Дуои дӯстдоштаи паёмбар Муҳаммад (2:201)

Дуоҳои Қуръон

4

2.201   Дуои дӯстдоштаи паёмбар Муҳаммад

Бақара  (Модагов)

رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
Раббано отино фид-дунйо ҳасанатан ва фил-охирати ҳасанатан ва қино азобан-нор
Эй Парвардигори мо, моро ҳам дар дунё хайре бахш ва ҳам дар охират ва моро аз азоби оташ нигаҳ дор.

Ин дуои кӯтоҳ, вале пурмазмун, ки дар Қуръон, дар сураи «Бақара» зикр шудааст, дуои мӯъминони мухлис аст. Саҳобаи наҷиб Анас ибни Молик, ки тақрибан даҳ сол ба Паёмбар (бар ӯ дуруд ва саломи Худо бод) хизмат кардааст, нақл мекард, ки Паёмбар (бар ӯ дуруд ва саломи Худо бод) аз ҳама бештар маҳз бо ҳамин дуо ба Худои таоло рӯй меовард, ва ин тааҷҷубовар нест.

Одамоне ҳастанд, ки андешаашон танҳо бо корҳои дунё банд аст. Онҳо ин дунёро ягона ғами худ кардаанд ва аслан майл надоранд дар бораи он фикр кунанд, ки дар он сӯи сарҳаде, ки ҳаёти заминӣ ба поён мерасад, онҳоро чӣ интизор аст. Неъматҳои дунё, ғамҳои дунё… Ва ҳамаи умедҳояшон низ ба дунё вобаста аст. Чунин одамон агар аз Парвардигор чизе бихоҳанд ҳам, танҳо чизи фонӣ ва дунявӣ мехоҳанд. Бандагони ин дунё сазовори маломатанд. Худои таоло онҳоро дар Китоби Худ, аз ҷумла дар ояти пешин, борҳо зикр мекунад: «Баъзе аз мардум мегӯянд: “Эй Парвардигори мо, моро ҳам дар дунё чизе бахш”. Инҳоро дар охират насибе нест.» (Сура 2 «Бақара», Оят 200)

Дар муқобили онҳо одамоне ҳастанд, ки ҳама чизи дунявиро хеле ночиз мешуморанд ва аслан сазовори зикр дар дуоҳое намедонанд, ки бо онҳо ба Офаридгори тавоно рӯй меорем. Аммо Ислом тарки дунёро на таблиғ мекунад ва на ташвиқ, ва дар истифода аз неъматҳои дунявӣ, ки Худои таоло ба мо додааст ва барои ҳастии мо дар ин дунё зарур аст, ҳеҷ чизи маломатовар нест. Муҳим танҳо он аст, ки неъматҳои дунё дар дасти мо бошанд, на дар дил, моро аз асосӣ бознадоранд ва дар иҷрои корҳои нек ёрӣ бошанд, на монеа. Паёмбар (бар ӯ дуруд ва саломи Худо бод) низ ба саҳобагони худ меомӯхт, ки аз Худо на танҳо дар ҳаёти ҷовидонӣ, балки дар ҳаёти заминӣ низ саломатӣ ва некӣ бихоҳанд.

Ҳамин тариқ, ҳар ду гурӯҳ аз миёнаравие, ки мӯъмин бояд пайравӣ кунад, дур мешаванд. Аммо гурӯҳи дигаре аз одамон низ ҳаст. Инҳо одамоне ҳастанд, ки ситоиши Худои таоло ва хушнудии Ӯро ба даст овардаанд. Соҳибони ҳадафҳои баланд, онҳо динро ба қадри кофӣ амиқ фаҳмида, худи моҳияти онро дарк кардаанд. Ислом дунявӣ ва ҷовидонӣ, рӯҳ ва ҷисм, моддӣ ва маънавӣ аст. Дини мо ифротро маломат мекунад ва мӯъмини ҳақиқӣ кӯшиш мекунад, ки аз он дурӣ ҷӯяд. То нафаси охирин ӯ ғамхорӣ мекунад, ки дар ҳаёти худ ҳамоҳангии заминӣ ва осмониро бунёд кунад ва рӯз то рӯз нигоҳ дорад.

Ин одамон аз Худои таоло ҳам дар ин дунё ва ҳам дар дунёи ҷовидонӣ саломатӣ мехоҳанд. Ин дуои чанд калима дар воқеъ ҳамаи некиҳои имконпазирро фаро мегирад. Зеро агар инсон дар ин дунё некӣ ва дар охират некӣ ёбад ва аз афтодан ба оташи дӯзах наҷот ёбад, дигар чӣ орзу кунад?

Мӯъминоне, ки бо ин дуо ба Худои таоло рӯй меоранд, пеш аз он хитоби пур аз фурӯтанӣ ва ихлос меоранд: «Эй Парвардигори мо!» Бо ин онҳо иқрор мешаванд, ки Ӯ Парвардигор, Офаридгор, Неъматдиҳанда ва Худои ягонаи онҳост, ки Ӯро мепарастанд ва бе Ӯ зиста наметавонанд.

Ба воситаи ин дуо аз Худо хостани некии ин дунё, мо дар воқеъ якбора ҳама он чиро мехоҳем, ки барои хушбахт будан дар ҳаёти заминӣ лозим аст. Ва бо ҳамон дуо хостани некии дунёи ҷовидонӣ, мо аз Парвардигор комёбӣ ва биҳишт мехоҳем, то рӯзи қиёмат барои мо на шикасти ҳамаи умедҳо, балки оғози ҳаёти нави хушбахте бошад, ки бар хилофи заминӣ ҳаргиз анҷом намеёбад. Ва бо хостани наҷот аз Оташ, мо аз Худои таоло роҳнамоии дуруст ва пайравии роҳи рост дар ин дунё мехоҳем ва умед мебандем, ки Худои таоло ба мо дар иҷрои корҳои нек ва дурӣ аз гуноҳон кӯмак мекунад.

Барои ҳар мӯъмин хеле муҳим аст, ки фаромӯш накунад бо чунин дуоҳо ба Худои таоло рӯй оварад ва аз Ӯ некии ин дунё ва дунёи ҷовидонӣ, инчунин наҷот аз оташи дӯзахро бихоҳад. Мӯъмин бо кӯшиш дар итоати Худои таоло мутобиқи имкониятҳое, ки Ӯ додааст, ва бо ҳамроҳ кардани кӯшишҳояш бо дуоҳои холисона, ба худ роҳи хушбахтии ҳар ду дунёро мекушояд.

Яке аз хусусиятҳои аҷиби Қуръон хусусияти ҷаҳонии он, вобаста набудани он ба макон ва замон аст, ва ин дуои зебо, ки то имрӯз барои мусалмонон дар ҳама гӯшаҳои замин аҳамияти худро нигоҳ доштааст, беҳтарин далели ин аст.