tganlari zamon u yigitiga: «Tushligimizni keltir. Bu safarimizda charchoqqa uchradik», dedi.
Uzbek - Rowwad
У ердан ўтганларида ғуломига деди: «Нонуштамизни олиб кел, бу сафаримиздан чарчадик».
Содик
У(ер)дан ўтганлари замон у йигитига: «Тушлигимизни келтир. Бу сафаримизда чарчоққа учрадик», деди.
Mansour
Бас, қачонки (у ердан) ўтишгач, (Мусо) йигитига: «Нонуштамизни келтир, ҳақиқатан бу сафаримиздан жуда чарчадик», деган эди.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Ўша ердан ўтганларида Мусо алайҳиссалом ходимига деди: "Нонуштамизни олиб кел, бу сафаримизда қаттиқ толиқдик".
Тафсир ас-Саади
Стоило им покинуть место слияния двух морей и отправиться дальше, как их одолела усталость. Раньше они прошли больший путь, не познав усталости, и это тоже было знамением, которое напоминало Мусе о цели его путешествия. Это также объясняется тем, что Муса стремился поскорее достичь места слияния двух морей, и сильное желание облегчало ему тяготы путешествия. Когда же он вместе со своим слугой достиг желанной цели и миновал ее, он почувствовал усталость.
18:63قَالَ أَرَءَيْتَ إِذْ أَوَيْنَآ إِلَى ٱلصَّخْرَةِ فَإِنِّى نَسِيتُ ٱلْحُوتَ وَمَآ أَنسَىٰنِيهُ إِلَّا ٱلشَّيْطَٰنُ أَنْ أَذْكُرَهُۥ ۚ وَٱتَّخَذَ سَبِيلَهُۥ فِى ٱلْبَحْرِ عَجَبًا٦٣
Sodiq
U: «Buni qara, xarsangga (suyanib) joylashganimizda, men baliqni unutibman. Faqat shaytongina uni eslashimni unuttiribdi. Ajabo, u dengizga yo`l olibdi», dedi.
[1]
[1] Tushlik payti baliq yodlariga kelsa, uni tushirib qo`yishgani ma'lum bo`ladi. Bil'aks, uning dengizga yo`l olishidan yigit ajablanmas ham edi. Muso alayhissalom tushlik so`raganlaridan so`ng baliqning yo`qligini bildi. Avvalgi xarsang toshga suyanib dam olgan joylarida baliq suvga tushib, suzib ketganini payqab qoldi. Hamda bu ishdan g`oyatda ajablanganini bayon qildi.)
Uzbek - Rowwad
Деди: «Кўрмайсизми, ўша тошга қўнган пайтимизда балиқни унутибман. Уни айтишни менга фақат шайтонгина эсимдан чиқарди. У ажиб бир тарзда денгизга қараб йўл олганди».
Содик
У: «Буни қара, харсангга (суяниб) жойлашганимизда, мен балиқни унутибман. Фақат шайтонгина уни эслашимни унуттирибди. Ажабо, у денгизга йўл олибди», деди.
[26]
[26] Тушлик пайти балиқ ёдларига келса, уни тушириб қўйишгани маълум бўлади. Билъакс, унинг денгизга йўл олишидан йигит ажабланмас ҳам эди. Мусо алайҳиссалом тушлик сўраганларидан сўнг балиқнинг йўқлигини билди. Аввалги харсанг тошга суяниб дам олган жойларида балиқ сувга тушиб, сузиб кетганини пайқаб қолди. Ҳамда бу ишдан ғоятда ажабланганини баён қилди.)
Mansour
У (хизматкор) айтди: «Буни кўринг, биз (денгиз соҳилидаги) қояга бориб (ором олган) пайтимизда, мен балиқни (унга жон кириб саватдан тушиб кетганини) унутибман. (Бу воқеани сизга) айтишни фақат шайтон ёдимдан чиқарди. У (балиқ) денгизга ажойиб (сездирмаган йўсинда) йўл олган эди».
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Ходим деди: "Тошга қўнган пайтимизда балиққа нима бўлганини сизга айтиш ёдимдан кўтарилибди. Уни шайтонгина эсимдан чиқарган. Балиқ тирилиб, ажиб бир тарзда денгизга тушиб кетган эди".
Тафсир ас-Саади
Сатана заставил юношу забыть про рыбу, и она беспрепятственно уплыла в море, что было чудом как для Мусы, так и для его слуги. Так комментаторы истолковывали эти коранические аяты. Когда юноша поведал об этом святому пророку, тот вспомнил, что Аллах обещал свести его со своим мудрым рабом по имени Хадир, когда они потеряют рыбу.
18:64قَالَ ذَٰلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِ ۚ فَٱرْتَدَّا عَلَىٰٓ ءَاثَارِهِمَا قَصَصًا٦٤
Sodiq
«Ana shu biz istagan narsa», dedi. Bas, kelgan yo`llaridan izlariga qaytdilar.
Uzbek - Rowwad
Деди: «Биз истаган нарса мана шу». Бас, уни излаб ортларига қайтдилар.
Содик
«Ана шу биз истаган нарса», деди. Бас, келган йўлларидан изларига қайтдилар.
Mansour
(Мусо) деди: «Мана шу биз истаган нарсадир». Сўнг уни (Хизирни) излаб ортларига қайтдилар.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Мусо алайҳиссалом ходимига: "Биз истаётган нарса мана шу, у ўша солиҳ банданинг турар жойи эканига ишора", деди. Шу билан йўлни йўқотиб қўймаслик учун келган изларидан ортларига қайтдилар ва ўша тошга етиб бордилар.
Тафсир ас-Саади
Они вернулись к тому месту, где потеряли рыбу, и встретили одного из праведных рабов Аллаха по имени Хадир. Согласно наиболее достоверному мнению, он не был пророком.
18:65فَوَجَدَا عَبْدًا مِّنْ عِبَادِنَآ ءَاتَيْنَٰهُ رَحْمَةً مِّنْ عِندِنَا وَعَلَّمْنَٰهُ مِن لَّدُنَّا عِلْمًا٦٥
Sodiq
Bas, bandalarimizdan bir bandani topdilar. Biz unga O`z dargohimizdan rahmat va O`z tarafimizdan ilm o`rgatgan edik.
Uzbek - Rowwad
Бас, Бизнинг бандаларимиздан бир бандани топдиларки, Биз унга Ўз ҳузуримиздан бир раҳмат ато этганмиз ва Ўз тарафимиздан бир илм берганмиз.
Содик
Бас, бандаларимиздан бир бандани топдилар. Биз унга Ўз даргоҳимиздан раҳмат ва Ўз тарафимиздан илм ўргатган эдик.
Mansour
Бас, бандаларимиздан бир бандани топдиларки, Биз унга Ўз даргоҳимиздан раҳмат (яъни, пайғамбарлик) ато этган ва Ўз ҳузуримиздан илм берган эдик.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Балиқни йўқотиб қўйган жойга келишгач, Бизнинг солиҳ бандаларимиздан бирини учратдилар. (У Хизр алайҳиссалом эди). Биз унга Ўз тарафимиздан бир раҳматни ато этганмиз ва Ўз ҳузуримиздан бир илмни ўргатганмиз. У билган илмни одамлар билмайдилар. Мана шу қисса шу ҳақдадир.
Тафсир ас-Саади
Аллах одарил Хадира особой милостью и наделил его глубокими и полезными знаниями. Своими некоторыми познаниями он превосходил даже святого пророка Мусу, несмотря на то, что Муса был лучше него осведомлен об основных заповедях веры и многих других вещах. Муса был одним из твердых духом посланников, которых Аллах благодаря их деяниям, познаниям и многим другим качествам возвысил над всеми остальными творениями. Когда святой пророк встретился с Хадиром, он задал ему вежливый вопрос, засвидетельствовав свое желание посоветоваться с ним и поведать ему о своем намерении.
18:66قَالَ لَهُۥ مُوسَىٰ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَىٰٓ أَن تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا٦٦
Sodiq
Muso unga: «Senga o`rgatilgan rushddan menga ham o`rgatmog`ing uchun senga ergashsam maylimi?» – dedi.
[1]
[1] Muso alayhissalom ulkan payg`ambar bo`lishlariga qaramay, o`zlaridan ko`ra ilmliroq, o`zlariga ustoz bo`lishi mumkin bo`lgan kishiga o`ta odob bilan murojaat qilib, unga shogird tushishni so`radilar.)
Uzbek - Rowwad
Мусо унга деди: «Сенга берилган илмдан менга тўғри йўлни ўргатишинг учун сенга эргашсам бўладими?»
Содик
Мусо унга: «Сенга ўргатилган рушддан менга ҳам ўргатмоғинг учун сенга эргашсам майлими?» – деди.
[27]
[27] Мусо алайҳиссалом улкан пайғамбар бўлишларига қарамай, ўзларидан кўра илмлироқ, ўзларига устоз бўлиши мумкин бўлган кишига ўта одоб билан мурожаат қилиб, унга шогирд тушишни сўрадилар.)
Mansour
Мусо унга: «Сенга билдирилган билимдан, менга ҳам Тўғри Йўлни таълим беришинг учун сенга эргашсам майлими?», деди.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Мусо унга тавозе ва мулойимлик ила деди: "Аллоҳ сенга ато этган илмдан менга ҳаққа олиб борадиган тўғри йўлни ўргатишинг учун сенга эргашсам бўладими?"
Тафсир ас-Саади
Не разрешишь ли ты мне стать твоим спутником и не научишь ли меня тому, что открыл тебе Аллах, дабы я мог тверже стоять на прямом пути и познать истину о многих вещах? Аллах одарил Хадира щедрым даром и удивительной способностью, благодаря которой он постигал скрытую сторону происходящих явлений, что не удавалось сделать даже Мусе.
18:67قَالَ إِنَّكَ لَن تَسْتَطِيعَ مَعِىَ صَبْرًا٦٧
Sodiq
U: «Sen men bilan birga bo`lishga sabr qila olmassan.
Uzbek - Rowwad
У деди: «Сен мен билан бирга (юришга) ҳаргиз сабр қила олмассан.
Содик
У: «Сен мен билан бирга бўлишга сабр қила олмассан.
Mansour
У (Хизир) айтди: «Аниқки, сен мен билан бирга (илм машаққатларига) сабр қилишга ҳаргиз тоқатинг етмас.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Хизр деди: "Мендаги илмни кўрганингда сен унга тоқат қила олмайсан. Чунки у сендаги илмга тўғри келмайди".
18:68وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلَىٰ مَا لَمْ تُحِطْ بِهِۦ خُبْرًا٦٨
Sodiq
O`zing xabarini ihota qilmagan narsaga qanday sabr qilasan», dedi.
[1]
[1] Bo`layotgan hodisani ihota eta olmagan odam unga sabr qilib, indamay qarab tura olishi qiyin ekanini eslatdi.)
Uzbek - Rowwad
Ўзинг эгаллаб олмаган (билмаган), хабардор бўлмаган нарсага қандай тоқат қила оласан?»
Содик
Ўзинг хабарини иҳота қилмаган нарсага қандай сабр қиласан», деди.
[28]
[28] Бўлаётган ҳодисани иҳота эта олмаган одам унга сабр қилиб, индамай қараб тура олиши қийин эканини эслатди.)
Mansour
(Зотан) ўзинг эгаллаб олмаган — хабардор бўлмаган нарсага қандай сабр қилурсан?!»
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
"Нима тўғри, нима нотўғрилигини билмайдиган ишларда қандоқ ҳам тоқат қила олардинг? Ахир сен ўз билиминг доирасидагина ҳукм чиқара оласан-ку".
Тафсир ас-Саади, 18:67–68
Я не запрещаю тебе находиться рядом со мной, но ты не сможешь терпеливо наблюдать за моими поступками. Ты увидишь, что я совершаю поступки, которые на первый взгляд кажутся предосудительными, хотя в действительности они не являются таковыми, и поэтому ты будешь терять терпение. Да и как ты сможешь спокойно наблюдать за происходящим вокруг, если не знаешь сути этого и моих подлинных намерений?
18:69قَالَ سَتَجِدُنِىٓ إِن شَآءَ ٱللَّهُ صَابِرًا وَلَآ أَعْصِى لَكَ أَمْرًا٦٩
Sodiq
U: «Inshoalloh, mening sabrli ekanimni ko`rursan va senga hech bir ishda osiy bo`lmasman», dedi.
Uzbek - Rowwad
Деди: «Иншооллоҳ, менинг сабрли эканимни кўрасан, мен сенга ҳеч бир ишда итоатсизлик қилмайман».
Содик
У: «Иншоаллоҳ, менинг сабрли эканимни кўрурсан ва сенга ҳеч бир ишда осий бўлмасман», деди.
Mansour
(Мусо) деди: «Иншоаллоҳ, сен менинг сабр-тоқатли эканимни кўрурсан. Мен бирон ишда сенга осийлик итоатсизлик қилмасман».
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Мусо деди: "Иншооллоҳ, менинг сабрли эканимни кўрасан, ишларингга аралашмайман, сенга тўла итоат этаман, бирон ишда сенга итоатсизлик қилмайман".
Тафсир ас-Саади
Муса вознамерился проявить должное терпение, но еще не знал, какое испытание ему предстоит выдержать. Однако твердое намерение проявить терпение и само терпение - это разные вещи, и когда Муса лицом к лицу столкнулся с испытанием, он не сумел проявить должного терпения.
18:70قَالَ فَإِنِ ٱتَّبَعْتَنِى فَلَا تَسْـَٔلْنِى عَن شَىْءٍ حَتَّىٰٓ أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا٧٠
Sodiq
U: «Agar menga ergashadigan bo`lsang, to o`zim zikr qilib aytmagunimcha, bir narsa haqida so`ramagin», dedi.
Uzbek - Rowwad
Деди: «Менга эргашадиган бўлсанг, то ўзим сенга айтиб бермагунимча бирон нарса ҳақида сўрама».
Содик
У: «Агар менга эргашадиган бўлсанг, то ўзим зикр қилиб айтмагунимча, бир нарса ҳақида сўрамагин», деди.
Mansour
У (Хизир) айтди: «Бас, агар менга эргашсанг, то ўзим сенга айтмагунимча бирон нарса ҳақида мендан сўрамагин!»
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Хизр Мусога деди: "Мен қилаётган ишларни кўрган пайтингда бирон нарсани сўрама. Токи, у ҳақда ўзим биринчи бўлиб гапирай".
Тафсир ас-Саади
Не задавай мне вопросов и не упрекай меня в содеянном, пока я не поведаю тебе о сути происходящего. А расскажу я тебе об этом, когда наступит подходящее время. Хадир запретил Мусе задавать ему вопросы, пообещав рассказать о сути всего, что он увидит.
18:71فَٱنطَلَقَا حَتَّىٰٓ إِذَا رَكِبَا فِى ٱلسَّفِينَةِ خَرَقَهَا ۖ قَالَ أَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْـًٔا إِمْرًا٧١
Sodiq
Bas, yurib ketdilar. Kemaga minganlarida, uni teshib qo`ydi. U (Muso): «Buni uning ahlini g`arq qilish uchun teshdingmi?! Juda g`alati narsa qilding-ku?!» – dedi.
