Sura 68
Qalam
A
Qalam
52 oyat |
Makka |
Sura 68 • Oyat 1 / 52 • Juz 292⁄8 • Sahifa 564
Qalam
2
1
۞ نٓ ۚ وَٱلْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ١
Sodiq
Nuun. Qalam bilan va satrlarga yozadigan narsalar bilan qasam.[1]
[1] Oyatda qasam qalam bilan cheklanmadi, balki Alloh satrlarga yozilajak narsalar bilan ham qasam ichdi. Bizning zamonamizda qalamdan boshqa yozuv qo`llanmalari ham chiqdi. Qalam va yozish bilan qasam ichilishi musulmonlar uchun o`qish-yozish, ilm-ma'rifatga katta e'tibor berishga chaqiriqdur.)
2
مَآ أَنتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِمَجْنُونٍ٢
Sodiq
Sen Robbing ne'mati ila majnun emassan.
3
وَإِنَّ لَكَ لَأَجْرًا غَيْرَ مَمْنُونٍ٣
Sodiq
Va albatta, senga minnat qilinmaydigan ajr bordur.
4
وَإِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِيمٍ٤
Sodiq
Va albatta, sen ulkan xulqdasan.
5
فَسَتُبْصِرُ وَيُبْصِرُونَ٥
Sodiq
Bas, tezda ko`rasan va ular ham ko`rurlar.
6
بِأَييِّكُمُ ٱلْمَفْتُونُ٦
Sodiq
Sizlardan qaysingizda majnunlik borligini.
7
إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعْلَمُ بِٱلْمُهْتَدِينَ٧
Sodiq
Albatta, Robbing O`zi kim Uning yo`lidan adashganini biluvchidur va U hidoyatda yuruvchilarni ham biluvchidur.
8
فَلَا تُطِعِ ٱلْمُكَذِّبِينَ٨
Sodiq
Bas, yolg`onga chiqaruvchilarga itoat qilma.
9
وَدُّواْ لَوْ تُدْهِنُ فَيُدْهِنُونَ٩
Sodiq
Agar sen murosa qilsang, ular ham murosa qilishni orzu qiladilar.
10
وَلَا تُطِعْ كُلَّ حَلَّافٍ مَّهِينٍ١٠
Sodiq
Itoat qilma! Har bir qasamxo`r, pastkashga.
11
هَمَّازٍ مَّشَّآءٍ بِنَمِيمٍ١١
Sodiq
Ayblovchi, chaqimchilik qilib yuruvchiga.
12
مَّنَّاعٍ لِّلْخَيْرِ مُعْتَدٍ أَثِيمٍ١٢
Sodiq
Yaxshilikni man qiluvchi, tajovuzkor, sergunohga.
13
عُتُلٍّ بَعْدَ ذَٰلِكَ زَنِيمٍ١٣
Sodiq
Qo`pol, undan so`ng, otasining tayini yo`qqa.
14
أَن كَانَ ذَا مَالٍ وَبَنِينَ١٤
Sodiq
Moli va o`g`illari ko`p bo`lganidan.
15
إِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِ ءَايَٰتُنَا قَالَ أَسَٰطِيرُ ٱلْأَوَّلِينَ١٥
Sodiq
Bizning oyatlarimiz unga o`qilgan paytda, avvalgilarning afsonalari, der.
16
سَنَسِمُهُۥ عَلَى ٱلْخُرْطُومِ١٦
Sodiq
Tezda uning tumshug`iga belgi qo`yamiz.
17
إِنَّا بَلَوْنَٰهُمْ كَمَا بَلَوْنَآ أَصْحَٰبَ ٱلْجَنَّةِ إِذْ أَقْسَمُواْ لَيَصْرِمُنَّهَا مُصْبِحِينَ١٧
Sodiq
Albatta, Biz ularni bog` egalarini sinaganimizdek sinab ko`rdik. Vaqtiki, erta tongda terib olamiz, deb qasam ichdilar.
18
وَلَا يَسْتَثْنُونَ١٨
Sodiq
Va istisno qilmadilar.
19
فَطَافَ عَلَيْهَا طَآئِفٌ مِّن رَّبِّكَ وَهُمْ نَآئِمُونَ١٩
Sodiq
Ular uxlab yotganda, u(bog`)ning ustidan Robbingdan bo`lgan aylanuvchi aylanib chiqdi.
20
فَأَصْبَحَتْ كَٱلصَّرِيمِ٢٠
Sodiq
Bas, u xuddi mevasi terib olinganga o`xshab qoldi.
21
فَتَنَادَوْاْ مُصْبِحِينَ٢١
Sodiq
Ular tong saharda bir-birlarini chaqirdilar.
