7.23 Adem ve Havva'nın bağışlanma duası
Bu, atamız Âdem ile anamız Havva’nın (ikisine de selam olsun) duasıdır. Kur’an’da, A’râf suresinde zikredilir. Bu dua samimi pişmanlık, takva ve Yüce Allah’a tevekkülle doludur.
İnsan neslinin kendileriyle başladığı ve Yaratıcılarına böyle bir duayla yönelen ilk insanlardan başka kimden örnek alacağız?
Allah’ın ilk peygamberi Âdem’in (ona selam olsun) ve eşi Havva’nın kıssası iyi bilinir. Cennet bahçelerinde yaşayan ve o zamana kadar keder ve sıkıntı nedir bilmeyen bu iki kişi, ayartmaya kapılarak bir gün Rablerine karşı geldi; bunun üzerine Yüce Allah onları yeryüzüne yerleştirdi ve orada onlar için bambaşka bir hayat başladı. Bu artık dünya hayatıydı, her birimizin bu dünyada yaşadığı ve mutlaka ölümle biten hayat.
Âdem ve Havva bu hatayı işledikten hemen sonra bu duayla Rabbe yöneldiler.
«Ey Rabbimiz!» diye yalvardılar. Bize şimdiden çeşit çeşit sayısız nimet bağışlamış, bizi ilgisiyle kuşatmış, ihtiyacımız olan her şeyi cömertçe vermiş Yaratıcımız, iradesine kimsenin karşı koyamadığı, her şeyi yöneten ve yarattığı her şeyin varlığını sürdüren Kudretli Yaratan!
«Biz kendimize zulmettik», diye itiraf ettiler. Kendimize haksızlık ettik ve yaptığımızı kendi zararımıza yaptık.
Âlemlerin Rabbi hiç kimseye ve hiçbir şeye muhtaç değildir. İyi işlerimiz O’na fayda sağlamaz, kötü işlerimiz de zarar vermez. İtaatimize ihtiyacı yoktur ve günahlarımız O’nu hiçbir şekilde etkilemez. İyi işler yaparak kendimize fayda sağlarız, günah işleyerek kendimize zarar veririz. Bu, hiçbirimizin unutmaması gereken basit ama önemli bir hakikattir.
«Eğer bizi bağışlamaz ve bize acımazsan mutlaka ziyan edenlerden oluruz.» Yaptığımızı yaptık ve Senin önünde pişmanız, artık akıbetimiz yalnızca Sana bağlıdır. Hatamızı kabul ettik ve iradene teslim olduk. Bize bağışlanma ve rahmet vermeyi dilemezsen, bizi kesin bir helak bekliyor. O zaman eli boş kalırız, korkunç bir ziyana uğrarız ve hiç kimse, hiçbir şey bizi kurtaramaz. Çünkü Allah’ın gazap ettiği ve bağışlamadığı kimse için kurtuluş ve başarı yoktur ve olamaz, cennet yolu ona kapalıdır.
Bu dua ayrıca, Allah’tan doğrudan bağışlanma istemek değil, sıradan bir yakarış-istekten daha yüksek bir edep derecesini yansıtan, işaret yoluyla bir istek olması bakımından da özeldir.
Bu duanın tamamı baştan sona Yüce Allah önünde tevazunun ifadesidir. Âdem ve Havva, Yüce Allah’a yönelirken önce O’nun Rabliğini zikrettiler, sonra kendi durumlarını, yani hatalarını kabul ettiler ve böylece O’na yaklaşmaya çalıştılar. O’na olan ihtiyaçlarını, iradesine bağlılıklarını, O’nsuz edemeyeceklerini gösterdiler; Yüce Allah kendilerini bağışlamazsa durumlarının ne olacağını da zikrettiler. Yüce Allah’ın hoşnutluğunu bu şekilde kazanmaya çalışan kul, bağışlanma şansını artırır.
Bu dua, Rab’den nasıl bağışlanma dilenmesi gerektiğinin en iyi örneklerinden biridir. Küçük veya büyük bir günah işleyen her mümin, önce bu günahı bırakmalı, ikinci olarak yaptığından samimiyetle pişman olmalı, üçüncü olarak bir daha bu günaha dönmemeye kesin karar vermelidir.
Bu dua bize Yüce Allah’tan rahmet ve bağışlanma dilemenin ne kadar önemli olduğunu, günah işleyen herkesin tövbeye koşması ve onu asla sonraya bırakmaması gerektiğini hatırlatır. Ayrıca küçük günahları hafife almamayı öğretir. İşlediğimiz günahların hiçbirini önemsiz saymamalıyız, çünkü Allah katında çok ciddi bir hata olabilir. Bu yüzden her günah için, artık hatırlamadıklarımız ve farkına bile varmadan işlediklerimiz dâhil, bağışlanma dilemek gerekir.