Uzbek - Rowwad
Иккиси йўлга тушдилар. Бир кемага минишгач, (Хизр) уни тешиб қўйди. (Мусо) деди: «Одамларини чўктириб юбориш учун тешдингми? Нотўғри иш қилдинг».
Содик
Бас, юриб кетдилар. Кемага минганларида, уни тешиб қўйди. У (Мусо): «Буни унинг аҳлини ғарқ қилиш учун тешдингми?! Жуда ғалати нарса қилдинг-ку?!» – деди.
Mansour
Бас, икков йўлга тушдилар. То бориб бир кемага минишлари билан (Хизир кемани) тешиб қўйди. (Мусо) айтди: «Уни одамларни ғарқ қилиш учун тешдингми?!»
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Келишиб олишгач, денгиз соҳили бўйлаб йўлга тушдилар. Бир кема ёнига келиб, унга миндилар. Кемадагилар Хизрни ҳурматидан уларни бепул олиб кетди. Хизр кеманинг бир тахтасини суғуриб (тешиб) қўйди. Мусо деди: "Сени бепул олиб кетаётган одамларнинг кемасини тешасанми, уларни ғарқ қилмоқчимисан? Сен жуда нотўғри иш қилдинг".
Тафсир ас-Саади
Хадир выдернул одну из досок корабля, и могло показаться, что он решил потопить тех, кто находился на том корабле. Однако его намерения были совершенно иными, и он собирался рассказать о них Мусе позднее. Но пророк не выдержал и упрекнул Хадира в совершении гнусного и скверного злодеяния, не проявив должного терпения.
18:72قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَن تَسْتَطِيعَ مَعِىَ صَبْرًا٧٢
Sodiq
U: «Senga, men bilan birga bo`lishga albatta sabr qila olmassan demabmidim?!» – dedi.
Uzbek - Rowwad
Деди: «Мен билан (юришга) тоқатинг етмайди», демаганмидим?
Содик
У: «Сенга, мен билан бирга бўлишга албатта сабр қила олмассан демабмидим?!» – деди.
Mansour
У (Хизир) деди: «Аниқки, сен мен билан бирга сабр қилишга ҳаргиз тоқатинг етмас, демаганмидим?!»
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Хизр Мусога деди: "Мен қилаётган ишларни кўриб, уларга тоқат қила олмайсан", демаганмидим?
Тафсир ас-Саади
Хадир предупреждал Мусу об этом, и его предположения сбылись. Что же касается Мусы, то он совершил это по забывчивости.
18:73قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِى بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِى مِنْ أَمْرِى عُسْرًا٧٣
Sodiq
U: «Esimdan chiqqan narsa uchun meni jazolama, bu ishim uchun meni qiynama», dedi.
Uzbek - Rowwad
Деди: «Ёдимдан кўтарилгани учун мени жазолама, шу ишим туфайли мени қийнама».
Содик
У: «Эсимдан чиққан нарса учун мени жазолама, бу ишим учун мени қийнама», деди.
Mansour
(Мусо) айтди: «Унутганим сабабли мени айбламагин ва бу ишим учун мени машаққатга дучор қилмагин».
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Мусо алайҳиссалом Хизрга деди: "Эсимдан чиқиб қолгани туфайли аҳдимда туролмаганим учун мени жазолама. Мени қийнама, ортиқ даражада қаттиққўл бўлма".
Тафсир ас-Саади
Муса попросил прощения за свою забывчивость и попросил не наказывать его на этот раз. Он признал свою ошибку, принес извинения и напомнил Хадиру о том, что ему следует быть снисходительным к своему спутнику. Хадир выслушал его и простил.
18:74فَٱنطَلَقَا حَتَّىٰٓ إِذَا لَقِيَا غُلَٰمًا فَقَتَلَهُۥ قَالَ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةًۢ بِغَيْرِ نَفْسٍ لَّقَدْ جِئْتَ شَيْـًٔا نُّكْرًا٧٤
Sodiq
Bas, ular yurib ketdilar. To bir bolani uchratganida, uni o`ldirdi. U (Muso): «Birovni o`ldirmagan begunoh jonni o`ldirasanmi?! Juda munkar narsa qilding-ku?!» – dedi.
[1]
[1] Bu ishi kemani teshgandan ham battar tuyuldi. Chunki ko`rib bilib turib bir ma'sum go`dakni qasddan o`ldirish hazilakam ish emas edi.)
Uzbek - Rowwad
Яна йўлга тушдилар. Бир болага дуч келишгач, (Хизр) уни ўлдирди. (Мусо) деди: «Бир бегуноҳ жонни ўлдирдинг-ку. Жуда ёмон иш қилдинг».
Содик
Бас, улар юриб кетдилар. То бир болани учратганида, уни ўлдирди. У (Мусо): «Бировни ўлдирмаган бегуноҳ жонни ўлдирасанми?! Жуда мункар нарса қилдинг-ку?!» – деди.
[29]
[29] Бу иши кемани тешгандан ҳам баттар туюлди. Чунки кўриб билиб туриб бир маъсум гўдакни қасддан ўлдириш ҳазилакам иш эмас эди.)
Mansour
Сўнг яна йўлга тушдилар. То бориб бир болага рўбарў бўлганларида (Хизир) уни ўлдирди. (Буни кўрган Мусо) деди: «Бировни ўлдирмаган бир бегуноҳ жонни ўлдирдинг-а. Дарҳақиқат, (сен) бузуқ иш қилдинг!»
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Кемадан тушиб, яна соҳил бўйлаб йўлга тушдилар. Балоғатга етмаган бир боланинг бошқа болалар билан ўйнаб юрганини кўрдилар. Хизр уни ўлдириб қўйди. Шунда Мусо унга деди: "Ҳали балоғатга етмаган бир бегуноҳ болани ўлдирдинг-ку. Сен жуда ёмон иш қилдинг".
Тафсир ас-Саади
Когда Хадир убил маленького мальчика, Муса сильно разгневался. Праведник убил ребенка, который не совершил ни единого греха, и это было несовместимо с канонами религии. Муса упрекнул Хадира в совершении гнусного поступка, да и что может быть хуже убийства ребенка, который никого не убивал и даже не запятнал свою душу грехами?! В первый раз Муса упрекнул Хадира по забывчивости, но в этот раз он не запамятовал, а просто не смог совладать собой.
18:75۞ قَالَ أَلَمْ أَقُل لَّكَ إِنَّكَ لَن تَسْتَطِيعَ مَعِىَ صَبْرًا٧٥
Sodiq
U: «Senga, sen men bilan birga albatta sabr qila olmaysan demabmidim?!» – dedi.
Uzbek - Rowwad
Деди: «Сенга, мен билан бирга (юришга) сабр қила олмайсан, демаганмидим?»
Содик
У: «Сенга, сен мен билан бирга албатта сабр қила олмайсан демабмидим?!» – деди.
Mansour
У (Хизир) деди: «Мен сенга, сен мен билан бирга сабр қилишга ҳаргиз тоқатинг етмас, демаганмидим?!»
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Хизр Мусо алайҳиссаломга деди: "Эй Мусо, сенга, мен қилаётган ишларни кўришга тоқатинг етмайди, дегандим-ку".
Тафсир ас-Саади
Хадир упрекнул Мусу за ослушание и напомнил ему о своем предупреждении.
18:76قَالَ إِن سَأَلْتُكَ عَن شَىْءٍ بَعْدَهَا فَلَا تُصَٰحِبْنِى ۖ قَدْ بَلَغْتَ مِن لَّدُنِّى عُذْرًا٧٦
Sodiq
U: «Agar bundan keyin sendan yana bir narsani so`rasam, men bilan birodarlik qilmay qo`yaver. Batahqiq, men tarafimdan uzr(qabuli)ni oxiriga yetkazding», dedi.
Uzbek - Rowwad
Деди: «Бундан кейин бирон нарса ҳақида сўрасам, мени ўзингга ҳамроҳ қилма. Мен тарафимдан (бўлган) узрни охирига етказган бўласан».
Содик
У: «Агар бундан кейин сендан яна бир нарсани сўрасам, мен билан биродарлик қилмай қўявер. Батаҳқиқ, мен тарафимдан узр(қабули)ни охирига етказдинг», деди.
Mansour
(Мусо) деди: «Агар бундан буён сендан бирон нарса ҳақида сўрасам, мени ўзингга ҳамроҳ қилмагин. Чунки (у ҳолда) мен томонимдан узрга етган бўлурсан (яъни, у ҳолда мени ташлаб кетганинг учун сени айблай олмасман)».
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Мусо алайҳиссалом деди: "Шундан кейин ҳам сендан бирон нарса ҳақида сўрайдиган бўлсам, мени ташлаб кетавер. У пайтда мени ташлаб кетишга, ҳамроҳ қилмасликка лойиқ сабаб топилган бўлади. Чунки мен шартни уч марта бузган, сенга уч марта итоат этмаган бўламан".
Тафсир ас-Саади
Если я ослушаюсь тебя еще раз, то ты будешь вправе расстаться со мной. Прими мои извинения, и ты не совершишь ошибки.
18:77فَٱنطَلَقَا حَتَّىٰٓ إِذَآ أَتَيَآ أَهْلَ قَرْيَةٍ ٱسْتَطْعَمَآ أَهْلَهَا فَأَبَوْاْ أَن يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَن يَنقَضَّ فَأَقَامَهُۥ ۖ قَالَ لَوْ شِئْتَ لَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا٧٧
Sodiq
Bas, yurib ketdilar. Qachonki, bir shahar aholisiga kelganlarida, uning ahlidan taom so`radilar. Ular ikkovlarini ziyofat qilishdan bosh tortdilar. Ikkovlari u yerda yiqilib ketay deb turgan bir devorni ko`rishdi. Bas, uni turg`izib qo`ydi. U (Muso): «Agar xohlasang, buning uchun haq olar eding», dedi.
Uzbek - Rowwad
Яна йўлга тушдилар. Бир шаҳарга келиб, аҳолисидан егулик сўрадилар. Аҳоли уларни меҳмон қилишдан бош тортди. Ўша ерда йиқилиб кетай деб қолган бир деворга дуч келдилар. (Хизр) уни тиклаб қўйди. (Мусо) деди: «Истаганингда шу иш учун ҳақ олган бўлардинг».
Содик
Бас, юриб кетдилар. Қачонки, бир шаҳар аҳолисига келганларида, унинг аҳлидан таом сўрадилар. Улар икковларини зиёфат қилишдан бош тортдилар. Икковлари у ерда йиқилиб кетай деб турган бир деворни кўришди. Бас, уни турғизиб қўйди. У (Мусо): «Агар хоҳласанг, бунинг учун ҳақ олар эдинг», деди.
Mansour
Сўнг (улар) яна йўлга тушдилар. То бир шаҳар аҳлининг олдига келиб улардан таом сўраган эдилар, улар меҳмон қилишдан бош тортишди. Кейин ўша жойда йиқилай деб турган бир деворни кўришгач, (Хизир) уни тиклаб қўйди. (Мусо) деди: «Агар хоҳласанг, бу ишинг учун ҳақ олишинг мумкин эди».
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Яна йўлга тушдилар. Бир шаҳарга келиб, аҳолисидан егулик сўрадилар. Аҳоли уларга егулик бермади, уларни меҳмон қилмади. Шаҳарда бир йиқилиб кетай деб қолган деворга дуч келдилар. Хизр уни тиклаб қўйди. Шунда Мусо Хизрга деди: "Улар бизни меҳмон қилишдан бош тортдилар. Шу ишинг учун ҳақ олсанг бўларди-ку, шунга эҳтиёжимиз бор-ку".
Тафсир ас-Саади
Жители этого селения отказались оказать нам гостеприимство, хотя они были обязаны сделать это, а ты отстроил для них стену и не захотел получить вознаграждение за свой труд, хотя имел на это полное право. Муса вновь нарушил данное им обещание, и поэтому ничто не мешало Хадиру расстаться с ним.
18:78قَالَ هَٰذَا فِرَاقُ بَيْنِى وَبَيْنِكَ ۚ سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِع عَّلَيْهِ صَبْرًا٧٨
Sodiq
U: «Bu men bilan sening oramizdagi ajrashishdir. Endi senga sabr qila olmagan narsa(lar)ning ta'viylini aytib beraman», dedi.
Uzbek - Rowwad
Деди: «Мана шу сен билан менинг ажралишимиздир. Энди сенга сен сабр қила олмаган ишларнинг таъвилини айтиб бераман».
Содик
У: «Бу мен билан сенинг орамиздаги ажрашишдир. Энди сенга сабр қила олмаган нарса(лар)нинг таъвийлини айтиб бераман», деди.
Mansour
У (Хизир) айтди: «Мана шу сен билан менинг ажрашимиздир. Энди мен сени сабр қилишга тоқатинг етмаган нарсаларнинг таъвили (шарҳи)дан огоҳ қилурман.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Хизр Мусога деди: "Мана шу ҳақ олмаганимга эътироз билдиришинг сен билан менинг ажраладиган ўринга келиб қолганимиздир. Мен қилган ишларни кўришга тоқатинг етмади. Энди сенга ўша ишларимнинг тафсирини айтиб бераман".
Тафсир ас-Саади
Мы не пойдем дальше вместе, ибо ты сам поставил передо мной такое условие. Ты не можешь оправдать свой поступок, и мы не можем путешествовать вместе. Я расскажу тебе о поступках, которые ты назвал предосудительными, и тебе станет ясно, какими были мои истинные намерения.
18:79أَمَّا ٱلسَّفِينَةُ فَكَانَتْ لِمَسَٰكِينَ يَعْمَلُونَ فِى ٱلْبَحْرِ فَأَرَدتُّ أَنْ أَعِيبَهَا وَكَانَ وَرَآءَهُم مَّلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ غَصْبًا٧٩
Sodiq
«Kemaga kelsak, u dengizda ishlaydigan miskinlarniki edi. Bas, men uni aybli qilishni iroda qildim. Chunki, ortlarida bir podshoh bo`lib, barcha kemani tortib olayotgan edi.
[1]
[1] Kemani aybli qilib, kema egalariga zarar yetkazdim. Ammo aslini olganda, ularga foyda qildim. Podshoh odamlari aybli kemani tashlab ketadilar. Kambag`allar kemasiz qolgandan ko`ra, aybli bo`lsa ham, uni ishlatib kun o`tkaza beradilar.)
Uzbek - Rowwad
«Кемага келсак, у денгизда ишлайдиган мискинларники эди. Мен уни айбли қилиб қўймоқчи бўлдим. (Чунки) уларнинг ортида бир подшоҳ бўлиб, у ҳар бир кемани тортиб олар эди».
Содик
«Кемага келсак, у денгизда ишлайдиган мискинларники эди. Бас, мен уни айбли қилишни ирода қилдим. Чунки, ортларида бир подшоҳ бўлиб, барча кемани тортиб олаётган эди.
