46.15 Shukr qiluvchi banda, hurmatli farzand va g'amxo'r ota-onaning duosi
Bu Qur’on duosi Uning ulug’ payg’ambarlari bir paytlar olamlar Robbiga murojaat qilgan duolardandir. Bu duo bilan Alloh taologa Uning payg’ambari Sulaymon (unga salom bo’lsin) iltijo qilgan.
«Robbim!» dedi nafaqat hikmat, balki uni zarracha buzmagan va taqvosini kamaytirmagan boylik va hokimiyat bilan ham siylangan bu podshoh-payg’ambar.
Qudratli Yaratuvchiga qaratilgan bu duoda ulug’ payg’ambar har bir mo’min uchun juda muhim va orzu qilingan bir necha yaxshilikni birdaniga so’radi. Sulaymon (unga salom bo’lsin) Robb unga ato etgan ko’plab ne’matlarning qadriga yeta olardi. Albatta, shukr qanchalik qadrli ekanini va mo’minga qancha foyda keltirishini bilar edi. Shuning uchun duosini aynan shukr so’rashdan boshladi. Chunki shukr Allohning roziligi va jannatga olib boruvchi yo’ldir, Robb ato etgan ne’matlar uchun shukr qilmagan kishi esa, aksincha, Uning g’azabini o’ziga tortadi.
Shunday qilib, bu duo bizga Alloh taologa har kuni, har soat ato etadigan ne’matlari uchun, ko’radigan va sezmaydigan, katta va kichik, usiz yashay olmaydigan va ikki dunyoda hayotimizni yaxshi qiladigan ne’matlari uchun shukr qilishni o’rgatadi. Barcha ne’matlarning eng ulug’i esa iymondir.
Shukrning ahamiyatini Qur’on va Sunnatdan bilamiz. Robb bizga berilgan narsaga shukr qilsak, U O’z rahmati bilan bizga yanada ko’proq ato etishini va’da qilgan. Alloh taoloning qonuni va va’dasi shunday.
Ammo Uning tanlanganlaridan va inson zotining eng yaxshi vakillaridan biri Robbga murojaat qilgan bu go’zal duodan chiqara oladigan boshqa saboqlarimiz ham bor. Ko’ramizki, Sulaymon (unga salom bo’lsin) ulug’ yaxshilik manbai bo’lgan shukrni unga ilhom qilishni nafaqat shaxsan unga berilgan ne’matlar uchun, balki ota-onasiga berilgan ne’matlar uchun ham so’radi. Chunki ota-ona va farzandlar yaqinligini hisobga olsak, ular ko’p ne’matlardan birga foydalanadilar, ota-onaga berilgan narsa farzandlarga ham foyda beradi va aksincha.
Shunday qilib, o’zi uchun yaxshilik va ne’matlar so’rar ekan, ota-onasini ham unutmadi. Biz Robbga qiladigan duolarimizda ota-onalarimizni qanchalik tez-tez eslaymiz? Dunyoga kelishimizga sabab bo’lganlarni, bizni o’stirganlarni, tarbiyalaganlarni va biz haqimizda g’amxo’rlik qilganlarni… Chunki ota-onaga hurmat Qur’onda tavhiddan keyin darhol zikr qilinadi, bu uning ahamiyatidan va dinimizda unga berilgan eng yuksak o’rindan dalolat beradi va buni ko’plab oyat va hadislar tasdiqlaydi.
Afsuski, ko’plab musulmonlar Robbga hatto o’zlari uchun ham kamdan-kam duo qiladilar, holbuki bu musulmonga katta mukofot va ulkan yaxshilik keltiradigan oson ibodat turidir. Ajdodlari va avlodlari uchun yaxshilik so’rash esa undan ham kam uchraydi. Vaholanki, Robbning O’zi Kitobida bizga buyurgan: «Menga duo qiling, sizga ijobat qilurman.» (Sura 40 «G'ofir», Oyat 60)
Dono va solih Sulaymon (unga salom bo’lsin) Robbdan so’ragan navbatdagi narsa yaxshi amallar qilishda yordam bo’ldi. Shunchaki bizga yaxshi ko’rinadigan emas, balki chindan yaxshi, ya’ni Alloh taolo rozi bo’ladigan, lozim tarzda qilingan va U qabul qiladigan amallar. Chunki faqat shunday amallar mo’minga foyda keltira oladi. Har birimiz uchun Alloh taolodan yaxshi amallar qilishda yordam so’rash muhim, chunki U qabul qilgan yaxshi amallar Uning roziligiga olib boruvchi yo’ldir. Robbning roziligi har bir iymon egasining maqsadi va aziz orzusi emasmi?
Payg’ambarning aynan shunday yaxshi ishlarni qilishda yordam so’ragani bizga samimiy niyat va harakatlarning Sunnatga muvofiqligi ahamiyatini eslatadi, chunki amal faqat shu ikki shartga muvofiq kelgandagina Alloh taolo tomonidan qabul qilinadi.
Sulaymon (unga salom bo’lsin) bu duoda so’ragan oxirgi narsa avlodlarining solihligi bo’ldi. Bu ajablanarli emas. Har bir mo’min solih bolalar va nabiralar qanchalik ulkan ne’mat ekanini tushunadi. Chunki Robbga samimiy sadoqatli, taqvodor va xudojo’y inson oyog’i tekkan har yerga nur va yaxshilik olib boradi, bu nur va yaxshilikning eng katta ulushi esa odatda yaqinlariga, ya’ni oila a’zolariga va, albatta, ota-onasiga tushadi. Solih farzandlar ota-ona uchun quvonch manbaidir. Shuning uchun Allohdan avlodlar uchun solihlik so’rash juda muhimdir.