22
أَنِ ٱغْدُواْ عَلَىٰ حَرْثِكُمْ إِن كُنتُمْ صَٰرِمِينَ٢٢
Sodiq
Agar teradigan bo`lsangiz, ekinzoringizga ertaroq boring, deb.
23
فَٱنطَلَقُواْ وَهُمْ يَتَخَٰفَتُونَ٢٣
Sodiq
Bas, past ovoz bilan gaplashib yurib ketdilar.
24
أَن لَّا يَدْخُلَنَّهَا ٱلْيَوْمَ عَلَيْكُم مِّسْكِينٌ٢٤
Sodiq
Bugun siz boringizda u(bog`)ga miskin kira ko`rmasin, deb.
25
وَغَدَوْاْ عَلَىٰ حَرْدٍ قَٰدِرِينَ٢٥
Sodiq
Va ertalabda qasd-la, o`zlarini qodir sezib, bordilar.
26
فَلَمَّا رَأَوْهَا قَالُوٓاْ إِنَّا لَضَآلُّونَ٢٦
Sodiq
Uni ko`rganlarida, biz adashibmiz, dedilar.
27
بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ٢٧
Sodiq
Balki biz mahrum bo`lgandirmiz, dedilar.
28
قَالَ أَوْسَطُهُمْ أَلَمْ أَقُل لَّكُمْ لَوْلَا تُسَبِّحُونَ٢٨
Sodiq
Ularning eng yaxshi va adolatlisi: «Sizlarga tasbih aytsalaringiz-chi, demabmidim», dedi.
29
قَالُواْ سُبْحَٰنَ رَبِّنَآ إِنَّا كُنَّا ظَٰلِمِينَ٢٩
Sodiq
Robbimiz ayblardan pok bo`ldi, albatta, biz zolimlardan edik, dedilar.
30
فَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ يَتَلَٰوَمُونَ٣٠
Sodiq
Bas, ba'zilari ba'zilarini malomat qila boshladilar.
31
قَالُواْ يَٰوَيْلَنَآ إِنَّا كُنَّا طَٰغِينَ٣١
Sodiq
«Voy, sho`rimiz qursin, tug`yonga ketgan ekanmiz.
32
عَسَىٰ رَبُّنَآ أَن يُبْدِلَنَا خَيْرًا مِّنْهَآ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا رَٰغِبُونَ٣٢
Sodiq
Shoyad, Robbimiz uning o`rniga undan ko`ra yaxshirog`ini bersa. Biz o`z Robbimizga rag`batlimiz, dedilar.
33
كَذَٰلِكَ ٱلْعَذَابُ ۖ وَلَعَذَابُ ٱلْـَٔاخِرَةِ أَكْبَرُ ۚ لَوْ كَانُواْ يَعْلَمُونَ٣٣
Sodiq
Azob shundoq bo`lur va agar bilsalar, albatta, oxirat azobi bundan katta bo`ladir.
34
إِنَّ لِلْمُتَّقِينَ عِندَ رَبِّهِمْ جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ٣٤
Sodiq
Albatta, taqvodorlar uchun Robbilari huzurida na'iym jannatlari bordur.
35
أَفَنَجْعَلُ ٱلْمُسْلِمِينَ كَٱلْمُجْرِمِينَ٣٥
Sodiq
Musulmonlarni jinoyatkorlarga o`xshatib qo`yarmidik?!
36
مَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ٣٦
Sodiq
Sizlarga nima bo`ldi, qanday hukm chiqaryapsizlar?!
37
أَمْ لَكُمْ كِتَٰبٌ فِيهِ تَدْرُسُونَ٣٧
Sodiq
Yoki sizlarning kitobingiz bor-u, undan o`qidingizmi?
38
إِنَّ لَكُمْ فِيهِ لَمَا تَخَيَّرُونَ٣٨
Sodiq
Unda sizlarga nimani ixtiyor qilsangiz, albatta, (bo`laveradi) deyilganmi?!
39
أَمْ لَكُمْ أَيْمَٰنٌ عَلَيْنَا بَٰلِغَةٌ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَٰمَةِ ۙ إِنَّ لَكُمْ لَمَا تَحْكُمُونَ٣٩
Sodiq
Yoki sizlarga bizning qiyomat kunigacha yetadigan bergan va'dalarimiz bo`lib, unda, albatta, siz nima hukm qilsangiz, shu bo`ladi, deyilganmi?!
40
سَلْهُمْ أَيُّهُم بِذَٰلِكَ زَعِيمٌ٤٠
Sodiq
So`ra ulardan, qay birlari bu narsaga kafil ekan?