[30]
[30] Кемани айбли қилиб, кема эгаларига зарар етказдим. Аммо аслини олганда, уларга фойда қилдим. Подшоҳ одамлари айбли кемани ташлаб кетадилар. Камбағаллар кемасиз қолгандан кўра, айбли бўлса ҳам, уни ишлатиб кун ўтказа берадилар.)
Mansour
Кема хусусига келсак, у денгизда ишлайдиган (юрадиган) мискин-бечораларники эди. Бас, мен уни айбли қилиб қўймоқчи бўлдим. (Чунки) уларнинг (кемадагиларнинг) ортида (кўзлаб кетаётган манзилларида) барча (бутун) кемаларни талон-торож қилиб, тортиб олгувчи бир подшоҳ бор эди.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Кемани тешиб қўйганимга эътироз билдиргандинг. У денгизда ишлайдиган бечора, заиф одамларнинг кемаси эди. Улар кемаларини ўзлари мудофаа қила олмас эдилар. Атайин уни айбли қилиб қўйдим. Токи, бошқа соз кемаларни тортиб олаётган подшоҳ айбини кўриб, бузуқ экан, дея унга тегмасин.
Тафсир ас-Саади
Корабль, в котором я сделал пробоину, принадлежал труженикам моря, чей тяжелый труд обязывает людей относиться к ним с добротой и состраданием. Мне стало известно, что им предстоит проплыть мимо деспотичного царя, который силой отнимает все неповрежденные корабли, которые оказываются в его владениях. И тогда я повредил их корабль, дабы жестокий деспот не присвоил его себе.
18:80وَأَمَّا ٱلْغُلَٰمُ فَكَانَ أَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ فَخَشِينَآ أَن يُرْهِقَهُمَا طُغْيَٰنًا وَكُفْرًا٨٠
Sodiq
Endi bolaga kelsak, ota-onasi mo`min kishilar edi. Bas, biz uning ikkovlarini tug`yon va kufr ila ezishidan qo`rqdik.
[1]
[1] Bolaning ota-onasi mo`min kishilar edilar. Ammo bola ulg`aysa, kofir bo`lib, tug`yonga ketib, ota-onasini ezar edi. O`sha ota-onani kelajakdagi yomonlikdan asrash uchun bolalari voyaga yetmasdan, kufr va tug`yon sodir etmasdan o`ldirib qo`yishni lozim topdik.)
Uzbek - Rowwad
«Боланинг эса ота-онаси мўмин одамлар эди. Куфру туғён ила уларни қийнаб қўйишидан қўрқдик».
Содик
Энди болага келсак, ота-онаси мўмин кишилар эди. Бас, биз унинг икковларини туғён ва куфр ила эзишидан қўрқдик.
[31]
[31] Боланинг ота-онаси мўмин кишилар эдилар. Аммо бола улғайса, кофир бўлиб, туғёнга кетиб, ота-онасини эзар эди. Ўша ота-онани келажакдаги ёмонликдан асраш учун болалари вояга етмасдан, куфр ва туғён содир этмасдан ўлдириб қўйишни лозим топдик.)
Mansour
Ҳалиги боланинг эса ота-оналари мўмин кишилар эдилар. Бас, биз у (бола) туғён ва куфр билан уларни қийнаб қўйишидан қўрқдик.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Бир болани ўлдириб қўйганимга ҳам эътироз билдиргандинг. Унинг ота-онаси мўмин одамлар эдилар. Унинг кофир бўлиши Аллоҳга маълум эди. Катта бўлганида ота-онасининг муҳаббатини суиистеъмол қилиб ёки уларнинг муҳтожлигидан фойдаланиб, уларни Аллоҳга куфр келтиришга ва туғёнга олиб бориб қўйишидан қўрқдик.
Тафсир ас-Саади
Мне было открыто, что если этот мальчик достигнет совершеннолетия, то он будет принуждать своих верующих родителей к безбожию и беззаконию, пользуясь их родительской любовью или зависимостью от него. И тогда я решил убить его и сохранить тем самым веру его праведных родителей. Разве есть на свете нечто более полезное и славное?!! Конечно, потеря сына стала для них большим горем, но Аллах непременно дарует им более прекрасное потомство.
18:81فَأَرَدْنَآ أَن يُبْدِلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًا مِّنْهُ زَكَوٰةً وَأَقْرَبَ رُحْمًا٨١
Sodiq
Bas, Robbilari ularga uning badaliga undan ko`ra yaxshirog`ini, ahli solihroq va mehribonrog`ini berishni iroda qildi.
Uzbek - Rowwad
«Парвардигорлари уларга ундан кўра яхшироғини, солиҳроғини, меҳрибонроғини эваз қилиб беришини хоҳладик».
Содик
Бас, Роббилари уларга унинг бадалига ундан кўра яхшироғини, аҳли солиҳроқ ва меҳрибонроғини беришни ирода қилди.
Mansour
Шу сабабдан, уларга Парвардигор (бола)дан кўра покизароқ, ундан кўра меҳрибонроқ (бошқа бир болани) бадал-эваз қилиб беришини истадик.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Аллоҳ уларга ўша боланинг ўрнига ундан кўра диндорроқ, гуноҳлардан покроқ, ота-онага меҳрибонроқ бошқа бир болани эваз қилиб беришини истадик.
Тафсир ас-Саади
Аллах одарит их праведным ребенком, который будет обладать чистой душой и уважать своих родителей. Что же касается убитого мальчика, то ему суждено было вырасти грубым и невоспитанным человеком, который заставил бы своих родителей стать безбожниками и грешниками.
18:82وَأَمَّا ٱلْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلَٰمَيْنِ يَتِيمَيْنِ فِى ٱلْمَدِينَةِ وَكَانَ تَحْتَهُۥ كَنزٌ لَّهُمَا وَكَانَ أَبُوهُمَا صَٰلِحًا فَأَرَادَ رَبُّكَ أَن يَبْلُغَآ أَشُدَّهُمَا وَيَسْتَخْرِجَا كَنزَهُمَا رَحْمَةً مِّن رَّبِّكَ ۚ وَمَا فَعَلْتُهُۥ عَنْ أَمْرِى ۚ ذَٰلِكَ تَأْوِيلُ مَا لَمْ تَسْطِع عَّلَيْهِ صَبْرًا٨٢
Sodiq
Devorga kelsak, u shahardagi ikki yetim bolaniki bo`lib, uning ostida ikkovlarining xazinasi bor edi. Ularning otalari solih odam edi. Bas, Robbing ikkovlarining voyaga yetishini va xazinalarini chiqarib olishini iroda qildi. Bu, Allohning rahmati ila bo`ldi. Men o`zimcha qilganim yo`q. Mana shu, sen sabr qila olmagan narsaning ta'viylidir».
Uzbek - Rowwad
«Деворга келсак, у шаҳардаги икки етим боланики эди. Унинг остида уларга тегишли хазина бор эди. Уларнинг оталари солиҳ эди. Парвардигоринг улар балоғатга етиб, Парвардигорингнинг марҳамати ила хазиналарини чиқариб олишларини ирода қилди. Мен бу ишни ўзимча қилмадим. Сен тоқат қила олмаган ишларнинг таъвили мана шу».
Содик
Деворга келсак, у шаҳардаги икки етим боланики бўлиб, унинг остида икковларининг хазинаси бор эди. Уларнинг оталари солиҳ одам эди. Бас, Роббинг икковларининг вояга етишини ва хазиналарини чиқариб олишини ирода қилди. Бу, Аллоҳнинг раҳмати ила бўлди. Мен ўзимча қилганим йўқ. Мана шу, сен сабр қила олмаган нарсанинг таъвийлидир».
Mansour
Энди девор эса шу шаҳардаги икки етим боланики бўлиб, унинг остида улар учун бир хазина бор эди. Уларнинг оталари жуда яхши киши эди. Бас, Парвардигоринг улар вояга етиб, Парвардигорингнинг раҳмат-марҳамати бўлмиш хазиналарини чиқариб олишларини ирода қилди. Мен бу (ишларнинг биронтасини) ўз-ўзимча қилганим йўқ. Мана шу сен сабр қилишга тоқатинг етмаган нарсаларнинг таъвилидир».
[7]
[7]Мазкур илоҳий қиссадан олинадиган ибрат бандаларга берилган илмнинг чексиз-чегарасиз эканлигидир. Пайғамбарлар тарихидан маълумки, Мусо алайҳиссалом «Калимуллоҳ» — «Аллоҳ таоло билан бевосита сўзлашгувчи» деган номга сазовор бўлган зотдирлар. Демак, у киши, Яратган билан савол-жавоб қилганларида, ўртада ҳатто фаришта ҳам воситачилик қилмаган — бор ҳақиқатни Ҳақ таолонинг Ўзидан олганлар. Бинобарин, ўзларича дунёда мендан ҳам илмлироқ одам бормикан, деган фикр кўнгилларидан кечган бўлса керакки, юқоридаги оятларда зикр қилинган қиссада Аллоҳ Ўз пайғамбарини огоҳлантириб, гўё шундай дейди «Агар сенга бўлиб ўтган барча нарсалар тўғрисида билим берган бўлсам, бандаларим орасида шундай бир киши ҳам мавжудки, унга энди бўладиган нарсаларнинг билимини ато этгандирман — яъни, сен ўз илм-маърифатинг билан бутун дунёга устоз бўлишинг мумкин, аммо у бандамга шогирд бўлишга ҳам ожизлик қилурсан». Бу ҳикоя билан Аллоҳ Ўзининг «Ҳар бир билим соҳиби устида ундан-да билимдонроқ биров бордир», деган ояти каримасини яна бир карра исбот этади. Энди қуйидаги оятларда Зул-қарнайн ҳақида ҳикоя қилинади. Қадимда яшаб ўтган бу буюк шоҳнинг нима сабабдан Зул-қарнайн — икки шоҳ эгаси деб аталиши хусусида хилма-хил ривоятлар бордир. Баъзилар унинг бошида иккита шоҳи бўлган, десалар бошқа ривоятларда у икки кокилли эди, дейилади. Яна бир мўътабар манбаъда эса, Ернинг Шарқу Ғарбига ҳукмронлик қилгани учун ҳам икки шоҳ эгаси деган ном олган, дейилади. Қуйида Аллоҳ таолонинг ана ўша иймон ва тақво эгаси бўлган бандасининг Ер юзида ҳақни қарор топдириш учун қилган саъй-ҳаракатлари ҳақида сўйланади.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Мен деворни тиклаб қўйдим. Сен бунга ҳам эътироз билдирдинг. У шаҳардаги икки етим боланики эди. Девор остида улар учун кўмиб қўйилган хазина бор эди. Бу икки етимнинг отаси солиҳ одам бўлганди. Эй Мусо, Парвардигоринг бу болалар балоғат ёшига етиб, девор остига кўмилган хазинани чиқариб олишларини ирода қилди. Девор йиқилса, остида хазина кўриниб қолган ва уни бошқа биров олиб кетган бўларди. Бу тадбир Парвардигорингнинг шу икки гўдакка бўлган марҳаматидандир. Мен бу ишни ўзимча қилмадим. Сен тоқат қила олмаган ишларнинг таъвили мана шу.
