14.40 Farzandlar solih va shukrli bo'lib ulg'ayishi uchun duo
Bu Alloh taoloning ulug’ payg’ambarlaridan biri Ibrohimning (unga salom bo’lsin) duosidir. Biz u haqida shu payg’ambar nomi bilan atalgan suradagi oyatdan bilamiz. Qur’onda uchraydigan Alloh taologa boshqa murojaatlarda bo’lgani kabi, bu duoda ham ko’plab saboqlar bor va undan ko’p foydali xulosalar chiqarish mumkin.
Hech shubhasiz, Ibrohim (unga salom bo’lsin) olamlar Robbidan mo’min uchun chindan ham katta qadrga ega bo’lgan narsani so’radi. «Ey Robbim, – dedi u. – Meni namozni to’kis ado etadiganlardan qilgin.» Shunchaki namoz o’qiydigan emas, chunki uni harakatlarni mexanik takrorlash ma’nosida juda ko’p kishi o’qiydi, balki aynan to’kis ado etadigan. Ya’ni uni eng yaxshi tarzda, kanda qilmay, unga ajratilgan vaqtning eng yaxshi qismida, namozga oid barcha ko’rsatmalarga qat’iy rioya qilib o’qiydigan. Barcha zarur shartlarga rioya qilib, barcha farz va mustahab amallarni namunali bajarib o’qiydigan. Boshqacha aytganda, namozi to’kis bo’lishi uchun hamma narsani qiladigan va uni mukammal qilish uchun barcha kuchini sarflaydigan. Ibrohim (unga salom bo’lsin) xohlagan narsa shu edi.
Nega aynan namoz? Chunki u dinning ramzi va ustunlaridan biridir. Chunki u insonni Robbi va Yaratuvchisi bilan bog’laydi. Chunki u Alloh taologa ibodat va Unga yaqinlashishning eng muhim va go’zal yo’llaridan biridir. Namoz Robbning roziligiga, demak, jannatga olib boruvchi eng qisqa yo’llardandir.
Ammo ko’rib turganimizdek, ulug’ payg’ambar bu ulug’ yaxshilikni nafaqat o’zi uchun, balki zurriyoti uchun ham so’radi. «Va zurriyotlarimni ham.» Ya’ni zurriyotimdan ham namozni eng benuqson tarzda, to’la samimiyat bilan, kamtarlik va diqqat bilan, taqvo va mustahkam iymon bilan, barcha amallarni imkon qadar yaxshi bajarib o’qiydiganlar bo’lsin. Bu bilan Ibrohim (unga salom bo’lsin) barcha mo’minlarga go’zal o’rnak ko’rsatdi: axir har birimiz ikki dunyo yaxshiligini nafaqat o’zimiz uchun, balki zurriyotimiz uchun ham so’rashimiz kerak. Albatta, biz buni Alloh taolodan nafaqat so’rashimiz, balki zurriyotimiz samimiy mo’min bo’lishi va namozni to’kis ado etishi uchun o’zimiz ham harakat qilishimiz kerak. Bolaga yoshligidan namozga muhabbat singdirish va uning ahamiyati va qadrini eslatib turish ota-onadan boshqa kimning vazifasi?..
Bu duo Allohning samimiy bandasi Qudratli va Ulug’ Robbiga iltijo qila oladigan eng yaxshi so’zlardandir, chunki Alloh taolo insonga namozni to’kis ado etishda yordam bersa, bu uning uchun ulkan yaxshilik bo’ladi va unga ulug’ mukofot keltiradi.
Ibrohimning (unga salom bo’lsin) bu duosida Robbdan so’ragan oxirgi narsasi shu bo’ldi: «Ey Robbimiz, duoni qabul etgin.» Bu duo qanchalik chin dildan va samimiy bo’lganini takrorlanuvchi murojaatdan anglash mumkin: avval «Ey Robbim», so’ng «Ey Robbimiz»… Bu Yaratuvchi oldida kamtarlik, kamsuqumlik va bo’ysunishning ifodasidir.
Qur’ondan olingan bu duo bizga namozning ahamiyatini eslatadi, chunki bu payg’ambar duosini aynan unga bag’ishlagan. Undan yana duoda Alloh taoloning Robbligini Unga yaqinlashish yo’llaridan biri sifatida zikr qilish qanchalik muhimligi ko’rinadi. Albatta, duo samimiyat, Yaratuvchiga tavakkul va Unga umid bilan yo’g’rilgan bo’lishi kerak. Bu duo bizga yana Alloh taolodan abadiy dunyo ne’matlarini tez-tez so’rashimiz, dunyo tashvishlari bizni girdobiga olib, fikrlarimiz va duolarimizni to’ldirib yuborishiga yo’l qo’ymasligimiz kerakligini o’rgatadi.
Payg’ambarimiz (unga Allohning salavoti va salomi bo’lsin) ham kiradigan Alloh taolo payg’ambarlari biz uchun o’rnak edilar; ular Robbga duo bilan qanday iltijo qilgan bo’lsalar, biz ham shunday qilishga intilishimiz va bunda Undan duomizni qabul qilishini va javobsiz qoldirmasligini so’rashimiz kerak. Bundan tashqari, har qanday yaxshi ishga kirishganda, har qanday ibodatni boshlaganda Alloh taolo harakatimizni qabul qilishiga umid qilishimiz va buni Undan so’rashimiz kerak.