41
أَمْ لَهُمْ شُرَكَآءُ فَلْيَأْتُواْ بِشُرَكَآئِهِمْ إِن كَانُواْ صَٰدِقِينَ٤١
Sodiq
Yoki ularning sheriklari bormikin, agar rostgo`y bo`lsalar, o`sha sheriklarini ham olib kelsinlar.
42
يَوْمَ يُكْشَفُ عَن سَاقٍ وَيُدْعَوْنَ إِلَى ٱلسُّجُودِ فَلَا يَسْتَطِيعُونَ٤٢
Sodiq
Boldirlar shimarilgan kunida va ular sajdaga chaqirilganda, qodir bo`lmaslar.[1]
[1] Bu qiyomat kuni sodir bo`ladi. U kunda hisob-kitob shiddatli va ahvol og`ir bo`ladi. Alloh taolo xalqlar o`rtasida hukm qilish uchun keladi, bir payt U zotning mukarram boldiri ochiladi, biroq bu maxluqlaridagi biron holatga o`xshamaydi. Imom Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan hadisda Payg`ambar sollallohu alayhi va sallam shunday dedilar «Robbimiz boldirini ochadi va har bir mo`min va mo`mina Unga sajda qiladi. Dunyoda odamlarga ko`rsatish va eshittirish uchun riyokorona sajda qilgan kimsalargina qoladi. Ular sajda qilmoqchi bo`ladilar-u, biroq bellari bukilmaydigan) bir butun qilib qo`yiladi».
43
خَٰشِعَةً أَبْصَٰرُهُمْ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ ۖ وَقَدْ كَانُواْ يُدْعَوْنَ إِلَى ٱلسُّجُودِ وَهُمْ سَٰلِمُونَ٤٣
Sodiq
Ularning ko`zlari qo`rqinchga to`la, xorlik o`rab olgan. Va darhaqiqat, ular salomatlik hollarida sajda qilishga chaqirilgan edilar.
44
فَذَرْنِى وَمَن يُكَذِّبُ بِهَٰذَا ٱلْحَدِيثِ ۖ سَنَسْتَدْرِجُهُم مِّنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُونَ٤٤
Sodiq
Bu gapni yolg`onga chiqaruvchilarni Mening O`zimga qo`yib qo`y. Biz ularni o`zlari bilmagan tarafdan asta-sekin olamiz.
45
وَأُمْلِى لَهُمْ ۚ إِنَّ كَيْدِى مَتِينٌ٤٥
Sodiq
Va ularga muhlat beraman. Albatta, Mening hiylam metindir.
46
أَمْ تَسْـَٔلُهُمْ أَجْرًا فَهُم مِّن مَّغْرَمٍ مُّثْقَلُونَ٤٦
Sodiq
Yoki sen ulardan haq so`rayapsan-u, ular qarzga botib qoldilarmi?
47
أَمْ عِندَهُمُ ٱلْغَيْبُ فَهُمْ يَكْتُبُونَ٤٧
Sodiq
Yoki huzurlarida g`oyib ilmi bor-u, ular yozib oladilarmi?
48
فَٱصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَلَا تَكُن كَصَاحِبِ ٱلْحُوتِ إِذْ نَادَىٰ وَهُوَ مَكْظُومٌ٤٨
Sodiq
Robbing hukmiga sabr qil va bir vaqtlar g`amga to`lgan holda nido qilgan baliq sohibiga o`xshama.
49
لَّوْلَآ أَن تَدَٰرَكَهُۥ نِعْمَةٌ مِّن رَّبِّهِۦ لَنُبِذَ بِٱلْعَرَآءِ وَهُوَ مَذْمُومٌ٤٩
Sodiq
Agar uni Robbisining ne'mati topmaganda, ochiq sahro joyga, mazammatga qolgan holda tashlangan bo`lardi.
50
فَٱجْتَبَٰهُ رَبُّهُۥ فَجَعَلَهُۥ مِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ٥٠
Sodiq
Bas, uni Robbisi tanlab oldi va solih bandalaridan qildi.
51
وَإِن يَكَادُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَيُزْلِقُونَكَ بِأَبْصَٰرِهِمْ لَمَّا سَمِعُواْ ٱلذِّكْرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُۥ لَمَجْنُونٌ٥١
Sodiq
Va kofirlar zikrni eshitayotganlarida seni ko`zlari bilan toydirmoqchi bo`ldilar va, albatta, u jinnidur, derlar.
52
وَمَا هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعَٰلَمِينَ٥٢
Sodiq
Holbuki, u butun olamlarga eslatmadan o`zga narsa emas.