Тафсир ас-Саади
Двое мальчиков были сиротами и потому заслуживали сострадательного отношения к ним. Они были маленькими и рано потеряли своего отца, который был праведным человеком и ради которого Всевышний Аллах решил позаботиться о его детях. Мне было открыто, что под стеной, которая принадлежала этим детям, был зарыт клад, и поэтому я сломал стену, уложил зарытые сокровища надлежащим образом и построил стену заново, не требуя за это никакого вознаграждения. Все это было Божьей милостью по отношению ко мне. Я не поступал по своей прихоти, а руководствовался Божьей милостью и Божьими повелениями. Из этой славной и удивительной истории можно сделать очень много полезных выводов. В ней также содержится много религиозных предписаний, и с помощью Аллаха мы остановимся на некоторых из них. 1. Всевышний подчеркнул превосходство тех, кто обладает праведными познаниями и путешествует в поисках знаний. Поиски знаний являются одним из наиболее значимых религиозных предписаний, и поэтому пророк Муса отправился в долгое путешествие, в котором ему пришлось испытать большие трудности. Он не захотел вести обыденный образ жизни среди сынов Исраила и наставлять их на прямой путь, а предпочел путешествовать в поисках знаний. 2. Мусульманин должен в первую очередь выполнять наиболее важные предписания, а затем переходить к менее важным. Для проповедника гораздо важнее углублять свои познания, нежели обучать людей тому, что он приобрел, не приобретая новых знаний. А еще лучше, если он совмещает эти два занятия. 3. Шариат разрешает нанимать слуг для удовлетворения своих нужд и отдыха как во время пребывания в собственном доме, так и во время путешествия. Именно так поступил святой пророк Муса. 4. Когда человек отправляется в путь в поисках знаний или на священную войну, то ему разрешается рассказать спутникам о своих намерениях, если это может принести им пользу. Если он оповестит их о цели поездки, то они смогут лучше подготовиться к путешествию или походу, собрать соответствующее снаряжение, поступать правильно и обдуманно и всей душой устремиться к ожидающему их славному обряду поклонения. Вот почему Муса сказал: «Я не остановлюсь, пока не дойду до места слияния двух морей или пока не потрачу на путешествие долгие годы» (Sura 18 «Каҳф», Oyat 60). Таким же образом поступил Пророк Мухаммад, когда призвал своих сподвижников готовиться к походу на Табук. И хотя обычно он скрывал свои намерения, перед походом на Табук было целесообразно рассказать мусульманам о своих планах. 5. Мусульмане должны связывать злодеяния и злые умыслы с наущениями и наваждениями сатаны, несмотря на то, что абсолютно все происходит в соответствии с предопределением Аллаха, и поэтому слуга Мусы сказал: «Я забыл о рыбе, и только дьявол заставил меня не вспомнить о ней» (Sura 18 «Каҳф», Oyat 63). 6. Человеку разрешается говорить о голоде, жажде, усталости и других слабостях, которые присущи человеческой природе, если он говорит правду и не выражает недовольства. Вот почему пророк Муса сказал: «Подавай наш обед, ведь мы утомились в пути» (Sura 18 «Каҳф», Oyat 62). 7. Желательно, чтобы слуга был умным, находчивым и сообразительным человеком и помогал своему хозяину доводить до конца начатое дело. 8. Также желательно, чтобы хозяин кормил своего слугу тем, что ест сам, и чтобы они обедали вместе, потому что из слов пророка Мусы становится ясно, что его слуга обедал вместе с ним. 9. Человек удостаивается Божьей помощи в том случае, если он надлежащим образом выполняет свои обязанности. Такому человеку Аллах помогает так, как не помогает никому другому. Именно поэтому пророк Муса подчеркнул, что усталость одолела его после того, как они миновали место слияния двух морей. До этого он не жаловался на усталость, хотя пройденный ими путь был очень велик и представлял собой целое путешествие. Но стоило им переночевать у скалы и потерять рыбу, а затем прошагать до наступления обеденного времени, как он почувствовал усталость. Узнав об исчезновении рыбы, он вспомнил, что именно место слияния морей должно было стать конечной целью их путешествия. 10. Хадир был не пророком, а праведным рабом, которого Аллах почтил Своей милостью и одарил знанием. Аллах назвал его Своим рабом, но не упомянул о его пророческой миссии, и если бы он был пророком, то Господь непременно поведал бы об этом, как Он поведал о миссиях других пророков и посланников. Что же касается слов праведника о том, что он поступал не по своему усмотрению, то они никоим образом не свидетельствуют о его пророческой миссии. Аллах внушал ему необходимость поступать соответствующим образом, и подобные внушения не являются характерными для посланников. Всевышний сказал: «Мы внушили матери Мусы (Моисея): “Корми его грудью. Когда же станешь опасаться за него, то брось его в реку. Не бойся и не печалься, ибо Мы вернем его тебе и сделаем одним из посланников”» (Sura 28 «Қасас», Oyat 7); «Твой Господь внушил пчеле: “Воздвигай жилища в горах, на деревьях и в строениях”» (Sura 16 «Наҳл», Oyat 68). 11. Знания, которыми Аллах одаряет Своих рабов, делятся на два вида. К первому виду относятся знания, которые постигаются благодаря кропотливому труду и усердию. А ко второму виду относятся знания, которые человек приобретает по милости Аллаха посредством внушения. Вот почему Всевышний Аллах сказал: «Они встретили одного из Наших рабов, которого Мы одарили милостью от Нас и обучили из того, что Нам известно» (Sura 18 «Каҳф», Oyat 65). 12. Мусульманин должен почтительно относиться к своему преподавателю и обращаться к нему с особым уважением. Именно поэтому пророк Муса сказал: «Могу ли я последовать за тобой, чтобы ты научил меня о прямом пути тому, чему ты обучен?» (Sura 18 «Каҳф», Oyat 66). Этими словами он выразил свое почтительное отношение к Хадиру и словно попросил у него совет. Он также попросил у него разрешение последовать за ним и подчеркнул, что собирается стать его учеником. Совершенно иначе поступают грубые или высокомерные люди, которые не показывают перед учителем своей нужды в его познаниях, а делают вид, что они помогают ему справляться со своими обязанностями. А некоторые из них даже предполагают, что они сами обучают своего учителя, и такое поведение свидетельствует об их безграничном невежестве. Воистину, смирение перед учителем и открытое выражение собственной нужды в его познаниях являются одними из самых полезных качеств любого ученика. 13. Знатные и славные люди не должны надменно отказываться от обучения у людей, которые стоят ниже них, потому что пророк Муса, несомненно, был лучше праведника Хадира. 14. Если крупный ученый или богослов плохо разбирается в какой-либо из областей знания, то он должен обратиться за помощью к тому, кто разбирается в этой области знаний, даже если он значительно превосходит его своими познаниями в других областях. Пророк Муса был одним из твердых духом посланников, которых Аллах одарил таким знанием, которого не был удостоен ни один другой человек. Однако Хадир обладал особым знанием, которого не было у святого пророка, и поэтому он поспешил обучиться у него тому, чего он не знал. Из всего сказанного следует, что если мусульманский богослов, который занимается изучением мусульманского права или хадисов, плохо разбирается в грамматике, морфологии и других науках, то ему надлежит посещать занятия богословов, которые разбираются в тонкостях этих дисциплин, даже если они плохо осведомлены о хадисах или мусульманском праве. 15. Мусульмане должны связывать знания и другие достойные качества с Всевышним Аллахом, признавать Его милость и благодарить Его за ниспосланные блага. Вот почему пророк Муса сказал: «Могу ли я последовать за тобой, чтобы ты научил меня о прямом пути тому, чему ты обучен?» (Sura 18 «Каҳф», Oyat 66). Он имел в виду, что Хадир приобрел эти знания от Аллаха. 16. Полезным является знание, которое указывает людям путь к добру и предостерегает их от зла и ведущих к нему путей. Что же касается других знаний, то они либо причиняют человеку вред, либо являются бессмысленными и бесполезными. Именно поэтому пророк Муса попросил Хадира научить его только тому, что он знает о прямом пути. 17. Если человек не в состоянии проявлять терпение в присутствии учителя, терпеливо приобретать знания и стойко продолжать начатое дело, то он не достоин этой высокой чести. Человек, лишенный терпения, не способен приобрести знания. А терпеливый и настойчивый человек может достичь любой поставленной перед собой цели. В пользу сказанного выше свидетельствуют следующие слова Хадира: «У тебя не хватит терпения находиться рядом со мной» (Sura 18 «Каҳф», Oyat 67). Он поведал пророку Мусе о препятствии, которое могло помешать ему приобрести полезные знания. 18. Жизненный опыт и умение определить суть происходящего являются важнейшими качествами, помогающими человеку проявлять должное терпение. Если же человек не знает сути дела, а также его конечной цели и возможных последствий, то он лишен того, что могло бы побудить его проявить терпение. Именно поэтому Хадир сказал: «Как ты сможешь терпеливо относиться к тому, что ты не объемлешь знанием?» (Sura 18 «Каҳф», Oyat 68). Он подчеркнул, что отсутствие представления о сути происходящего не позволит пророку Мусе сохранить терпение. 19. Мусульманин обязан быть выдержанным, рассудительным и терпеливым, если же ему приходится принимать решение, то он должен подождать до тех пор, пока ему не станет ясно, что от него требуется и как он должен поступить. 20. Если мусульманин говорит о делах, которые люди собираются совершить в будущем, то ему надлежит связать их с волей Аллаха. Нельзя говорить: «Я непременно сделаю это». Следует говорить: «Я сделаю это, если на то будет воля Аллаха». 21. Если человек твердо вознамерился сделать что-либо, то это еще не означает, что он сделал это. Пророк Муса сказал: «Если Аллах пожелает, то ты увидишь, что я терпелив, и я не ослушаюсь твоего веления» (Sura 18 «Каҳф», Oyat 69). Он твердо решил сохранить терпение, но не сумел сделать этого. 22. Если преподаватель считает целесообразным запретить учащимся задавать ему некоторые вопросы до тех пор, пока он сам не разъяснит их, то он может поступить таким образом. Это могут быть вопросы, которые учащиеся пока не способны понять, либо тонкости, помимо которых учащимся пока предстоит разобраться в более важных вещах, либо просто неуместные вопросы. 23. Если человек не опасается за свою жизнь, то он может путешествовать по морю. 24. Мусульманин не несет ответственности за то, что он по забывчивости не выполнил свои обязанности перед Аллахом или перед людьми, о чем свидетельствуют следующие слова святого пророка: «Не наказывай меня за то, что я позабыл» (Sura 18 «Каҳф», Oyat 73). 25. Человек должен быть великодушен и снисходителен к окружающим и не должен обременять их обязанностями, с которыми они не смогут справиться, а затем укорять или порицать их за это. Подобное отношение к людям отталкивает их от человека и порождает в них неприязнь к нему, и поэтому мусульманин должен отдавать предпочтение тому, что легче и доступнее, и тогда Аллах облегчит его собственную участь. 26. Принимая решения, касающиеся жизни и имущества людей, следует опираться на очевидные факты, потому что пророк Муса осудил Хадира за то, что он продырявил корабль и убил мальчика. На первый взгляд эти поступки заслуживали порицания, и поэтому Муса не смог сохранить терпение и смолчать. Он поспешно задал ему вопрос и вынес приговор, который следовало бы вынести во всех других случаях, но не принял во внимание важное обстоятельство, которое обязывало его проявить терпение и не спешить с осуждением своего спутника. 27. Шариат разрешает предотвращать большое зло посредством менее тяжкого злодеяния, и это является одним из важных принципов мусульманской религии. Наряду с этим также разрешается отказываться от менее полезного благодеяния ради более полезного. Несомненно, убийство ребенка является злодеянием, но если бы этот ребенок вырос и отвратил своих родителей от правой веры, то это было бы еще большим злодеянием. Можно предположить, что ребенок мог бы принести им пользу, но еще больше пользы они могли извлечь из того, что надлежащим образом исповедовали бы религию Аллаха, и поэтому Хадир убил мальчика. Этот религиозный принцип имеет огромное значение и позволяет мусульманам обретать великое множество благ, потому что посредством этого принципа удается принять правильное решение даже тогда, когда поступок может повлечь как позитивные, так и негативные последствия. 28. Шариат разрешает распоряжаться чужой собственностью, если подобный поступок приносит пользу или предотвращает вред, и это также является одним из важных канонов мусульманского права. В этом случае распоряжаться чужой собственностью разрешается даже без разрешения хозяина и даже в том случае, когда часть его имущества может пропасть. Именно так поступил Хадир, когда продырявил корабль для того, чтобы он не попал в руки деспотичного царя. Из всего сказанного следует, что если в доме начался пожар или наводнение, то разрешается пожертвовать частью имущества для того, чтобы сохранить все остальное. Если же несправедливый человек пытается присвоить имущество мусульманина, то разрешается отдать ему часть этого имущества для того, чтобы сохранить оставшуюся часть. Более того, шариат повелевает поступать таким образом. А при необходимости это может сделать даже другой человек без разрешения хозяина. 29. Мусульманам разрешается трудиться как на суше, так и на море, потому что Всевышний сказал: «Что касается корабля, то он принадлежал беднякам, которые трудились в море» (Sura 18 «Каҳф», Oyat 79). Всевышний не укорил их за то, что они трудились в море. 30. Бедняком (мискин) считается человек, который обладает определенным имуществом, но не в состоянии полностью обеспечить свое существование, потому что Всевышний Аллах назвал тружеников моря бедняками, несмотря на то, что они владели кораблем. 31. Убийство является одним из величайших грехов, потому что пророк Муса сказал: «Неужели ты убил невинного человека, который никого не убивал? Ты совершил предосудительный поступок!» (Sura 18 «Каҳф», Oyat 74). 32. Убийство человека в отместку за совершенное им убийство не является предосудительным поступком, потому что пророк Муса осудил Хадира за убийство мальчика, который не совершал подобного преступления. 33. Аллах защищает своих праведных рабов от зла, которое они могут причинить себе сами и которое им могут причинить их дети. 34. Праведники и люди, которые имеют к ним отношение, более всего заслуживают доброго отношения к ним, потому что Хадир спрятал сокровища и выстроил над ними стену по той причине, что отец осиротевших мальчиков был праведным человеком. 35. Мусульманин должен почтительно говорить о Всевышнем Аллахе, потому что именно так поступил праведник Хадир. Рассказав о своем намерении повредить корабль, он сказал: «Я захотел повредить его, потому что перед ними находился царь, который силой отнимал все неповрежденные корабли» (Sura 18 «Каҳф», Oyat 79). Упомянув об этом поступке, он не связал его с волей Аллаха. Когда же он упомянул о своем добром поступке, то связал его с волей Всевышнего Аллаха и сказал: «Их отец был праведником, и твой Господь пожелал, чтобы они достигли зрелого возраста и извлекли свой клад по милости твоего Господа» (Sura 18 «Каҳф», Oyat 82). Так же поступил пророк Ибрахим, когда сказал: «Все они - враги мои, кроме Господа миров, Который сотворил меня и ведет прямым путем, Который кормит меня и поит, Который исцеляет меня, когда я заболеваю» (Sura 26 «Шуаро», Oyat 77–80). Джинны же сказали: «Мы не знаем, зло ли задумано для тех, кто на земле, или Господь пожелал направить их на прямой путь» (Sura 72 «Жин», Oyat 10). Но, несмотря на это, добро и зло постигают творения в полном соответствии с Божьим предопределением. 36. Мусульманин не должен покидать своего спутника во время путешествия, если только тот не доставляет ему беспокойство. В этом случае его поступок будет оправданным, и именно так поступил Хадир с пророком Мусой. 37. Если спутники понимают друг друга и поддерживают друг друга в дозволенных делах, то это способствует укреплению их взаимоотношений. Если же они не понимают друг друга, то это побуждает их расстаться друг с другом. 18:83وَيَسْـَٔلُونَكَ عَن ذِى ٱلْقَرْنَيْنِ ۖ قُلْ سَأَتْلُواْ عَلَيْكُم مِّنْهُ ذِكْرًا٨٣
Sodiq
Sendan Zulqarnayn haqida so`rarlar. «Sizga uning haqidagi zikrni tilovat qilurman», degin.
[1]
[1] Ba'zi rivoyatlarda yahudiylar so`ragan, deyilsa, boshqalarida yahudiylar o`rgatgan, qurayshliklar so`ragan, ham deyishadi. Umuman olganda, odamlar Payg`ambar alayhissalotu vassalomdan Zulqarnayn haqida so`rashgan. Qur'onning xabar berishi shunday. Alloh Payg`ambariga savol haqida xabar berib, unga qanday javob berishni ham o`zi o`rgatmoqda O`sha zikr-xabarga nazar solinsa, so`rov Zulqarnaynning shaxsi, yashagan joyi yoki zamoni haqida emas, balki boshqa narsalar, ya'ni qilgan ishlari haqida ekani oydinlashadi.)
Uzbek - Rowwad
Сиздан Зулқарнайн ҳақида сўрайдилар. Айтинг: «Сизларга у ҳақдаги хабардан (бир қисмини) тиловат қилурман».
Содик
Сендан Зулқарнайн ҳақида сўрарлар. «Сизга унинг ҳақидаги зикрни тиловат қилурман», дегин.
[32]
[32] Баъзи ривоятларда яҳудийлар сўраган, дейилса, бошқаларида яҳудийлар ўргатган, қурайшликлар сўраган, ҳам дейишади. Умуман олганда, одамлар Пайғамбар алайҳиссалоту вассаломдан Зулқарнайн ҳақида сўрашган. Қуръоннинг хабар бериши шундай. Аллоҳ Пайғамбарига савол ҳақида хабар бериб, унга қандай жавоб беришни ҳам ўзи ўргатмоқда Ўша зикр-хабарга назар солинса, сўров Зулқарнайннинг шахси, яшаган жойи ёки замони ҳақида эмас, балки бошқа нарсалар, яъни қилган ишлари ҳақида экани ойдинлашади.)
Mansour
(Эй Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом), яна сиздан Зул-қарнайн ҳақида сўрайдилар. Айтинг: «Энди мен сизларга у ҳақдаги хабарни тиловат қилурман».
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Эй Пайғамбар, мушриклар ва яҳудийлар сизни синаб кўриш учун Зулқарнайн ҳақида сўрайдилар. Айтинг: "Сизларга у ҳақдаги хабарлардан айримларини ўқиб бераман. Ундан эслатма-ибрат олурсизлар".
Тафсир ас-Саади
Люди Писания и многобожники спросили посланника Аллаха об истории Зуль-Карнейна, и Аллах повелел ему сказать: «Я расскажу вам о тех удивительных деяниях этого человека, которые станут для вас напоминанием и назиданием. Что же касается прочих событий из его жизни, то я не стану рассказывать вам о них».
