46.15 Шүкір етуші құлдың, сыйлы перзенттің және қамқор ата-ананың дұғасы
Бұл Құран дұғасы Оның ізгі пайғамбарлары бір кездері әлемдердің Раббысына жүгінген дұғалардың бірі. Бұл дұғамен Алла Тағалаға Оның пайғамбары Сүлеймен (оған сәлем болсын) жалбарынған.
«Раббым!» – деді даналықпен ғана емес, оны мүлдем бүлдірмеген және тақуалығын кемітпеген байлық пен билікпен де сыйланған бұл патша-пайғамбар.
Құдіретті Жаратушыға арналған бұл дұғада ізгі пайғамбар әр мүмін үшін өте маңызды әрі қалаулы бірнеше игілікті бірден сұрады. Сүлеймен (оған сәлем болсын) Рабб өзіне берген көптеген игіліктердің қадірін біле алатын. Әрине, шүкірдің қаншалықты құнды екенін және мүмінге қаншалықты пайда келтіретінін білетін. Сондықтан дұғасын дәл шүкір сұраудан бастады. Өйткені шүкір – Алланың разылығы мен жаннатқа апаратын жол, ал Рабб берген игіліктер үшін шүкір етпеген адам, керісінше, Оның ашуын өзіне тартады.
Осылайша, бұл дұға бізге Алла Тағалаға күн сайын, сағат сайын беретін игіліктері үшін, көретін және байқамайтын, үлкен және кіші, онсыз тіршілік ете алмайтын және екі дүниеде өмірімізді игі ететін игіліктері үшін шүкір етуді үйретеді. Барлық игіліктің ең ұлысы – иман.
Шүкірдің маңызын Құран мен Сүннеттен білеміз. Рабб бізге берілгенге шүкір етсек, Ол мейірімімен бізге одан да көп беретінін уәде еткен. Алла Тағаланың заңы мен уәдесі осындай.
Бірақ Оның таңдаулыларынан және адамзаттың ең жақсы өкілдерінен бірі Раббыға жүгінген осы көркем дұғадан шығара алатын басқа сабақтар да бар. Көріп отырмыз, Сүлеймен (оған сәлем болсын) ұлы игіліктің көзі болған шүкірді өзіне ілһам етуді тек өзіне жеке берілген игіліктер үшін ғана емес, ата-анасына берілген игіліктер үшін де сұрады. Өйткені ата-ана мен балалардың жақындығын ескерсек, олар көптеген игіліктерді бірге пайдаланады, ата-анаға берілгені балаларға да пайда келтіреді және керісінше.
Осылайша, өзі үшін игілік пен мейірім сұрай отырып, ата-анасын да ұмытпады. Біз Раббыға жасайтын дұғаларымызда ата-анамызды қаншалықты жиі еске аламыз? Дүниеге келуімізге себеп болғандарды, бізді өсіргендерді, тәрбиелегендерді және қамымызды ойлағандарды… Өйткені ата-анаға құрмет Құранда таухидтен кейін бірден айтылады, бұл оның маңызын және дінімізде оған берілген ең жоғары орынды көрсетеді және мұны көптеген аяттар мен хадистер растайды.
Өкінішке орай, көптеген мұсылмандар Раббыға тіпті өздері үшін де сирек дұға жасайды, ал бұл мұсылманға үлкен сауап пен зор игілік әкелетін оңай құлшылық түрі. Ата-бабалары мен ұрпақтары үшін игілік сұрау одан да сирек кездеседі. Ал Раббының Өзі Кітабында бізге бұйырған: «Маған жалбарыңдар! Тілектеріңді қабылдаймын.» (Сүре 40 «Ғафир», Аят 60)
Дана әрі ізгі Сүлеймен (оған сәлем болсын) Раббыдан сұраған келесі нәрсе – жақсы істер жасауда көмек болды. Бізге жай ғана жақсы болып көрінетін емес, шын мәнінде жақсы, яғни Алла Тағала разы болатын, тиісті түрде жасалған және Ол қабыл ететін істер. Өйткені тек осындай істер ғана мүмінге пайда келтіре алады. Әрқайсымыз үшін Алла Тағаладан жақсы істер жасауда көмек сұрау маңызды, өйткені Ол қабыл еткен жақсы істер – Оның разылығына апаратын жол. Раббының разылығы әр иман иесінің мақсаты мен қымбат тілегі емес пе?
Пайғамбардың дәл осындай жақсы істер жасауда көмек сұрауы бізге шынайы ниеттің және әрекеттердің Сүннетке сәйкестігінің маңызын еске салады, өйткені іс тек осы екі шартқа сай келгенде ғана Алла Тағала тарапынан қабыл етіледі.
Сүлеймен (оған сәлем болсын) осы дұғада сұраған соңғы нәрсе – ұрпағының ізгілігі болды. Бұл таңқаларлық емес. Әр мүмін ізгі балалар мен немерелер қаншалықты зор игілік екенін түсінеді. Өйткені Раббыға шын берілген, тақуа әрі діндар адам аяғы тиген жердің бәріне нұр мен игілік әкеледі, ал бұл нұр мен игіліктің ең үлкен үлесі әдетте жақындарына, яғни отбасы мүшелеріне және, әрине, ата-анасына тиеді. Ізгі балалар ата-ана үшін қуаныш көзі. Сондықтан Алладан ұрпақ үшін ізгілік сұрау өте маңызды.