18:84إِنَّا مَكَّنَّا لَهُۥ فِى ٱلْأَرْضِ وَءَاتَيْنَٰهُ مِن كُلِّ شَىْءٍ سَبَبًا٨٤
Sodiq
Albatta, Biz unga yer yuzida imkoniyat berdik va har bir narsaga (erishish) sababini ato qildik.
[1]
[1] Alloh taolo Zulqarnaynga Yer yuzida hukmronlik va boshqa katta imkoniyatlarni bergan edi.)
Uzbek - Rowwad
Дарҳақиқат, Биз уни ер юзига ҳукмрон қилдик ва унга барча нарсага (эришиш) йўлини ато этдик.
Содик
Албатта, Биз унга ер юзида имконият бердик ва ҳар бир нарсага (эришиш) сабабини ато қилдик.
[33]
[33] Аллоҳ таоло Зулқарнайнга Ер юзида ҳукмронлик ва бошқа катта имкониятларни берган эди.)
Mansour
Дарҳақиқат, Биз унга (Зул-қарнайнга) бу ерда салтанат – ҳукмронлик бердик ва (кўзлаган) барча нарсасига йўл-имконият ато этдик.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Дарҳақиқат, Биз уни ер юзига ҳукмрон қилдик ва унга барча орзу-умидларига етишиши учун имконият яратиб бердик.
18:85Sodiq
Bas, sababga ergashdi.
[1]
[1] Ya'ni, o`ziga oson qilingan yo`ldan yurdi.)
Uzbek - Rowwad
Бас, у йўлга тушди.
Содик
Бас, сабабга эргашди.
[34]
[34] Яъни, ўзига осон қилинган йўлдан юрди.)
Mansour
Бас, у (аввал Ғарбга қараб) йўл олди.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Шу билан у ўз мақсадига етиш учун Биз кўрсатиб қўйган йўлга отланди.
Тафсир ас-Саади, 18:84–85
Всевышний Аллах одарил Зуль-Карнейна огромной властью на земле и подчинил ему целые народы. Он наделил его удивительными возможностями и способностями, благодаря которым он без труда завоевывал земли и беспрепятственно добирался до самых отдаленных уголков земли. Зуль-Карнейн пользовался возможностями, которыми его наделил Аллах, и пользовался ими по назначению. Далеко не каждый человек умеет пользоваться своими возможностями, и далеко не каждому эти возможности предоставляются. И только тогда, когда человеку представляется возможность, и он использует ее надлежащим образом, ему удается добиться поставленной цели. Если же одно из этих условий или оба отсутствуют, то усилия человека не приносят ему никаких результатов. Что же касается тех возможностей и способностей, которыми был одарен Зуль-Карнейна, то ни Всевышний Аллах, ни Его посланник не поведали о них. До нас не дошло ни одно сообщение на эту тему, которое бы заслуживало доверия, и поэтому мусульманам следует воздержаться от обсуждения этого и не придавать особого значения рассказам, которые дошли до нас от людей Писания. Нам известно, что это были многочисленные и удивительные возможности, которыми обладал сам Зуль-Карнейн и его окружение. В его подчинении находилась огромная и хорошо обученная армия, в которой царили дисциплина и порядок. Благодаря этой армии он одерживал верх над противниками и беспрепятственно добирался до земель на востоке и западе.
18:86حَتَّىٰٓ إِذَا بَلَغَ مَغْرِبَ ٱلشَّمْسِ وَجَدَهَا تَغْرُبُ فِى عَيْنٍ حَمِئَةٍ وَوَجَدَ عِندَهَا قَوْمًا ۗ قُلْنَا يَٰذَا ٱلْقَرْنَيْنِ إِمَّآ أَن تُعَذِّبَ وَإِمَّآ أَن تَتَّخِذَ فِيهِمْ حُسْنًا٨٦
Sodiq
To quyosh botish joyiga yetganida, uning qora balchiq buloqqa botayotganini ko`rdi va uning oldida bir qavmni ko`rdi. Biz: «Ey Zul-qarnayn, yo ularni azoblaysan, yoki go`zallik-la tutarsan», dedik.
[1]
[1] Alloh bu gapni Zulqarnaynga qanday aytganini O`zi biladi. Vahiy orqalimi, ilhom qildimi? Lekin o`sha qavm bo`yicha qaror qabul qilishni — xohlasa, azoblab, xohlasa, yaxshilik etishni ixtiyoriga qo`ydi.)
Uzbek - Rowwad
Қуёш ботадиган жойга келгач, унинг бир лойқа булоққа ботаётганини кўрди ва у ерда бир қавмни учратиб қолди. Дедик: «Эй Зулқарнайн, ё азоблайсан ёки улар билан яхши муомала қиласан».
Содик
То қуёш ботиш жойига етганида, унинг қора балчиқ булоққа ботаётганини кўрди ва унинг олдида бир қавмни кўрди. Биз: «Эй Зул-қарнайн, ё уларни азоблайсан, ёки гўзаллик-ла тутарсан», дедик.
[35]
[35] Аллоҳ бу гапни Зулқарнайнга қандай айтганини Ўзи билади. Ваҳий орқалими, илҳом қилдими? Лекин ўша қавм бўйича қарор қабул қилишни — хоҳласа, азоблаб, хоҳласа, яхшилик этишни ихтиёрига қўйди.)
Mansour
То (кетаётиб) кун ботадиган жойга етгач, у (қуёшнинг) бир лойқа булоққа ботаётганини кўрди ва у (булоқ) олдида бир қавмни учратди. Биз: «Эй Зул-қарнайн, ё (уларни) азобга дучор қилурсан, ёки уларга яхши муомалада бўлурсан», дедик.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Ер юзини кезиб юриб, унинг бир чеккасига - қуёш ботадиган жойига келиб қолди. Қараса, у бир қора лойқа қайноқ булоққа ботаётгандек. Ўша ерда бир кофир қавмга дуч келди. Унга танлаш ихтиёрини бериб дедик: "Эй Зулқарнайн, ё уларни ўлдирасан, азоблайсан ёки уларга яхшилик қиласан".
Тафсир ас-Саади
Аллах одарил Зуль-Карнейна возможностью дойти до западных земель, где солнце закатывалось непосредственно перед его глазами, и ему показалось, что оно опускается в черную воду. Такое часто случается с теми, кто встречает закат на берегу моря. Зуль-Карнейну показалось, что солнце опускается в воду, хотя в действительности оно находилось далеко от земли. Там он обнаружил народ, и Всевышний Аллах сказал ему: «О Зуль-Карнейн! Тебе предстоит сделать важный выбор. Ты можешь подвергнуть их любому виду наказания: казнить, высечь или пленить. Или же ты можешь помиловать их». Из этого откровения становится ясно, что на западе жил народ, который либо исповедовал неверие, либо погряз в распутстве, либо совершал другие скверные злодеяния. А если бы они были правоверными, то Аллах не позволил бы Зуль-Карнейну подвергнуть их наказанию. Аллах оказал этому правителю великую честь и побудил его править по законам своего Господа, благодаря чему он заслужил похвалу и добрую память. Он принял решение и разделил всех людей на две группы.
18:87قَالَ أَمَّا مَن ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهُۥ ثُمَّ يُرَدُّ إِلَىٰ رَبِّهِۦ فَيُعَذِّبُهُۥ عَذَابًا نُّكْرًا٨٧
Sodiq
U: «Kim zulm qilgan bo`lsa, tezda uni azoblarmiz, so`ngra, Robbiga qaytarilar, bas, U zot ham uni munkar azob ila azoblar.
Uzbek - Rowwad
Деди: «Ким зулм қилган бўлса, уни азоблармиз. Кейин у Парвардигорига қайтарилур. Бас, У Зот ҳам уни қаттиқ азоблар».
Содик
У: «Ким зулм қилган бўлса, тезда уни азоблармиз, сўнгра, Роббига қайтарилар, бас, У зот ҳам уни мункар азоб ила азоблар.
Mansour
У айтди: «Золим бўлган кимсани, албатта, азоблагаймиз. Сўнгра Парвардигорига қайтарилгач, У зот уни яна даҳшатли азоб билан азоблар.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Зулқарнайн деди: "Олдин уларни Аллоҳга бандалик қилишга даъват этамиз. Ким бизнинг даъватимиздан кейин ҳам Аллоҳга ширк келтиришида давом этиб, ўзига ўзи зулм қилаверса, уни қатл этиш билан жазолаймиз. Кейин у Қиёмат куни Парвардигори ҳузурига қайтиб борганида У Зот ҳам уни жуда қаттиқ азоблар".
18:88وَأَمَّا مَنْ ءَامَنَ وَعَمِلَ صَٰلِحًا فَلَهُۥ جَزَآءً ٱلْحُسْنَىٰ ۖ وَسَنَقُولُ لَهُۥ مِنْ أَمْرِنَا يُسْرًا٨٨
Sodiq
Ammo, iymon keltirib yaxshi amallar qilganlarga esa, ularga go`zal mukofot bordir va unga o`z ishimizdan osonini ayturmiz», dedi.
Uzbek - Rowwad
«Иймон келтириб, яхши амал қилган киши учун эса гўзал мукофот бордир. Биз ҳам унга ишимиздан осонини айтурмиз».
Содик
Аммо, иймон келтириб яхши амаллар қилганларга эса, уларга гўзал мукофот бордир ва унга ўз ишимиздан осонини айтурмиз», деди.
Mansour
Энди иймон келтириб яхши амаллар қилган зотга келсак, унинг учун гўзал оқибат — жаннат мукофот бўлур. Биз ҳам унга ишимиздан осон-енгилларини буюрурмиз».
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Аллоҳга иймон келтириб, яхши амал қилган киши учун эса жаннат бордир. Жаннат унинг иймони ва солиҳ амали учун Парвардигори тарафидан ато этилган мукофотдир. Биз ҳам унга ишларимизда майин, мулойим муомалада бўламиз.
Тафсир ас-Саади, 18:87–88
Кто исповедует неверие, тот будет удостоен наказания дважды: при жизни на земле и после смерти. А кто исповедует правую веру и совершает благие дела, тот получит прекрасное вознаграждение в райской обители и будет счастлив в День воскресения, когда предстанет перед Аллахом. Что же касается нас, то мы не обидим таких людей ни словом, ни делом. Напротив, мы будем к ним снисходительны и вежливы. Из всего сказанного следует, что Зуль-Карнейн был благочестивым правителем и приближенным Аллаха, справедливым человеком и ученым мужем, который относился к каждому человеку так, как это было угодно Аллаху.
18:89ثُمَّ أَتْبَعَ سَبَبًا٨٩
Sodiq
So`ngra, u yana sababga ergashdi.
Uzbek - Rowwad
Кейин яна йўлга тушди.
Содик
Сўнгра, у яна сабабга эргашди.
Mansour
Сўнгра, у (Шарққа қараб) йўл олди.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Энди ернинг бу тарафига, қуёш чиқадиган томонига йўл олди.
18:90حَتَّىٰٓ إِذَا بَلَغَ مَطْلِعَ ٱلشَّمْسِ وَجَدَهَا تَطْلُعُ عَلَىٰ قَوْمٍ لَّمْ نَجْعَل لَّهُم مِّن دُونِهَا سِتْرًا٩٠
Sodiq
To quyosh chiqish joyiga yetganida, uning bir qavm ustidan chiqayotganini ko`rdi. Ularga u(quyosh)dan to`siq bo`ladigan narsa qilmagan edik.
Uzbek - Rowwad
Қуёш чиқадиган тарафга етиб борганида уни бир қавм устига нур сочаётганини кўрди. Қавмки, Биз улар учун қуёшдан (тўсадиган) бирон парда қилмаганмиз.
Содик
То қуёш чиқиш жойига етганида, унинг бир қавм устидан чиқаётганини кўрди. Уларга у(қуёш)дан тўсиқ бўладиган нарса қилмаган эдик.
Mansour
То (кетаётиб) кун чиқишга етиб боргач, унинг (қуёшнинг) бир қавм устига чиқаётганини (кўтарилаётганини) кўрдики, Биз у (қавм) учун қуёшдан (сақланадиган уй либос каби) бирон парда қилмаган эдик.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Қуёш чиқадиган жойга борганида унинг бир қавм устига тушаётганини кўрди. Кўрдики, Биз у қавмга қуёшдан тўсадиган уйлар ёки дарахт сояларини яратиб бермаганмиз.
Тафсир ас-Саади, 18:89–90
Достигнув земель, где закатывалось солнце, Зуль-Карнейн повернул обратно и отправился на восток. Пользуясь теми возможностями, которыми его одарил Аллах, он достиг земель, откуда восходило солнце, и увидел, что оно восходит над людьми, которые не способны укрыться от палящего зноя. Это могли быть одичавшие племена варваров, которые не умели строить жилища, либо народы, которые проживали в тех областях, где солнце не заходит в течение продолжительного времени, как это происходит на юго-востоке Африки. Зуль-Карнейн достиг земель, о которых люди того времени не имели никакого представления, не говоря уже о том, что никто другой раньше не посещал эти уголки земли. Безусловно, все это произошло в соответствии с Божьим предопределением. И поэтому далее Всевышний сказал:
18:91كَذَٰلِكَ وَقَدْ أَحَطْنَا بِمَا لَدَيْهِ خُبْرًا٩١
Sodiq
Ana shunday, batahqiq, Biz uning oldidagi narsaning xabarini ihota qildik.
[1]
[1] Ya'ni, mag`ribdagi haq so`zlar va ishlar mashriqda ham joriy qilindi. Zulqarnayn mag`ribda hukmronlik qilganidek, mashriqda ham hukmronlik qildi. Biz, shubhasiz, Zulqarnaynning huzuridagi hamma narsaning xabarini to`liq bilamiz.)
Uzbek - Rowwad
Яна олдингидек бўлди. Дарҳақиқат, Биз унинг барча ишларидан воқифмиз.
Содик
Ана шундай, батаҳқиқ, Биз унинг олдидаги нарсанинг хабарини иҳота қилдик.
[36]
[36] Яъни, мағрибдаги ҳақ сўзлар ва ишлар машриқда ҳам жорий қилинди. Зулқарнайн мағрибда ҳукмронлик қилганидек, машриқда ҳам ҳукмронлик қилди. Биз, шубҳасиз, Зулқарнайннинг ҳузуридаги ҳамма нарсанинг хабарини тўлиқ биламиз.)
Mansour
Худди илгаригидек бўлди (яъни, Зул-қарнайн бу қавмга ҳам кун ботишдаги қавмга қилган муомалани қилди). Аниқки, Биз унинг барча ишларидан хабардормиз — (уни) иҳота қилиб олгандирмиз.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Зулқарнайн яна олдингидек буйруқ берди. Биз ундаги қувват ва салтанатнинг барча икир-чикирларидан ҳам воқифмиз.
Тафсир ас-Саади
Аллаху было известно о том благе, которое он приносил людям, и о тех больших возможностях, которыми он был наделен. Где бы он ни был и куда бы он ни отправлялся, Аллах был осведомлен о каждом его поступке.
18:93حَتَّىٰٓ إِذَا بَلَغَ بَيْنَ ٱلسَّدَّيْنِ وَجَدَ مِن دُونِهِمَا قَوْمًا لَّا يَكَادُونَ يَفْقَهُونَ قَوْلًا٩٣
Sodiq
To ikki tog` orasiga yetganida, ularning ortida biron gapni anglamaydigan qavmni ko`rdi.
Uzbek - Rowwad
Икки тоғ ўртасига етиб келганида уларнинг ортида бирон гапни уқмайдиган қавмга дуч келди.
Содик
То икки тоғ орасига етганида, уларнинг ортида бирон гапни англамайдиган қавмни кўрди.
Mansour
То (кетаётиб) икки тоғ ўртасига етиб келгач, у (тоғлар ортида) бирон гапни англай олмайдиган қавмни учратди.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Икки тоғ оралиғига етиб борганида ҳеч қандай гапни уқмайдиган бир қавмга дуч келди.
Тафсир ас-Саади, 18:92–93
Толкователи Корана говорили, что Зуль-Карнейн покинул восточные земли и отправился на север. Он дошел до места, по обеим сторонам которого находились горные хребты, которые были хорошо известны в те далекие времена. Эти горные хребты упирались в моря, а между ними обитали племена Йаджудж и Маджудж. За этими хребтами проживал народ, который почти не понимал иноземной речи. Они отличались от остальных людей не только языком, но и образом мышления и качествами. Однако Всевышний Аллах научил Зуль-Карнейна понимать их речь и образ мышления. Он обратился к этому народу, и люди стали жаловаться ему на то, что племена Йаджудж и Маджудж причиняют окружающим много зла. Эти многочисленные племена также были потомками Адама.
18:94قَالُواْ يَٰذَا ٱلْقَرْنَيْنِ إِنَّ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ مُفْسِدُونَ فِى ٱلْأَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَكَ خَرْجًا عَلَىٰٓ أَن تَجْعَلَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ سَدًّا٩٤
Sodiq
Ular: «Ey Zulqarnayn, albatta, Ya'juj va Ma'juj yer yuzida buzg`unchilik qilguvchilardir. Biz senga xaroj bersak, biz bilan ularning orasida to`siq qilib berurmisan?» – dedilar.
[1]
[1] Ya'juj va Ma'juj haqida ham juda ko`p gaplar bor. Bu ham taxminiy gaplardan iboratdir. Biz esa, Qur'oni Karimdagi ma'lumotlar bilan kifoyalanamiz. Shunisi xayrli.)
Uzbek - Rowwad
Дедилар: «Эй Зулқарнайн, Яъжуж ва Маъжуж ер юзида бузғунчилик қилувчилардир. Сенга бир ҳақ берсак, биз билан уларнинг орасига бир тўсиқ қуриб берасанми?»
Содик
Улар: «Эй Зулқарнайн, албатта, Яъжуж ва Маъжуж ер юзида бузғунчилик қилгувчилардир. Биз сенга харож берсак, биз билан уларнинг орасида тўсиқ қилиб берурмисан?» – дедилар.
[37]
[37] Яъжуж ва Маъжуж ҳақида ҳам жуда кўп гаплар бор. Бу ҳам тахминий гаплардан иборатдир. Биз эса, Қуръони Каримдаги маълумотлар билан кифояланамиз. Шуниси хайрли.)
Mansour
Улар: «Эй Зул-қарнайн, шак-шубҳасиз, (шу тоғлар ортидаги) Яъжуж ва Маъжуж (қабилалари) Ер юзида бузғунчилик қилгувчилардир. Бизлар сенга бир (миқдор) тўлов тўласак, (билан уларнинг ўртасига бир сад чекиб (бир тўғон қуриб) берурмисан?», дедилар.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Дедилар: "Эй Зулқарнайн, Яъжуж ва Маъжуж (инсонлардан иборат бўлган икки йирик халқ) ер юзида қотиллик ва бошқа бузғунчиликларни қилиб юрадилар. Сенга ҳаққингни берсак, биз билан уларнинг ўртасига бир тўсиқ қуриб берасанми?"
Тафсир ас-Саади
Эти племена убивают людей, присваивают себе чужое имущество и совершают многие другие злодеяния. О Зуль-Карнейн! Мы хорошо заплатим тебе, если ты воздвигнешь между нами и ими преграду. Эти слова свидетельствуют о том, что люди были не в состоянии самостоятельно построить эту преграду, однако они поняли, что Зуль-Карнейн сможет справиться с этим. Они предложили ему соответствующее вознаграждение и напомнили ему о том, что Йаджудж и Маджудж распространяли на земле нечестие. Эта причина обязывала Зуль-Карнейна помочь беззащитным людям. Однако он не стремился к богатству в мирской жизни и не собирался бросать в беде своих подданных. Напротив, оказание помощи людям было его важнейшей целью, и поэтому он согласился сделать доброе дело и помочь людям, отказался от предложенного ему вознаграждения и возблагодарил Аллаха, Который наделил его властью и могуществом.
18:95قَالَ مَا مَكَّنِّى فِيهِ رَبِّى خَيْرٌ فَأَعِينُونِى بِقُوَّةٍ أَجْعَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ رَدْمًا٩٥
Sodiq
U: «Robbim menga bergan imkoniyat yaxshidir. Bas, siz menga kuch ila yordam bering. Siz bilan ularning orasida bir devor qilajakman.
Uzbek - Rowwad
Деди: «Парвардигорим берган имконият яхшироқдир. Бас, менга кучдан ёрдам беринглар, сизлар билан уларнинг орасига бир тўсиқ қуриб бераман».
Содик
У: «Роббим менга берган имконият яхшидир. Бас, сиз менга куч ила ёрдам беринг. Сиз билан уларнинг орасида бир девор қилажакман.
Mansour
У (Зул-қарнайн) айтди: «Парвардигорим менга ато этган (салтанат) сизлар берадиган (мол-дунёдан) яхшироқдир. Бас, сизлар менга (мол-дунё билан эмас, балки) қувват билан ёрдам беринглар, мен сизлар билан уларнинг ўртасига бир девор бино қилай.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Зулқарнайн деди: "Парвардигорим менга берган подшоҳлик, салтанат мен учун сизлар берадиган мол-давлатдан яхшироқдир. Менга ишчи кучи ва асбоб-ускунадан ёрдам беринглар, мен сизлар билан улар орасига бир тўсиқ қуриб бераман.
Тафсир ас-Саади
Милость Аллаха лучше того, что вы предлагаете. Посему помогите мне выстроить преграду, которая помешает племенам Йаджудж и Маджудж добраться до вас.
18:96ءَاتُونِى زُبَرَ ٱلْحَدِيدِ ۖ حَتَّىٰٓ إِذَا سَاوَىٰ بَيْنَ ٱلصَّدَفَيْنِ قَالَ ٱنفُخُواْ ۖ حَتَّىٰٓ إِذَا جَعَلَهُۥ نَارًا قَالَ ءَاتُونِىٓ أُفْرِغْ عَلَيْهِ قِطْرًا٩٦
Sodiq
Menga temir parchalarini keltiring», dedi. Nihoyat, ikki tog` tomonlari ila barobarlashganda: «Dam uringlar», dedi. Nihoyat, u(to`p temir)ni o`tga aylantirgach: «Olib kelinglar, ustidan mis quyaman», dedi.
[1]
[1] Ikki tog` orasiga to`plangan temirni bosqonlar bilan dam urib eritib olov holiga keltirdilar. Eritilgan mis olib kelinglar, olov bo`lib turgan temir ustidan quyaman, dedi.)
Uzbek - Rowwad
«Менга темир парчаларини келтиринг». Икки тоғ билан баробар бўлгач: «Энди дам уринглар», деди. Уни ўтга айлантирганидан кейин эса: «Менга эритилган мис ҳам олиб келинглар, унинг устидан қуюрман», деди.
Содик
Менга темир парчаларини келтиринг», деди. Ниҳоят, икки тоғ томонлари ила баробарлашганда: «Дам уринглар», деди. Ниҳоят, у(тўп темир)ни ўтга айлантиргач: «Олиб келинглар, устидан мис қуяман», деди.
[38]
[38] Икки тоғ орасига тўпланган темирни босқонлар билан дам уриб эритиб олов ҳолига келтирдилар. Эритилган мис олиб келинглар, олов бўлиб турган темир устидан қуяман, деди.)
Mansour
Сизлар менга темир парчаларини келтиринглар». То (темир парчалари) иккала тоғ билан баробар бўлгач, (Зул-қарнайн: «(Босқонлар билан) дам уринглар», деди. Бас, қачон у (темир-терсакларни қиздириб) ўт қилгач (эритгач), деди: «Менга эритилган мис (ҳам) келтиринглар, уни (темир парчаларининг) устидан қуюрман.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Темир парчаларини келтиринг". Улар келтирдилар. Улар уюлиб икки тоғ билан баробар бўлди. Шунда ишчиларга: "Энди бу парчаларни ўт қилиб ёқинглар", деди. Темир парчалари роса қизиганидан кейин эса: "Мис олиб келинглар, унинг устидан қуяман", деди.
Тафсир ас-Саади
Люди принесли для него железные балки, помогли ему разжечь огромное пламя, подали ему расплавленную медь, и он залил ею пространство между балками, благодаря чему между склонами двух гор образовалась могучая преграда, которая защитила людей от зла, которое могли причинить им племена Йаджудж и Маджудж.
18:97فَمَا ٱسْطَٰعُوٓاْ أَن يَظْهَرُوهُ وَمَا ٱسْتَطَٰعُواْ لَهُۥ نَقْبًا٩٧
Sodiq
Bas, ular uning ustiga chiqa olmadilar, uni teshib ham o`ta olmadilar.
Uzbek - Rowwad
Бас, улар унинг устига чиқа олмадилар. Уни тешиб ҳам ўта олмадилар.
Содик
Бас, улар унинг устига чиқа олмадилар, уни тешиб ҳам ўта олмадилар.
Mansour
Энди улар у (тўсиқ) устига чиқишга ҳам, уни тешиб ўтишга ҳам қодир эмаслар».
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Тўсиқ жуда баланд бўлгани сабабли Яъжуж ва Маъжуж унинг устига чиқа олмадилар. Остидан тешиб ҳам ўта олмадилар.
Тафсир ас-Саади
Эти племена не могли преодолеть эту преграду, потому что она была очень высокой, и не могли пробить в ней брешь, потому что она была могучей и несокрушимой. Зуль-Карнейн совершил славный, полезный и прекрасный поступок и связал его с милостью и добродетелью своего Всевышнего Покровителя.
18:98قَالَ هَٰذَا رَحْمَةٌ مِّن رَّبِّى ۖ فَإِذَا جَآءَ وَعْدُ رَبِّى جَعَلَهُۥ دَكَّآءَ ۖ وَكَانَ وَعْدُ رَبِّى حَقًّا٩٨
Sodiq
U: «Bu, Robbim rahmatidandir. Agar Robbimning va'dasi kelsa, buni yer barobar qilur. Robbimning va'dasi haqdir», dedi.
Uzbek - Rowwad
Деди: «Бу Парвардигорим тарафидан бўлган бир раҳматдир. Парвардигоримнинг ваъдаси келганида уни (бузиб) ер билан битта қилиб қўюр. Парвардигоримнинг ваъдаси ҳақдир».
Содик
У: «Бу, Роббим раҳматидандир. Агар Роббимнинг ваъдаси келса, буни ер баробар қилур. Роббимнинг ваъдаси ҳақдир», деди.
Mansour
«Бу Парвардигорим томонидан бўлган бир марҳаматдир. Энди қачон Парвардигорим (Яъжуж ва Маъжуж чиқади, деб) ваъда қилган вақт келганида (яъни, Қиёмат қойим бўлишига яқин қолганида), Ўзи у (тўсиқни) теп-текис қилиб қўюр. Парвардигоримнинг ваъдаси ҳақдир», деди у.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Зулқарнайн деди: "Бу тўсиқ Парвардигорим тарафидан бўлган раҳмат бўлиб, у Яъжуж ва Маъжужнинг ер юзида бузғунчилик қилишига йўл бермайди. Уларни қайтариб туради. Қиёматдан сал олдинроқ уларнинг яна қайта чиқадиган муддати келганида Аллоҳ уни бузиб, ер билан баробар қилиб қўяди. Аллоҳ таолонинг бу тўсиқни ер билан баробар қилиши ва Яъжуж ва Маъжужнинг чиқиши ҳақидаги ваъдаси ҳақдир".
Тафсир ас-Саади
Он засвидетельствовал Божью милость по отношению к нему, и именно так поступают праведные наместники Аллаха на земле. Когда Аллах осеняет их великой милостью, они признают ее и начинают усердно благодарить Господа за ниспосланную милость. Таким же образом поступил пророк Сулейман, когда ему в мгновение ока принесли трон сабейской царицы, несмотря на огромное расстояние между городами. Он сказал: «Мой Господь оказал мне эту милость для того, чтобы испытать меня, буду ли я благодарен или же буду непризнателен» (Sura 27 «Намл», Oyat 40). Совершенно иначе поступают надменные гордецы, которые считают себя великими мужами и в ответ на Божью милость проявляют еще большее высокомерие. Одним из таких нечестивцев был Карун. Аллах одарил его несметными сокровищами, под ключами от которых изнывало сразу несколько силачей, а он сказал: «Все это даровано мне благодаря знанию» (Sura 28 «Қасас», Oyat 78). Что же касается Зуль-Карнейна, то он возвестил о том, что настанет день, когда исполнится обещание Аллаха, и племена Йаджудж и Маджудж прорвутся через преграду. Аллах обещал сровнять ее с землей, и обещание Аллаха является непреложной истиной. 18:99۞۞ وَتَرَكْنَا بَعْضَهُمْ يَوْمَئِذٍ يَمُوجُ فِى بَعْضٍ ۖ وَنُفِخَ فِى ٱلصُّورِ فَجَمَعْنَٰهُمْ جَمْعًا٩٩
Sodiq
O`sha kuni ularni bir-birlari ila mavj urgan hollarida tark etdik va sur chalindi. Bas, ularning hammalarini jamladik.
Uzbek - Rowwad
Ўша куни уларни бир-бирларига аралашиб, эсанкираб қолган ҳолларида ташлаб қўйдик. Сур чалинди ва уларнинг ҳаммасини жамладик.
Содик
Ўша куни уларни бир-бирлари ила мавж урган ҳолларида тарк этдик ва сур чалинди. Бас, уларнинг ҳаммаларини жамладик.
Mansour
У Кунда (Қиёматда, одамларни) бир-бирларига аралаш-қуралаш қилиб ташладик. Сур чалингач, уларнинг барчаларини тўпладик.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Охирзамонда одамларни бир-бирларига аралаш-қуралаш бўлиб, эсанкираб қолган ҳолларида ташлаб қўйдик. Сур чалинди ва одамларнинг ҳаммасини ҳисоб-китоб қилиш ва жазо ёки мукофотларини бериш учун йиғдик.
Тафсир ас-Саади
Существует мнение, что в этом откровении говорится о племенах Йаджудж и Маджудж, которые прорвутся через преграду и благодаря своей многочисленности заполонят всю землю и перемешаются друг с другом. Всевышний также сказал: «Запрет лежит на селениях, которые Мы погубили, и они не вернутся, пока Йаджудж и Маджудж (Гог и Магог) не будут выпущены и не устремятся вниз с каждой возвышенности» (Sura 21 «Анбиё», Oyat 95–96). Согласно другому толкованию, речь идет о творениях, которые будут толпиться на ристалище Судного дня. Бесчисленные творения Аллаха будут собраны вместе и будут толкаться, потому что в сердце каждого из них будут царить тревога и ужасный страх. В пользу этого толкования свидетельствуют следующие далее слова Всевышнего: 18:100وَعَرَضْنَا جَهَنَّمَ يَوْمَئِذٍ لِّلْكَٰفِرِينَ عَرْضًا١٠٠
Sodiq
O`sha kuni kofirlarga jahannamni ko`ndalang qilib ko`rsatdik.
Uzbek - Rowwad
Ўша куни кофирларга жаҳаннамни кўндаланг қилиб кўрсатдик.
Содик
Ўша куни кофирларга жаҳаннамни кўндаланг қилиб кўрсатдик.
Mansour
У Кунда кофирлар учун жаҳаннамни кўндаланг қилиб қўйдик.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Ўша куни кофирларга жаҳаннамни кўндаланг қилиб, аниқ-тиниқ қилиб кўрсатдик.
18:101ٱلَّذِينَ كَانَتْ أَعْيُنُهُمْ فِى غِطَآءٍ عَن ذِكْرِى وَكَانُواْ لَا يَسْتَطِيعُونَ سَمْعًا١٠١
Sodiq
Ular ko`zlari Mening zikrimdan pardada bo`lgan va eshitishga qodir bo`la olmaydiganlar edilar.
Uzbek - Rowwad
(Кофирлар)ки, кўзлари Мени эслашдан пардаланган, ўзлари эса ҳеч нарсани эшитмайдиган эди.
Содик
Улар кўзлари Менинг зикримдан пардада бўлган ва эшитишга қодир бўла олмайдиганлар эдилар.
Mansour
Уларнинг кўзлари (дунёда) Менинг эслатмаларимдан тўсилган эди. Улар (Менинг панд-насиҳатларимни) эшитишга ҳам қодир эмас эдилар.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Биз жаҳаннамни кўрсатган кофирлар бу дунёда Аллоҳни эслаёлмайдиган кўр эдилар. Чунки уларнинг кўзларига парда тортилганди. Улар Аллоҳнинг оятларига лозим маънода қулоқ солмайдиган бадбахтлар эдилар.
Тафсир ас-Саади, 18:100–101
Когда ангел Исрафил затрубит в рог, Всевышний Аллах воссоединит души творений с воскресшими телами и соберет всех людей на ристалище Судного дня. Среди них будут первые поколения людей и их потомки, безбожники и правоверные. Каждый человек ответит за совершенные им деяния и получит воздаяние, и тогда неверные и безбожники будут приговорены к вечному пребыванию в огненной Преисподней. Всевышний сказал: «Рай будет приближен к богобоязненным, а Ад будет ясно показан заблудшим» (Sura 26 «Шуаро», Oyat 90–91). Огненная Геенна будет пристанищем и обителью неверных, в которой они познают, что такое адские цепи, разожженное пламя, кипящая вода и лютая стужа. Они вкусят мучительное наказание, при одном виде которого люди способны потерять дар речи или навсегда лишиться слуха. Такими ужасными будут последствия неверия и безбожия, и таким суровым будет воздаяние за совершенные злодеяния! Однако неверные заслуживают этого наказания, потому что при жизни на земле они отворачиваются от Священного Корана, который является мудрым напоминанием об Аллахе. Они говорят: «Наши сердца закрыты для того, к чему ты призываешь нас, наши уши поражены глухотой, а между нами и тобой - завеса» (Sura 41 «Фуссилат», Oyat 5). Эта завеса мешает им увидеть мудрые знамения Аллаха, и поэтому Всевышний Господь сказал: «Аллах запечатал их сердца и слух, а на глазах у них - покрывало» (Sura 2 «Бақара», Oyat 7). Они испытывают ненависть и отвращение к Священному Корану и благородному Посланнику, и поэтому не способны внимать Божьим знамениям, которые помогают людям уверовать. Они не могут прислушаться к словам того, кого они ненавидят, и не способны преодолеть преграду, которая отделяет их от знания и добра. Они не способны ни слышать, ни видеть, ни делать полезные выводы, потому что они отказались уверовать в Аллаха, отвернулись от Его знамений, отвергли Его посланника и заслужили наказание в Аду, который является самой отвратительной обителью. 18:102أَفَحَسِبَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَن يَتَّخِذُواْ عِبَادِى مِن دُونِىٓ أَوْلِيَآءَ ۚ إِنَّآ أَعْتَدْنَا جَهَنَّمَ لِلْكَٰفِرِينَ نُزُلًا١٠٢
Sodiq
Yoki kufr keltirganlar Meni qo`yib bandalarimni valiy — iloh qilib olishni gumon qildilarmi?! Albatta, Biz jahannamni kofirlarga manzil etib tayyorlaganmiz.
Uzbek - Rowwad
Куфр келтирган кимсалар Мени қўйиб, бандаларимни дўст (паноҳ) тутишни ўйлаб қолдиларми? Биз жаҳаннамни кофирлар учун маскан қилиб қўйганмиз.
Содик
Ёки куфр келтирганлар Мени қўйиб бандаларимни валий — илоҳ қилиб олишни гумон қилдиларми?! Албатта, Биз жаҳаннамни кофирларга манзил этиб тайёрлаганмиз.
Mansour
Ёки кофир бўлган кимсалар, Мени қўйиб, бандаларимни дўст тутишни (Ўзим яратган фаришталар ёки Ийсо каби пайғамбарни илоҳ деб сиғинишни) ўйладиларми?! Шак-шубҳасиз, Биз жаҳаннамни кофирлар тушадиган жой қилиб қўйгандирмиз.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Кофирлар Мени қўйиб, фаришталар, пайғамбарлар, шайтонлар каби Менинг бандаларимни ўзларига худо қилиб олмоқчи бўлдиларми? Биз жаҳаннамни кофирлар учун абадий маскан қилиб қўйганмиз.
Тафсир ас-Саади
Это откровение является ярким свидетельством порочности воззрений неверных и многобожников, которые поклоняются некоторым пророкам и праведникам наряду с Аллахом, предполагая, что эти пророки и праведники будут покровительствовать им и помогут им спастись от наказания Аллаха и обрести Его щедрое вознаграждение. Однако в действительности такие люди являются неверующими, которые отвернулись от Аллаха и Его посланника, и поэтому Всевышний Аллах задал им вопрос, который опровергает их взгляды и свидетельствует об их порочности и несостоятельности. О многобожники! Неужели вы надеетесь на покровительство творений вместо того, чтобы обращаться за помощью к своему Господу? Вашим надеждам не суждено сбыться, потому что приближенные Аллаха никогда не станут покровительствовать тем, кто враждовал с Ним. Любовь, благоволение, гнев и ненависть праведников целиком и полностью зависят от соответствующих чувств Всевышнего Аллаха, и поэтому Священный Коран гласит: «В тот день Он соберет их всех, а затем скажет ангелам: “Это они поклонялись вам?” Они скажут: “Пречист Ты! Ты - наш Покровитель, а не они. Они поклонялись джиннам, и большинство их веровали именно в них”» (Sura 34 «Сабаъ», Oyat 40–41). Если человек противится воле Аллаха и при этом заявляет, что его покровителем является один из праведных рабов Аллаха, то он является лжецом. И пусть неверные, которые враждуют с посланниками, не надеются на то, что святые угодники станут покровительствовать им и помогут им спастись от наказания. Такие надежды безосновательны, а предположения - порочны, потому что Божьи творения абсолютно не способны распоряжаться ни добром, ни злом. Всевышний сказал: «Скажи: “Взывайте к тем, кого вы считаете богами наряду с Ним. Они не властны отвратить от вас беду или перенести ее на другого”» (Sura 17 «Исро», Oyat 56); «Те, к кому вы взываете помимо Него, не владеют заступничеством» (Sura 43 «Зухруф», Oyat 86). Есть еще много других коранических аятов о том, что человек, надеющийся на покровительство угодников, является заблудшим грешником. У него нет шансов на спасение, и он не сумеет обрести даже частичку блага, потому что угощением для неверующих станет адское наказание. Как же отвратительно это угощение и как же скверно это место пребывания! 18:103قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُم بِٱلْأَخْسَرِينَ أَعْمَٰلًا١٠٣
Sodiq
Sen: «Sizga amallari yuzasidan eng ziyonkorlarning xabarini beraymi?
Uzbek - Rowwad
Айтинг: «Сизларга ишларидан энг кўп зарар кўргувчилар кимлигини айтайми?»
Содик
Сен: «Сизга амаллари юзасидан энг зиёнкорларнинг хабарини берайми?
Mansour
(Эй Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом), айтинг: «Сизларга қилган иш-амалларидан энг кўп зиён кўргувчи кимсаларнинг хабарини берайликми?!
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Эй Пайғамбар айтинг: "Эй одамлар, сизларга қилган иши учун энг кўп зарар кўрадиган одамлар кимлигини айтайми?"
18:104ٱلَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَهُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعًا١٠٤
Sodiq
Ular bu dunyo hayotidayoq sa'yi-harakatlari botil bo`lgan, o`zlari esa, go`zal ish qilyapman, deb hisoblaydiganlardir», degin.
Uzbek - Rowwad
Улар ҳаракатлари шу дунё ҳаётининг ўзидаёқ зое бўлиб кетган-у, ўзларини эса яхши ишларни қилаётган одамлар, деб ўйлайдиган кимсалардир.
Содик
Улар бу дунё ҳаётидаёқ саъйи-ҳаракатлари ботил бўлган, ўзлари эса, гўзал иш қиляпман, деб ҳисоблайдиганлардир», дегин.
Mansour
Улар (кофир бўлганлари сабабли) қилган саъй-ҳаракатлари ҳаёти дунёдаёқ йўқ бўлиб кетган-у, аммо (нодонликлари сабабли) ўзларини чиройли — яхши амал қилаётган кишилар, деб ҳисоблайдиган кимсалардир!»
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Улар Қиёмат куни бу дунёда қилган ишлари зое бўлиб кетганини кўрадилар. Ҳолбуки, ўша ишларини қилаётган пайтларида ўзларини яхши ишларни қилаётган одамлар, деб билгандилар. Бу ишлари уларга фойда келтиради, деб ўйлагандилар. Воқелик эса унинг аксини кўрсатиб турибди.
Тафсир ас-Саади, 18:103–104
О Мухаммад! Предостереги людей от заблуждения и поведай им о тех, чьи деяния принесут наибольший убыток. Совершенные этими людьми поступки будут развеяны в прах и не принесут им никакой пользы, хотя они предполагали, что поступают правильно. Что же тогда говорить о тех деяниях, совершая которые они заведомо знали, что эти деяния не принесут им пользы и являются проявлением враждебного отношения к Аллаху и Его посланникам?!! Кто же эти люди, которые окажутся в величайшем убытке и в День воскресения лишатся самих себя и своих семей?
18:105أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِمْ وَلِقَآئِهِۦ فَحَبِطَتْ أَعْمَٰلُهُمْ فَلَا نُقِيمُ لَهُمْ يَوْمَ ٱلْقِيَٰمَةِ وَزْنًا١٠٥
Sodiq
Ana o`shalar Robbilari oyatlariga va unga ro`baro` kelishga kufr keltirganlardir. Bas, ularning amallari habata bo`ldi. Qiyomat kuni ularga hech qanday vazn bermasmiz.
[1]
[1] Ya'ni, qiyomat kuni kofirlarning hech qanday qadr-qiymati bo`lmaydi. Ularning bu dunyoda qilgan amallarining vazni ham bo`lmaydi. Chunki Allohning nazdida hamma qadr-qiymat va amallarning vazni iymonga bog`liq. Iymoni yo`qning qadri ham yo`q, qiymati ham yo`q. Uning qilgan ishining vazni ham yo`q.)
Uzbek - Rowwad
Ана ўшалар Парвардигорларининг оятларига ва У Зот билан рўбарў келишга куфр келтирган, бас, амаллари ҳабата кетган кимсалардир. Қиёмат кунида уларга ҳеч қандай вазн бермасмиз.
Содик
Ана ўшалар Роббилари оятларига ва унга рўбарў келишга куфр келтирганлардир. Бас, уларнинг амаллари ҳабата бўлди. Қиёмат куни уларга ҳеч қандай вазн бермасмиз.
[39]
[39] Яъни, қиёмат куни кофирларнинг ҳеч қандай қадр-қиймати бўлмайди. Уларнинг бу дунёда қилган амалларининг вазни ҳам бўлмайди. Чунки Аллоҳнинг наздида ҳамма қадр-қиймат ва амалларнинг вазни иймонга боғлиқ. Иймони йўқнинг қадри ҳам йўқ, қиймати ҳам йўқ. Унинг қилган ишининг вазни ҳам йўқ.)
Mansour
Улар Парвардигорларининг оятларини ва У зотга рўбарў бўлишни инкор қилишиб, бутун иш-амаллари беҳуда кетган кимсалардир. Бас, Биз Қиёмат Кунида улар (қилиб ўтган амаллар) учун ҳеч қандай қадр-қиймат бермасмиз!
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Ана ўшалар Парвардигорнинг ягоналигига далолат қилувчи оятларига куфр келтирган ва У Зот билан рўбарў бўлишни инкор қилган бадбахтлардир. Шу билан кофирликлари касофатидан уларнинг қилган амаллари ҳабата кетур ва Қиёмат кунида Аллоҳнинг ҳузурида уларнинг заррача қадр-қиймати қолмас.
Тафсир ас-Саади
Они оспаривали коранические откровения и отвергали знамения, которые обнаруживали вокруг себя и которые обязывали их уверовать в Аллаха, ангелов, посланников, Писания и Судный день. По этой причине их деяния окажутся тщетными, и в День воскресения на их весах не будет праведных поступков, которые бы перевесили совершенные ими грехи. А не будет их потому, что в их сердцах не было правой веры - главного условия, без которого не принимается ни одно благодеяние. Именно поэтому Всевышний Аллах сказал: «А тот, кто совершал праведные дела, будучи верующим, не будет бояться ни несправедливости, ни ущемления» (Sura 20 «Тоҳа», Oyat 112). Что же касается неверных, то их злодеяния будут исчислены, и они признаются в совершении каждого из них и будут опозорены на глазах у всех творений. А затем их подвергнут мучительному наказанию, и поэтому далее Всевышний сказал: 18:106ذَٰلِكَ جَزَآؤُهُمْ جَهَنَّمُ بِمَا كَفَرُواْ وَٱتَّخَذُوٓاْ ءَايَٰتِى وَرُسُلِى هُزُوًا١٠٦
Sodiq
Shuningdek, kufr keltirganlari va Mening oyatlarim va Payg`ambarlarimni masxara qilganlari sababli ularning jazosi jahannamdir.
Uzbek - Rowwad
Куфр келтирганлари ҳамда оятларим ва пайғамбарларимни масхара қилганлари учун уларнинг жазоси жаҳаннамдир.
Содик
Шунингдек, куфр келтирганлари ва Менинг оятларим ва Пайғамбарларимни масхара қилганлари сабабли уларнинг жазоси жаҳаннамдир.
Mansour
Кофир бўлганлари ҳамда Менинг оятларимни ва пайғамбарларимни масхара қилганлари сабабли, уларнинг жазолари ўша жаҳаннамдир!
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Аллоҳга куфр келтирганлари ҳамда нозил қилинган оятларим ва пайғамбарларимни масхара қилганлари учун уларга тайёрлаб қўйилган жазо жаҳаннамдир.
Тафсир ас-Саади
Их деяния окажутся тщетными, и в День воскресения им не будет отпущено никакого веса. Более того, они будут унижены и опозорены, и причиной этого станут их неверие в Божьи знамения и пренебрежительное отношение к этим знамениям и праведным посланникам. Они насмехались над кораническими откровениями и смеялись над Божьими посланниками, тогда как им было приказано уверовать в них, почитать их надлежащим образом и исправно выполнять каждое их повеление. Однако они поступали наоборот, и посему их деяния пропадут даром, а сами они будут лишены счастья и головой вниз падут в пучину мучительного наказания. После упоминания о печальной участи неверных и совершаемых ими злодеяниях Всевышний Аллах поведал о деяниях и славном уделе правоверных. Всевышний сказал:
18:107إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ كَانَتْ لَهُمْ جَنَّٰتُ ٱلْفِرْدَوْسِ نُزُلًا١٠٧
Sodiq
Albatta, iymon keltirgan va yaxshi amallarni qilganlarga Firdavs jannati manzil bo`lgandir.
Uzbek - Rowwad
Иймон келтирган ва яхши амалларни қилган зотлар учун Фирдавс боғлари (абадий) маскан бўлгай.
Содик
Албатта, иймон келтирган ва яхши амалларни қилганларга Фирдавс жаннати манзил бўлгандир.
Mansour
Албатта, иймон келтирган ва яхши амаллар қилган зотлар учун Фирдавс боғлари манзил бўлур.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Иймон келтирган ва яхши амалларни қилган зотлар учун жаннатнинг энг тўрисидан, юқорисидан жой берилгай.
Тафсир ас-Саади
Речь идет о праведниках, которые уверовали всей душой и совершали праведные деяния, которые исповедовали религию надлежащим образом, имели правильные воззрения и совершали благие деяния как душой, так и телом. Каждый из них, в зависимости от степени своей веры и приверженности праведным деяниям, займет соответствующее место в Раю Фирдаус, но все они непременно поселятся там. Согласно одному из толкований, под садами Фирдауса подразумеваются верховья Рая, которые находятся в самой центральной части этой обители. Это - лучшие из Райских садов, которые станут вознаграждением для тех, чья вера и чьи праведные деяния были совершенны. Это будут пророки и приближенные к Аллаху праведники. Согласно другому толкованию, садами Фирдауса названа вся Райская обитель, где поселятся правоверные. Среди них будут приближенные рабы, благочестивые праведники, а также правоверные, которые не слишком усердствовали при совершении благих дел. Однако каждый из них займет ту ступень, которая будет соответствовать его положению и деяниям. Это толкование является более предпочтительным, потому что оно имеет более широкий смысл и потому что арабское слово джаннат ‘сады’ использовано во множественном числе. Кроме того, садами Фирдауса очень часто называют виноградники и густые заросли, и поэтому этот эпитет в полной мере можно отнести ко всем Райским садам. Сады Фирдауса будут вознаграждением для верующих, которые совершали праведные деяния. Им будет оказан славный прием, и что может быть лучше приема, на котором человек будет вкушать блага, которые доставят его душе и телу неописуемое удовольствие! Этими благами будут восхищаться сердца и упиваться взоры. Среди них будут прекрасные дворцы, цветущие сады, плодоносные деревья, певчие птицы, аппетитные яства, ароматные напитки, восхитительные девы, послушные слуги, юные отроки, журчащие ручьи и удивительные пейзажи. Все сущее в Раю будет преисполнено материальной и духовной красоты и никогда не исчезнет. Но самым лучшим и самым славным из всех райских благ будет удовольствие, которое обитатели Рая будут получать от близости к Милостивому Аллаху. Они сумеют снискать Его благоволение и насладятся возможностью увидеть Его Лик и услышать Его речь. Как прекрасны, восхитительны, продолжительны и совершенны райские угощения! Они настолько прекрасны, что творения не в силах описать их или хотя бы вообразить. И если бы люди познали прелесть хотя бы некоторых райских удовольствий, то их души устремились бы к райской обители, а горечь расставания с этими удовольствиями не давала бы им покоя. Люди устремились бы к Аллаху толпами и поодиночке и не стали бы отдавать предпочтение тленной мирской жизни и недолговечным и беспокойным земным удовольствиям. Люди не стали бы терять время и пользовались бы каждым мгновением для того, чтобы за каждое мгновение получить многие тысячи прекрасных райских благ. Но, увы… Беспечность покорила человеческие сердца, вера слишком ослабла, знания почти исчезли, и у людей нет былого стремления. Воистину, нет силы и могущества, кроме как от высокого и великого Аллаха!
18:108خَٰلِدِينَ فِيهَا لَا يَبْغُونَ عَنْهَا حِوَلًا١٠٨
Sodiq
Unda abadiy qolurlar va undan ko`chishni istamaslar.
Uzbek - Rowwad
У ерда мангу қоладилар ва у ердан кўчишни истамаслар.
Содик
Унда абадий қолурлар ва ундан кўчишни истамаслар.
Mansour
Улар, у жойларда мангу қолар эканлар, (бошқа бирон жойга) кўчишни истамаслар.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
У ерда мангу қоладилар ва у ердан кўчишни истамаслар. Чунки ҳеч бир ер у жойга тенглаша олмас.
Тафсир ас-Саади
Эти слова свидетельствуют о совершенстве райских благ. Все они совершенны и поэтому никогда не прекратятся, а обитатели Рая не пожелают для себя ничего иного. Они не захотят переселиться из Рая, потому что увидят там только то, что будет приводить их в восторг и доставлять им великую радость. Праведники будут убеждены в том, что на свете нет ничего лучше дарованных им благ.
18:109قُل لَّوْ كَانَ ٱلْبَحْرُ مِدَادًا لِّكَلِمَٰتِ رَبِّى لَنَفِدَ ٱلْبَحْرُ قَبْلَ أَن تَنفَدَ كَلِمَٰتُ رَبِّى وَلَوْ جِئْنَا بِمِثْلِهِۦ مَدَدًا١٠٩
Sodiq
Sen: «Agar dengiz Robbim kalimalariga siyoh bo`lsa-yu, unga o`z mislicha madad keltirsak ham, Robbim kalimalari tugashidan oldin dengiz tugab qolur», degin.
[1]
[1] Oyatdagi «dengiz» lafzi barcha dengiz jinsini o`z ichiga oladi. Demak, dunyodagi barcha dengizlar siyoh qilib olinib, ularga yana shuncha dengiz siyohi qo`shilsa-da, Alloh taoloning kalimalari yozilsa, o`shancha dengiz siyoh tugab qoladi, ammo Allohning kalimalari tugamaydi. Demak, Alloh taoloning ilmi shunchalik ko`p. Buni qiyosdan tushunib olsa bo`laveradi.)
Uzbek - Rowwad
Айтинг: «Парвардигоримнинг калималари учун денгиз бир сиёҳ бўлиб, яна ўшанча сиёҳ келтирсак ҳам Парвардигоримнинг калималари тугашидан олдин денгиз тугаб қолган бўларди».
Содик
Сен: «Агар денгиз Роббим калималарига сиёҳ бўлса-ю, унга ўз мислича мадад келтирсак ҳам, Роббим калималари тугашидан олдин денгиз тугаб қолур», дегин.
[40]
[40] Оятдаги «денгиз» лафзи барча денгиз жинсини ўз ичига олади. Демак, дунёдаги барча денгизлар сиёҳ қилиб олиниб, уларга яна шунча денгиз сиёҳи қўшилса-да, Аллоҳ таолонинг калималари ёзилса, ўшанча денгиз сиёҳ тугаб қолади, аммо Аллоҳнинг калималари тугамайди. Демак, Аллоҳ таолонинг илми шунчалик кўп. Буни қиёсдан тушуниб олса бўлаверади.)
Mansour
Айтинг: «Агар барча денгиз Парвардигоримнинг сўзлари (яъни, илму ҳикматларини битиш) учун сиёҳ бўлса ва яна шунча сиёҳ келтирсак ҳам, Парвардигоримнинг сўзлари битишидан илгари, у денгизлар тугаб битар!»
[8]
[8]Бу оятда Аллоҳ азза ва жаллага ҳақиқий калом сўзлаш) сифатини Унинг улуғлигига лойиқ тарзда исбот қилиш бор.
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Эй Пайғамбар, айтинг: "Парвардигоримнинг калималари жуда кўп. Агар денгиз уларни ёзиш учун бир сиёҳ бўлса, У Зотнинг калималари тугашидан олдин денгиз тугаб қолган бўларди. Яна бошқа денгизларни келтирсак, улар ҳам тугаб қолган бўларди.
Тафсир ас-Саади
О Мухаммад! Поведай людям о величии Творца и великолепии Его божественных качеств. Рабы Аллаха не способны объять знанием эти качества, потому что если бы мировой океан превратился в чернила, а все деревья материков, островов и пустынь превратились в письменные трости, то чернила иссякли бы, а письменные трости источились бы до того, как иссякли бы слова Аллаха. Воистину, это настолько удивительно, что люди не способны представить себе подобное. Всевышний также сказал: «Если бы все деревья земли стали письменными тростями, а за морем чернил находилось еще семь морей, то не исчерпались бы Слова Аллаха. Воистину, Аллах - Могущественный, Мудрый» (Sura 31 «Луқмон», Oyat 27). Подобные сравнения помогают людям лучше понять смысл откровений, потому что в них речь идет о творениях, каждому из которых суждено исчезнуть и прекратить свое существование, тогда как речь Аллаха относится к божественным качествам и не относится к творениям. И поэтому речь Аллаха не имеет конца и предела. Как бы люди ни представляли себе величие и совершенство Аллаха, они не смогут вообразить его надлежащим образом, и то же самое можно сказать обо всех качествах Всевышнего Аллаха: знании, мудрости, могуществе, милости. Если все обитатели небес и земли, жившие в древности и живущие по сей день, объединят воедино свои познания, то по сравнению с божественным знанием их познания будут подобны капле воды, которую удается подхватить своим клювом воробью, летящему над бескрайними морскими просторами. Все это означает, что Аллах обладает самыми величественными и самыми совершенными качествами, которые всегда будут оставаться непревзойденными. 18:110قُلْ إِنَّمَآ أَنَاْ بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوحَىٰٓ إِلَىَّ أَنَّمَآ إِلَٰهُكُمْ إِلَٰهٌ وَٰحِدٌ ۖ فَمَن كَانَ يَرْجُواْ لِقَآءَ رَبِّهِۦ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صَٰلِحًا وَلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِۦٓ أَحَدًۢا١١٠
Sodiq
Sen: «Men ham sizlarga o`xshagan basharman. Menga, shubhasiz, ilohingiz bitta iloh ekani vahiy qilindi. Bas, kim Robbiga ro`baro` kelishni umid qilsa, yaxshi amal qilsin va Robbi ibodatiga birontani sherik qilmasin», degin.
Uzbek - Rowwad
Айтинг: «Мен ҳам сизлар каби бир инсонман. Менга ваҳий қилинмоқдаки, илоҳингиз битта илоҳдир. Ким Парвардигорига рўбарў бўлишдан умидвор бўлса, яхши амал қилсин ва Парвардигорига бандалик қилишида (У Зотга) ҳеч кимни шерик қилмасин».
Содик
Сен: «Мен ҳам сизларга ўхшаган башарман. Менга, шубҳасиз, илоҳингиз битта илоҳ экани ваҳий қилинди. Бас, ким Роббига рўбарў келишни умид қилса, яхши амал қилсин ва Робби ибодатига биронтани шерик қилмасин», дегин.
Mansour
(Эй Муҳаммад алайҳис-салоту вас-салом, уларга) айтинг: «Ҳеч шак-шубҳа йўқки, мен ҳам сизлар каби бир одамдирман. Менга Аллоҳингиз ёлғиз Аллоҳнинг Ўзи экани ваҳий этилмоқда. Бас, ким Парвардигорига рўбарў бўлишидан умидвор бўлса, у ҳолда яхши амал қилсин ва Парвардигорига бандалик қилишда бирон кимсани (унга) шерик қилмасин! (Яъни, қиладиган барча амалларини ёлғиз Аллоҳ учун қилсин)».
Қуръон Каримнинг мухтасар тафсири
Эй Пайғамбар айтинг: "Мен ҳам сизлар каби бир инсонман. Менга ваҳий қилинмоқдаки, чин маъбудингиз (илоҳликда) ягона маъбуддир. Унинг шериги йўқдир. У Аллоҳдир. Ким Парвардигорига рўбарў бўлишдан қўрқса, шариатга тўғри келадиган яхши амални ихлос билан қилсин ва Парвардигорига бандалик қилишда У Зотга ҳеч кимни шерик қилмасин".
Тафсир ас-Саади
О Мухаммад! Скажи неверным и всем остальным людям, что ты являешься всего лишь человеком. Ты - не бог и не разделяешь с Аллахом власти над Вселенной. Ты не ведаешь сокровенного и не распоряжаешься сокровищницами Аллаха. Ты - всего лишь один из рабов своего Господа, которому ниспослано откровение. Аллах почтил тебя своим откровением и тем самым возвысил над остальными людьми. А самым важным знанием, которое люди могут узнать из этого откровения, является единобожие. Есть только один Бог, у Которого нет сотоварищей, а все остальные существа не заслуживают поклонения и обожествления даже весом на одну пылинку. Посему призывай людей трудиться для того, чтобы приблизиться к Богу, заслужить Его вознаграждение и уберечься от Его возмездия. Причем деяния людей должны быть праведными, а для этого люди должны выполнять обязательные и желательные предписания религии в строгом соответствии с шариатом Аллаха. И совершать их они должны не для показухи, а искренне ради Всевышнего Аллаха. Только тогда, когда человек будет совершать благодеяния искренне ради Аллаха и в строгом соответствии с шариатом, ему удастся добиться заветной цели. Что же касается всех остальных людей, то они понесут великий урон как при жизни на земле, так и после смерти. Они не смогут приблизиться к Всевышнему Покровителю и не сумеют снискать Его благоволение.